DC&PT - Thời Sự 2011

 

 

 

Từ biến cố nhà máy điện hạt nhân ở Fukushima,

nghĩ ǵ về dự án điện hạt nhân ở Ninh Thuận ?

 

 

Âu Dương Thệ

 

 

Trong những ngày qua cả thế giới chia sẻ với nhân dân Nhật Bản về những thiệt hại nhân sự và tài sản do động đất, sóng thần, và cũng đang chia sẻ nhiều hơn nữa những lo âu về tai nạn của các nhà máy điện hạt nhân (NMĐHN) ở Fukushima - đang đe dọa sinh mạng hàng triệu người, không chỉ ở Nhật mà cả nhiều khu vực khác trên thế giới, nếu những cố gắng của các chuyên viên không thành công.

Từ những ǵ đă và đang xảy ra tại Fukushima, khi nghĩ về dự án điện hạt nhân của Việt Nam với nhà máy dự kiến đặt tại Ninh Thuận, không thể không đặt ra vô số câu hỏi.

1.  Sự cố của các NMĐHN ở Fukushima đă khiến cho nhiều nước công nghiệp tiên tiến nhất, trong đó có cả Mỹ và EU, đang phải xét lại chính sách điện hạt nhân. Riêng tại Đức, một nước công nghiệp hàng đầu trong EU, Thủ tướng Đức Merkel đă phải quyết định cho ngưng hoạt động 7 NMĐHN và trong các năm tới sẽ đóng cửa các NMĐHN c̣n lại để chuyển sang dùng các năng lượng mặt trời, gió… sản suất điện.

Nhưng bất chấp tất cả những điều đó, trong cuộc họp báo ngày 16/3 tại Hà nội, PGS. TS Vương Hữu Tấn, Viện trưởng Viện Năng lượng nguyên tử VN vẫn khẳng định:

 “Nhà máy Điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam - Ninh Thuận, sẽ sử dụng công nghệ của Nga - thế hệ ḷ phản ứng thứ 3. Công nghệ này được coi là hiện đại nhất hiện nay, áp dụng nguyên lư an toàn thụ động rất tốt, có tích nước sẵn trong ḷ. Nếu xảy ra sự cố tương tự như ở Nhà máy Fukushima th́ Nhà máy Ninh Thuận sẽ tự động giải nhiệt bằng các cơ chế tự nhiên, không cần sự tác động của con người cũng như không cần sử dụng nguồn điện bổ sung” (Công an Nhân dân 17/3).

 

Với trách nhiệm của một chuyên gia và cũng là người đứng đầu cơ quan năng lượng nguyên tử ở VN, ngay trong lúc này liệu có thể quả quyết một cách tuyệt đối như trên được không?

 

2.  Trong khi các chuyên viên Nhật về nguyên tử năng được coi là thượng thặng trên thế giới đang phải đối phó vất vả, có lúc tưởng chừng như tuyệt vọng trong việc cứu chữa các NMĐHN ở Fukushima, tại sao ông Vương Hữu Tấn lại có thể tin tưởng tuyệt đối vào lĩnh vực kĩ thuật của các nhà máy điện hạt nhân do Nga chế tạo như vậy được?

 

3.  Có bốn khâu rất quan trọng trong việc xây dựng và điều hành NMĐHN là địa chất, kĩ thuật, nhân sự (chuyên viên nhiều ngành) và ngân sách. Trong đó lĩnh vực nhân sự mang tính quyết định nhất. Hiện nay VN đă có được bao nhiêu chuyên viên giỏi thành thạo và có lương tâm về điện hạt nhân (ĐHN) để có thể vài năm nữa điều hành thành thạo NMĐNT đầu tiên ở Ninh thuận?

 

4.  Vấn đề an toàn của một NMĐHN tùy thuộc rất lớn vào sự thanh tra thường xuyên. Điều này đ̣i hỏi phải có các đoàn kiểm soát có đủ tŕnh độ chuyên môn và ư thức trách nhiệm thật cao, dám suy nghĩ độc lập và báo cáo trung thực. Nh́n vào các biến cố lớn trong thời gian gần đây, như vụ tham nhũng động trời PMU 18, dự án Bauxite Tây Nguyên và món nợ khổng lồ của Tập đoàn nhà nước Vinashin gây ra, th́ có cho phép chúng ta yên tâm tin vào khả năng và tinh thần trách nhiệm của các cơ quan kiểm tra của Đảng và Nhà nước được không?

 

5.  Ngay trong vụ Vinashin, Bộ Chính trị cũng phải nh́n nhận đă có tới 9-10 đoàn kiểm tra, từ  Ban Kiểm tra Trung ương tới các Bộ và Thanh tra Chính phủ, nhưng hầu hết đều đă có những báo cáo tốt, trước khi vụ nợ khổng lồ trên 86.000 tỉ đồng (4,5 tỉ USD) bị vỡ ra! Hăy h́nh dung: Sau khi NMĐNT Ninh Thuận hoạt động, nhiều đoàn kiểm tra của Đảng cũng như Chính phủ được phái tới thanh tra, nhưng đều có báo cáo tốt. Nếu biến cố xảy ra tại NMĐNT th́ ai sẽ nhận trách nhiệm?

 

Quan trọng hơn nữa là ư thức trách nhiệm thực sự của những người đứng đầu chế độ như thế nào và có thể tin được không?  Một dẫn chứng rơ ràng nhất vừa được Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, đại diện Chính phủ, báo cáo trước Quốc hội ngày 21. 3 nói về việc Bộ chính trị - cơ quan quyền lực cao nhất của Đảng CSVN- trong quyết định xác định trách nhiệm trong vụ Vinashin: „Căn cứ kết quả kiểm phiếu và theo quy định của Điều lệ Đảng, Bộ Chính trị đă quyết định không xử lư kỷ luật đối với các tập thể và cá nhân.“ (Báo cáo số 39/BC-CP, điện tử Chính phủ 21.3). Ai c̣n có thể không bàng hoàng và không phẫn uất trước thái độ vô trách nhiệm và vô cảm đến như thế của Bộ chính trị!

 

6.  VN là một nước hẹp và dân đông, chứ không rộng lớn như Nga và Mỹ, cho nên nếu NMĐHN xảy ra tai nạn th́ những hậu quả trước mắt và lâu dài cho nhân dân và đất nước sẽ khủng khiếp như thế nào?

 

Lấy một thí dụ: Nếu NMĐHN đầu tiên ở Ninh Thuận xảy ra tai nạn th́ hậu quả sẽ như thế nào toàn khu vực duyên hải miền Trung và Tây Nguyên trước mắt và lâu dài mấy chục năm do hậu quả của phóng xạ nguyên tử?  Ngoài số hàng chục ngàn nhân dân có thể bị thiệt mạng ngay c̣n có thể hàng triệu người khác bị các bệnh ung thư trong các thập niên sau. Tai hại nữa là các trung tâm kinh tế, quốc pḥng và du lịch nổi tiếng như Nha Trang, Cam Ranh và Đà Lạt sẽ không c̣n du khách nào dám tới và không thể sử dụng được nữa! 

 

Nếu suy nghĩ sâu xa và chín chắn, rút ra bài học từ sự cố Fukushima, th́ liệu có thản nhiên tiếp tục tiến hành Dự án Điện hạt nhân đầu tiên ở Ninh Thuận? Hay tốt hơn hết phải dứt khoát chọn giải pháp t́m nguồn điện năng khác sạch và an toàn như nhiều nước công nghiệp khác cũng đang có quyết định khôn ngoan?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

 

   
   

 

 

 


Hiệp Hội Dân Chủ Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục