DC&PT - Thời Sự 2011

 

 

 

70 ngàn tỉ làm sách giáo khoa hay đổi mới giáo dục?

 

 

Nguyễn Quang A

 

 

Báo chí ồn ào về dự án sơ sài dày 30 trang dự kiến tiêu 70 ngàn tỉ đồng (tương đương 3,5 tỉ USD) để làm sách giáo khoa. Có người cho là quá lăng phí. Có người cho là quá ít.

Nhưng ít người để ư đến con số đó thực sự để dự kiến làm những công việc cụ thể ǵ và trong khoảng thời gian bao nhiêu lâu. Bài này không bàn đến nội dung của dự án, không bàn đến tính cấp thiết hay chưa cấp thiết mà chỉ nói về sự bàn luận của báo chí có lưu ư đến số việc cụ thể và thời hạn thực hiện số công việc ấy trong mối tương quan với số tiền hay không.

Số đầu công việc, những kết quả dự kiến, thời gian thực hiện và kinh phí là các yếu tố chính của một dự án và chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau. Và việc bàn luận, xem xét phải được đặt trong mối tương quan ấy.

Theo Gs. Văn Như Cương, ông đă được mời tham gia góp ư cho dự án “Đổi mới chương tŕnh, sách giáo khoa phổ thông sau năm 2015”. Mục tiêu của đề án: hoàn thành xây dựng chương tŕnh và biên soạn sách giáo khoa mới cho bậc trung học phổ thông để bắt đầu thực hiện từ năm 2017. Kinh phí ước tính 70 ngàn tỉ đồng.

Như vậy số đầu việc được xác định rơ ràng, thời hạn cũng vậy. Nếu bắt đầu làm từ 2012 th́ thời hạn kéo dài 5 năm. Nếu rải đều cho 5 năm th́ mỗi năm “phải tiêu” 14 ngàn tỉ đồng, chiếm khoảng 0,7% GDP hàng năm. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển. Rất đúng. Chúng ta đầu tư không ít cho giáo dục so với thực lực (mức GDP) của nền kinh tế, nhưng hiệu quả đầu tư khó có thể nói là cao. Mức tăng chi lên đến 0,7% GDP hàng năm trong 5 năm tới cho đổi mới chương tŕnh và sách giáo khoa là khá cao. Và dư luận phê phán con số 70.000 tỉ là rất có lư. Rồi có người biện bạch, đó chỉ là con số “khái toán”!

C:\Users\Dr. Au Duong The\Downloads\2011\6.2011\15.6.2011\70 ngàn tỉ làm sách giáo khoa hay đổi mới giáo dục  LAODONG-Dateien\sgkjpg-102710.jpg

Sau đó chuyện “đổi mới chương tŕnh, sách giáo khoa phổ thông” để thực hiện từ năm 2017 dường như đă chuyển thành chuyện “đổi mới giáo dục”. Và, theo Gs. Nguyễn Minh Thuyết, trong “70.000 tỉ đó th́ có 65.000 tỉ để dành cho xây dựng trường sở, đầu tư trang thiết bị trường học, khoảng 300 tỉ để đào tạo giáo viên và 962 tỉ để biên soạn chương tŕnh sách giáo khoa mới. 962 tỉ nói cũng lớn nhưng nói cho đúng ra th́ nó chỉ hơn 1km đường Kim Liên – Ô Chợ Dừa thôi”.

Như thế, không phải 70 ngàn tỉ để làm sách giáo khoa, mà chỉ có 962 tỉ! Chúng ta chưa bàn đến tính hợp lư của con số 962 tỉ ở đây, mà chỉ đến sự vênh nhau giữa 70 ngàn tỉ và 962 tỉ (vênh nhau gần 73 lần!). Số đầu việc đă được tăng lên nhưng không rơ số đầu việc rất cụ thể của “đổi mới chương tŕnh, sách giáo khoa phổ thông” đă được tăng lên, và sự tăng lên là ở trong dự án ban đầu hay mới được “tăng lên” sau khi bị dư luận phê phán?

Nếu số đầu việc nằm sẵn trong dự án ban đầu, th́ báo giới và việc truyền thông của Bộ Giáo dục - Đào tạo có lỗi lớn. Nếu số đầu việc vừa mới được tăng lên, th́ cách hành xử của những người có trách nhiệm rất không minh bạch và kém chuyên nghiệp, họ nên t́m công việc khác hay Bộ nên buộc họ t́m việc khác.

Có người nói số 70 ngàn tỉ là quá ít. Cần ít nhất 170 ngàn tỉ cho đổi mới giáo dục. Theo nhà giáo này cần khoảng 100 ngh́n tỉ để “dọn đường”, mà phải “dọn đường” rất kỹ lưỡng, bằng 5 công đoạn: 1) kiểm kê tài sản tất cả quan chức giáo dục, từ hiệu trưởng các trường, cho tới bộ trưởng, dù đương nhiệm hay đă nghỉ hưu nếu bất hợp lư th́ tịch thu tài sản; 2) thanh tra toàn bộ số tiền đầu tư cho cải cách giáo dục lần trước; 3) thẩm tra lại tất cả các văn bằng đang sử dụng; 4) kiểm tra lại tŕnh độ giáo viên toàn quốc; 5) điều chỉnh để mọi học sinh đều “ngồi đúng lớp”.

Chưa bàn đến tính khả thi hay sự cần thiết của việc “dọn đường” này, mà chỉ muốn nêu chuyện thời hạn thực hiện chưa được tính kỹ trong mối quan hệ với số tiền “dọn đường” 100 ngàn tỉ. Nếu thời hạn thực hiện là 1000 năm th́ mỗi năm chỉ 100 tỉ đâu có lớn, nhưng lâu như vậy th́ việc “dọn đường” hoàn toàn vô nghĩa. Nếu làm trong 5 năm th́ mỗi năm phải chi 20 ngàn tỉ để “dọn đường” lại có thể là quá lớn cho mỗi năm và chưa chắc đă có kết quả. Nói tóm lại yếu tố thời hạn cũng không được xem xét kỹ trong những bàn luận như vậy nên không thể đưa ra kết luận hợp lư nào.

Trong mọi trường hợp, có thể thấy các quan chức có trách nhiệm lập dự án này của Bộ đă tỏ ra chưa đủ năng lực lập dự án. Việc truyền thông để nêu thật rơ ư đồ của Bộ cũng chưa được làm tốt.

Không đổi mới tư duy một cách triệt để, không cải cách giáo dục một cách triệt để mà chỉ dựa vào các “căn cứ” nêu chung chung trong nghị quyết để vạch ra các dự án nhằm mục đích tiêu càng nhiều tiền càng tốt, th́ nền giáo dục nước nhà c̣n mờ mịt.

Chúng ta chỉ có thể thảo luận một cách có hiệu quả (tốn ít thời gian, đỡ hiểu lầm và quan trọng nhất là góp ư để đưa ra các giải pháp hiệu quả) nếu những người có trách nhiệm tŕnh bày một cách rơ ràng các đầu việc dự kiến làm, kết quả dự kiến phải đạt được, thời hạn thực hiện và kinh phí dự toán.

Và các ư kiến góp ư cũng nên dựa trên các số liệu đó để phân tích, hoặc nếu nêu ra đề xuất mới th́ cũng phải xem xét các yếu tố tương tự. Ngược lại th́ chỉ làm cho t́nh h́nh rắc rối thêm mà chẳng đi đến kết quả ǵ.

Nguyễn Quang A

 

Trích: Lao động 19.6

 

 

 

 

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

 

   
   

 

 

 


Hiệp Hội Dân Chủ Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục