DC&PT - Thời Sự 2011

 

 

Làm không đủ ăn - ăn không đủ để làm

 

Theo ghi nhận tại cộng đồng DN, người lao động và cả những khảo sát, nghiên cứu th́ vấn đề lương thấp và cơ chế đối đăi không tốt của DN là mấu chốt gây ra những tác động xấu.

Beschreibung: C:\Users\Dr. Au Duong The\Downloads\2011\7.2011\10.7.2011\Làm không đủ ăn - ăn không đủ để làm  LAODONG-Dateien\arrow-black.jpg  Nghịch lư tiền lương

Tuy nhiên, đáng nói là tác động này không chỉ dừng lại ở việc thiếu tiền trang trải cuộc sống, mà nó c̣n tạo tác động ṿng xoáy khiến NLĐ đều chịu ảnh hưởng to lớn.

Ṿng xoáy làm thêm

Trên thực tế, xuất phát từ quy định mức lương tối thiểu quá thấp hiện nay, nên các DN cũng có cái cớ để chi trả lương thấp cho NLĐ. Khi tiền lương không đủ trang trải cuộc sống, sinh dưỡng cho sức khỏe không đảm bảo nên dù làm cật lực trong 8 tiếng, NLĐ vẫn khó hoàn thành định mức công việc. V́ thế, NLĐ buộc phải rơi vào ṿng xoáy đầu tiên là phải quay quắt làm thêm giờ để có thêm thu nhập.

 
 

Theo khảo sát th́ hiện nay có tới 35,5% số NLĐ phải rơi vào ṿng xoáy làm thêm ở mức 1,5 giờ/ngày. Điều đáng nói là số NLĐ này lại chủ yếu làm việc tại những DN cần nhiều sức lực, tiêu tốn nhiều năng lượng như dệt may, giày da... Ghi nhận tại một số DN th́ có người phải làm thêm tới hơn 600 giờ/năm - vượt mức cho phép tới 3 lần. Số NLĐ không phải làm thêm giờ hiện chỉ là con số ít ỏi 5,2%, điều đó cho thấy có tới 94,8% số NLĐ phải làm thêm giờ. Đây là con số quá lớn. Các chuyên gia cho rằng, con số này đủ cho thấy “ṿng xoáy làm thêm” đă hút sức lực của NLĐ nhiều đến mức nào.

Tuy nhiên, làm thêm dù là ṿng xoáy mạnh nhất nhưng lại chưa phải là cuối cùng. Từ kết quả khảo sát, các chuyên gia phân tích hầu hết DN đều dùng chiêu thức tách trợ cấp, phụ cấp ra khỏi tiền lương để dễ dàng điều chỉnh. Trong số này, đáng chú ư là vấn đề tiền ăn trưa (ăn ca) tại các DN. Tuy nhiên, điều đáng nói là hầu hết DN hiện nay thực hiện hỗ trợ tiền ăn trưa (ăn ca) cho NLĐ bằng tiền ở mức rất thấp từ 8.000 - 12.000đ/bữa. Thế nhưng theo khảo sát, bữa ăn cho NLĐ do DN tại Đà Nẵng cung cấp và bao cấp tiền điện, nước, chi phí bếp ăn, nhà ăn, miễn phí nước uống đă là 12.770đ/suất. C̣n tại Nam Định, bữa ăn đạm bạc nhất cần tới 12.000đ/suất và tại Tuyên Quang cũng cần tới 10.000đ/suất. Như vậy có thể thấy, khoản tiền ăn trưa (ăn ca) mà DN hỗ trợ cho NLĐ cũng không đáp ứng được nhu cầu tối thiểu.

Những tác động ṿng ngoài

Theo phân tích của các chuyên gia th́ nếu như ṿng xoáy tại DN có tác động trực tiếp hằng ngày th́ những tác động ṿng ngoài lại âm ỉ, nhưng tiềm ẩn quá nhiều nguy cơ. Cụ thể, khi mà thu nhập không đủ trang trải cuộc sống cá nhân th́ đồng nghĩa với việc không có khả năng tích lũy. Khi đó, NLĐ không thể tái tạo và mở rộng sức lao động và càng không thể có chi phí đáp ứng cho các vấn đề như học tập, chăm sóc y tế, giáo dục của bản thân và người thân trong gia đ́nh.

Đến nay, dù chưa có nghiên cứu và khảo sát tổng quát hay cụ thể nào, nhưng thực tế cho thấy hầu hết các khu công nghiệp đều không có nhà ở cho công nhân, không có nhà trẻ cho con em NLĐ, c̣n vấn đề y tế và giáo dục th́ cũng phó mặc cho xă hội. Chính v́ thế, NLĐ tại các khu công nghiệp hầu hết phải tự đi thuê nhà, thậm chí sống tập trung tại các khu nhà trọ ổ chuột. Việc nhu cầu dinh dưỡng không đủ, điều kiện sống không đảm bảo khiến NLĐ tại các khu vực này thuộc nhóm dễ bị tổn thương nhất về mặt sức khỏe, nhất là NLĐ nữ trong vấn đề sức khỏe sinh sản.

Một kết quả nghiên cứu riêng về nhu cầu dinh dưỡng cho thấy, hiện lương tối thiểu chỉ đáp ứng được hơn 60% cho NLĐ ở khối DN FDI và 55% ở khối DN trong nước. Theo khảo sát tại 30 DN th́ có tới 73,4% số NLĐ ở cả 4 KV hiện đang có mức lương không đáp ứng được mức sống tối thiểu. Ở khối DN FDI, lương tối thiểu chỉ đáp ứng được từ 43 - 48% mức sống tối thiểu của NLĐ. C̣n lương tối thiểu của DN trong nước chỉ đáp ứng được 36% - 40% mức sống tối thiểu cho NLĐ.

Thực trạng NLĐ “làm không đủ ăn” rồi “ăn không đủ sức khỏe để làm” đă tạo nên những ṿng xoáy liên hoàn và liên tục theo thời gian. Những ṿng xoáy này không những bóp nghẹt cơ hội vươn lên của NLĐ, mà c̣n dần dần vắt kiệt sức lực và khả năng của NLĐ. Chính v́ thế khi xảy ra rủi ro, hầu như NLĐ phải tự trang trải chi phí và gánh chịu hậu quả. Thậm chí là khi không đủ sức khỏe để làm việc th́ họ dễ bị nghỉ việc.

60% số NLĐ làm thêm để có thu nhập thêm dưới 500.000đ/tháng. Trong số này có tới 21,1% số NLĐ dù làm thêm nhưng cũng chỉ có được dưới 150.000đ/tháng. Số NLĐ làm thêm có thêm 150.000 - 300.000đ/tháng chiếm 21,3%. Chỉ có 17,5% số NLĐ làm thêm là có thêm được thu nhập từ 300.000 - 500.000đ/tháng.

 

 

 

 

 

 

 

Phạm Anh

Trích: Lao động 13.7

 

 

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

 

   
   

 

 

 


Hiệp Hội Dân Chủ Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục