DC&PT - Thời Sự 2011

 

 

'Bất thường và lẫn lộn'

 

Một người bán hàng ở Hà Nội

Các mặt hàng ở Việt Nam đều tăng giá mạnh trong những tháng gần đây

Chính phủ Việt Nam đang chuẩn bị có các biện pháp để khôi phục sự ổn định kinh tế và ḷng tin của người dân theo dưới sức ép của các nhà tài trợ họp ở Hà Tĩnh trong tuần trước.

Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khẳng định với các nhà tài trợ Việt Nam sẽ tiếp tục thực hiện các chính sách quản lư chặt chẽ tiền tệ được đưa ra trong Nghị quyết 11 hồi đầu năm nay để giảm lạm phát và tăng dự trữ ngoại tệ mạnh.

Kinh tế gia trưởng của Ngân hàng Thế giới tại Hà Nội, ông Deepak Mishra, nói với phóng viên BBC Nguyễn Hùng từ London rằng các tín hiệu từ Hội nghị Nhóm Tư vấn Không Chính thức Giữa kỳ ở Hà Tĩnh là tích cực:

Chúng tôi nhận được nhiều lời trấn an từ chính phủ tại Hội nghị giữa kỳ. Một trong những vấn đề chính được bàn thảo là Nghị quyết 11 sẽ được thực hiện trong bao lâu. Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ và các tổ chức khác cũng nói c̣n quá sớm để chấm dứt các biện pháp nằm trong Nghị quyết 11 và Phó Thủ tướng cũng nói trong diễn văn bế mạc rằng họ sẽ cố gắng để giữ lạm phát ở mức một chữ số, tăng dự trữ ngoại hối và ổn định tỷ giá.

BBC: Thế nhưng đó chỉ là những lời nói. Chính phủ có đưa ra những biện pháp cụ thể nào mà họ sẽ làm trong vấn đề đầu tư vào các doanh nghiệp nhà nước lớn và sự thiếu hiệu quả của đầu tư không?

Chúng tôi mong đợi những biện pháp cụ thể trong hai tháng tới đây. Đợi đến tháng Mười Hai sẽ là quá muộn.

Kinh tế gia Deepak Mishra

Tôi không biết nội bộ chính phủ đă thảo luận tới đâu vấn đề này trước khi diễn ra hội nghị và có thể họ sẽ phải ngồi lại và thảo luận thêm trước khi đưa ra các biện pháp cụ thể. Những ǵ họ nói với chúng tôi là chính phủ sẽ cải cách tốt hơn các doanh nghiệp nhà nước.

Một trong những cam kết cụ thể là nhà nước sẽ cung cấp thêm thông tin về các khoản nợ và tài sản của các doanh nghiệp nhà nước. Các thông tin này sẽ được đưa ra Quốc hội và có nhiều khả năng sẽ được công bố cho công chúng.

Cũng có những dấu hiệu cho thấy cổ phần hóa sẽ được đẩy mạnh. Hai nghị định đă được đưa ra để thúc đẩy quá tŕnh này.

Nói chung có nhiều lời trấn an nhưng chúng tôi không đi vào thảo luận chi tiết và chúng tôi cũng không trông đợi sẽ có những thảo luận cụ thể v́ đó là những vấn đề nhạy cảm, vấn đề chủ quyền và Việt Nam muốn thảo luận trong Đảng và nhà nước trước khi có cam kết cụ thể.

BBC: Vậy liệu vào kỳ họp Nhóm Tư vấn vào cuối năm nay chúng ta sẽ được biết những cam kết cụ thể?

Chúng tôi mong đợi những biện pháp cụ thể trong hai tháng tới đây. Đợi đến tháng Mười Hai sẽ là quá muộn.

Tôi nghĩ rằng Nghị quyết 11 đă đề ra nhiều vấn đề. Một trong số các vấn đề hiện nay là chính sách tài khóa. Cho tới nay chính sách tiền tệ được sử dụng để điều chỉnh các vấn đề kinh tế nhưng chưa có ǵ rơ ràng về chính sách tài khóa bao gồm cả việc giảm đầu tư công.

Ngoài ra c̣n có vấn để quản lư các ngân hàng nữa. Ngay bản thân các chính sách được đề ra trong Nghị quyết 11 cũng không phải đều đă được thực hiện nên cần tiếp tục đi theo hướng đó trong thời gian tới đây.

'Điều tồi tệ cần thiết'

Rút tiền

Việt Nam đă hạn chế lượng tiền trong lưu thông để kiềm chế lạm phát

BBC: Tôi vừa nói chuyện với một kinh tế gia Việt Nam và ông nói rằng, đầu tư vào các doanh nghiệp nhà nước trong năm nay c̣n lớn hơn cả trong năm trước đó. Như vậy là sẽ phải có những biện pháp mạnh mẽ để điều tương tự không diễn ra trong các tháng cuối năm nay.

Nếu điều đó là đúng th́ thật đáng lo ngại. Vào thời điểm này chúng tôi chưa có thông tin hữu ích nào để nói rằng đầu tư của nhà nước vào các công ty quốc doanh nhiều hơn hay ít hơn so với năm ngoái. Nhưng hiện cũng có những thông tin chúng tôi có cho thấy những tín hiệu tích cực hơn.

Theo những thông tin được cập nhật hàng tháng, Việt Nam sẽ đạt được mục tiêu tăng trưởng tín dụng, tức các khoản cho vay của ngân hàng, ở mức dưới 20% và nguồn cung tiền tệ, tức tiền mà ngân hàng in thêm và một số khoản gửi tiết kiệm, ở mức dưới 16%. Tăng trưởng tín dụng hiện ở mức 6% và nguồn cung tiền tệ ở mức 2%. Điều này đáp ứng được mục tiêu của Nghị quyết 11.

BBC: Hai số liệu ông vừa đưa ra cho thấy họ đang đi đúng hướng và Ngân hàng Thế giới hài ḷng về điều này?

Chúng tôi không thể nói rằng chúng tôi hài ḷng. Khi tăng trưởng tín dụng giảm xuống nó ảnh hưởng tới nền kinh tế, tới các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhưng chúng ta đang xem xét tăng trưởng tín dụng trong mối tương quan với lạm phát cao, hiện tượng cũng gây tác hại cho kinh tế. Bởi vậy tôi nghĩ đó là sự tồi tệ cần thiết để giảm lạm phát.

BBC: Hiện tại chúng ta đang ở trong t́nh trạng lạm phát cao trong khi dự trữ ngoại hối lại ở mức thấp. Ông có thể giải thích tại sao sự thể lại như hiện nay không?!

Có rất nhiều lư do và không phải tất cả các lư do này đều có liên quan tới nhau.

Chúng ta đều biết lạm phát ở Việt Nam trong ba, bốn năm qua đều ở mức cao.

Một trong các lư do là ảnh hưởng của nền kinh tế toàn cầu. Chúng ta đă chứng kiến điều này trong năm 2008 và bây giờ trong năm 2011.

Nhưng cũng có nhiều yếu tố nội địa có liên quan, đó là chính sách tiền tệ và tài chính của chính phủ.

Sự song song tồn tại của ḍng tiền lớn từ bên ngoài chảy vào Việt Nam và lượng dự trữ ngoại hối thấp là bất thường.

Kinh tế gia trưởng Ngân hàng Thế giới Deepak Mishra

Chính phủ đă sử dụng các công cụ này quá mức và nó gây ra lạm phát cao.

C̣n về dự trữ ngoại hối, đây là t́nh huống lạ lùng.

Việt Nam nhận được nhiều đầu tư nước ngoài và ngay cả hiện nay lượng tiền từ bên ngoài đổ vào Việt Nam là rất lớn. Hơn nữa thâm hụt ngân sách và thâm hụt tài khoản văng lai cũng không phải là lớn và đang giảm đi.

Bởi vậy sự song song tồn tại của ḍng tiền lớn từ bên ngoài chảy vào Việt Nam và lượng dự trữ ngoại hối thấp là bất thường.

Điều này xảy ra một phần là v́ người Việt Nam đă mất ḷng tin vào tiền đồng và chuyển các khoản tiết kiệm của họ sang các tài sản khác an toàn hơn như vàng và bất động sản.

Đây là vấn đề tâm lư của người dân và chính phủ cần khôi phục lại niềm tin bằng cách giảm lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

'Tín hiệu lẫn lộn'

BBC: Liệu việc trả nợ vốn vay phát triển và các khoản vay khác có ảnh hưởng tới dự trữ ngoại hối không v́ hàng năm Việt Nam phải trả hàng tỷ đô la cho khoản này?

Đây không phải là yếu tố lớn. Hầu hết các khoản vay phát triển của Việt Nam đều có những điều kiện tốt về lăi suất và thời hạn. Ví dụ nếu Ngân hàng Thế giới cho Việt Nam vay th́ lăi suất chỉ là 0,7%, thời hạn từ 35-40 năm và thời gian ân hạn là 10 năm.

Nh́n chung viện trợ phát triển chính thức luôn là số dương v́ kể cả khi Việt Nam phải trả nợ th́ số tiền họ nhận được hàng năm vẫn lớn hơn.

Nếu chỉ nh́n lạm phát th́ các tín hiệu cho thấy lạm phát sẽ c̣n tăng trong tháng Sáu và tháng Bẩy trước khi giảm xuống

Kinh tế gia Deepak Mishra

Lư do chính mà dự trữ ngoại hối giảm là người dân giữ đô la và vàng.

Tôi mới về Hà Nội và nghe nói nhiều tới khả năng đổ vỡ của thị trường bất động sản. Ông có thấy điều này có thể xảy ra không và nếu nó xảy ra th́ hậu quả đối với nền kinh tế sẽ ra sao?

Tôi phải thừa nhận rằng chúng tôi có theo dơi thị trường bất động sản nhưng không có những thông tin hữu ích và đáng tin cậy nào. Bởi vậy tôi không thể b́nh luận về vấn đề này. Những b́nh luận của tôi sẽ chỉ góp phần vào những đồn đoán mà thôi.

Dĩ nhiên tôi biết là do tiền đồng không c̣n hấp dẫn do mức lạm phát cao nên người dân phải t́m các tài sản khác cho dù đó là đô la, vàng hay bất động sản. Nhu cầu bất động sản có thể góp phần tạo ra hiện tượng bong bóng nhưng thực ra tôi khó có thể b́nh luận ǵ về vấn đề này và tôi không muốn góp phần tạo ra sự hỗn loạn thông tin.

BBC: Và theo ông th́ nền kinh tế sẽ xấu đi trước khi được cải thiện hay nó sẽ chỉ có tốt lên mà thôi?

Có nhiều mảng khác nhau trong kinh tế vĩ mô và chúng tôi đánh giá sự ổn định theo bốn khía cạnh khác nhau. Chúng tôi theo dơi thị trường ngoại hối, dự trữ ngoại hối, lạm phát và lăi suất.

Chúng tôi thấy có sự tiến bộ ở hai lĩnh vực là sự ổn định tỷ giá và dự trữ ngoại hối đang tăng.

Nhưng lạm phát lại tăng thêm và lăi suất vẫn ở mức cao.

Vào thời điểm hiện nay, các tín hiệu khá lẫn lộn.

Nếu nh́n tổng thể cả bốn khía cạnh th́ đă có sự ổn định hơn so với hồi tháng Hai năm 2011.

Nhưng nếu chỉ nh́n lạm phát th́ các tín hiệu cho thấy lạm phát sẽ c̣n tăng trong tháng Sáu và tháng Bảy trước khi giảm xuống nếu không có các tác động gây sốc từ bên ngoài và Nghị quyết 11 được thực hiện.

Trích: BBC 15.6

 

 

 

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

 

   
   

 

 

 


Hiệp Hội Dân Chủ Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục