|
DC&PT - Thời
Sự 2010
CHUNG QUANH BIẾN CỐ
“THAY BẬC ĐỔI NGÔI” Ở TGP HÀNỘI
Trần
Phong Vũ
“Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh!”
(Kim Vân Kiều – Nguyễn Du)
Một lời cần thưa
trước : Câu thơ trên đây trích trong Truyện Kiều
của thi hào Nguyễn Du diễn tả tâm trạng âu lo, kinh hãi, tuyệt vọng của
nàng Kiều sau khi phải bán mình chuộc tội cho cha, dấn thân vào cuộc đời
luân lạc, đầy chông gai cạm bẫy, không có ngày mai. Nó cũng là nỗi lòng
chán ngán, rối bời pha lẫn ăn năn của thi hào họ Nguyễn sau khi khuất
thân hợp tác với tân triều trong thân phận «hàng thần lơ láo». Là người
tín hữu Công Giáo, cá nhân chúng tôi cũng không khỏi ưu tư khi nghĩ về
thân mệnh Giáo Hội tôi trước biến cố «thay bậc đổi ngôi» dị thường ở
Tổng Giáo Phận Hànội trong tháng 5-2010. Dĩ nhiên, trong mối ưu tư ấy
cũng không khỏi pha lẫn tâm trạng xao xuyến, sợ hãi, kinh mang khi nhìn
về con đường trước mặt.
Nhưng có một điều cần nói ngay: cho dù âu lo, sợ hãi, niềm tin
vào Thiên Chúa và Giáo Hội của Ngài trong tim óc chúng tôi không hề vì
thế mà suy suyển. Giản dị vì nó được hình thành và lớn lên theo chiều
thẳng đứng khởi nguyên từ chính Đấng là cội nguồn của niềm tin, chứ không
hệ tại ở chiều ngang là những trung gian của Ngài.
Không cần phải chờ tới những lời chuẩn nhận công khai, tương tự
như lời «Ban Phép Lành» trong diễn từ của Đức Cha Nguyễn Chí Linh, từ lâu chúng tôi đã thấu hiểu vai
trò, sứ mạng, bổn phận và QUYỀN của người Tín Hữu Giáo Dân trong Giáo Hội
ngày nay, ít nữa là sau khi thấm nhuần tinh thần Học Thuyết Xã Hội Công
Giáo và lời dạy của Đức cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong «Tông Huấn
Ngưới Tín Hữu Giáo Dân - Christifideles Laici» công bố ngày 30-12-1988
của ngài.
Trong tinh thần ấy, chúng tôi viết bài này.
I.- Từ dư luận tới sự thật:
Tạm lấy mốc tháng tư (lại
tháng Tư!) làm khởi điểm cho những biến cố trọng đại trải dài qua trung
tuần tháng 5-2010. Những ngày đầu tháng tư có hai sự kiện nổi bật: hội nghị các Giám Mục thuộc HĐGMVN tại Vũng Tàu từ
ngày 04 đến ngày 08 và việc Đức Cha Giuse Ngô Quang Kiệt bất thần trở về
Hànội ngày 09.
Và một làn khói hỏa mù lan
tỏa trong dư luận. Có những tin đồn mãi vẫn là tin đồn. Nhưng cũng có rất
nhiều tin đồn đã trở thành sự thật. Sự thật một trăm phần trăm, dù đã bị
trang mạng chính thức của HĐGMVN phủ nhận như bài «Sự Kiện , thông tin và
những góc nhìn», được cho hay là sản phẩm chữ nghĩa của GM Nguyễn Văn Khảm với mục tiêu chỉ trích những
bài viết trên mạng Nữ Vương Công Lý. Trong
một bài giảng gần đây, chính GM Khảm đã công khai lên tiếng «xỉ vả» tờ
điện báo này không tiếc lời (Cho đến những ngày đầu hạ tuần tháng 5, NVCL
vẫn còn lưu trữ Video thu bài giảng của GM Phụ tá TGP Sàigòn).
Trong số những tin đồn,
được loan báo công khai trên NVCL và nhiều website Công giáo khác, đến
nay đã trở thành sự thật hiển nhiên là tin GM
Nguyễn Văn Nhơn, GM Đàlạt kiêm chủ tịch
HĐGMVN được cử làm Tổng Giám Mục Phó với quyền kế vị. Tuy chưa nói
ra nhưng ngay lúc ấy, ai cũng hiểu là Đức Tổng Giuse sẽ bị «hy sinh» để
cho Đức Cha Nhơn thay thế. Điều kỳ dị là không chỉ mạng lưới HĐGM gián
tiếp cải chính mà ngay cả đương sự cũng chối dài vì tin này làm ngài «ngạc
nhiên»! (trong khi cả bàn dân thiên hạ ai cũng hiểu là trong tiến trình
bổ nhiệm, bao giờ TT cũng thông báo để hỏi vị tân cử có bằng lòng nhận
vai trò mới hay không!?).
Ngày
Thứ Tư 12-5-2010, văn phòng TGM Hànội ra thông báo cho hay Đức TGM Giuse
Ngô Quang Kiệt đã từ giã giáo phận lên đường đi ngoại quốc chữa bệnh!
Điều dư luận ngỡ ngàng vì trước khi ĐC Nhơn về
nhận chức TGM Phó Hànội, mạng NVCL đã đưa tin này (và tin này đã chính
xác 100%) cùng với tin ngày 13-5, Đức Tổng Kiệt sẽ rời chức vụ! Qua
ngày hôm sau, Thứ Năm 13-5 người ta đọc được trên các mạng lưới của GHCG
văn bản chính thức của Vatican chấp đơn từ chức của Đức Tổng Kiệt và tin
ĐC Nhơn sẽ thay thế ngài điều hành TGM Hànội. Như thế cả hai tin do NVCL
đưa ra đều đã trở thành hiện thực. Câu hỏi chưa có trả lời là tại sao Đức
TGM Giuse lại phải ra đi một cách vội vã, bất bình thường như vậy?
II.- Bước khởi đầu cho một định
mệnh:
Hôm Thứ Sáu 07-5-2010, Đức
GM Nguyễn Văn Nhơn từ giã giáo phận Đàlạt ra Hànội chính thức nhận chức
vụ mới là Tổng Giám Mục Phó. Nhiều tin đồn chen lẫn với những sự thật qua
những chứng từ, hình ảnh kèm theo chung quanh Thánh Lễ chào mừng vị tân
cử trong khuôn viên Nhà Thờ Chính Tòa Hànội.
* Về tin đồn: (1) Tòa Giám Mục Bùi Chu phải chi tiền để giáo
dân lên Hànội dự lễ. (2) Trong số giáo dân ngồi chật Thánh Đường đã có
không ít người của nhà nước choán chỗ trước. (3) Có công an nhà nước sắm
vai giáo dân tiếp tay các chủng sinh tích cực thu gom biểu ngữ, hình Đức
Tổng Kiệt trong nhà thờ trước giờ lễ.
* Về những sự thật có thể đọc/nhìn tận mắt, nghe tận tai:
(1) Đoán biết những phản
ứng (dĩ nhiên là chính đáng) của giáo dân yêu quý Đức Tổng Kiệt, tòa TGM
ra thông bào :“Để thánh lễ được trang nghiêm, trật tự và sốt
sáng, xin anh chị em không mang
những gì không cần thiết cho thánh lễ và tránh mọi thái độ, cử chỉ,
hay lời nói có thể ảnh hưởng đến bầu khí thánh thiêng của phụng vụ”.
(2) Thay vì cửa trước, đoàn GM, LM đồng tế đã
dùng cửa hông và cửa sau để vào và ra khỏi Thánh Đường trước và sau Thánh
lễ.
(3) Rất nhiều đại chủng sinh áo chùng
đen chen lẫn những người lạ mặc thường phục làm nhiệm vụ giữ trật tự, thu
gom băng-rôn, hình ảnh từ tay giáo dân tới dự lễ trong Thánh Đường và lúc
đoàn GM, LM đồng tế di chuyển bên ngoài.
(4) Đông đảo giáo dân không vào được
bên trong, nghiêm chỉnh tụ tập bên ngoài tiền đình nhà thờ để tham dự
Thánh lễ qua hệ thống âm thanh. Rất nhiều băng-rôn được trương cao với
nội dung : «Chúng con luôn đồng hành với Đức Tổng
Giuse kính yêu», «Tha thiết xin Đức TGM Giuse ở lại với đoàn chiên
của ngài». «Chúng con chỉ có Đức Cha Giuse là Tổng Giám Mục», «Chúng con
cần chủ chăn hết lòng với đoàn chiên», «Đức Cha Giuse, Ngài mãi mãi là
TGM của chúng con», «Đức TGM Giuse: Chứng Nhân của Công Lý, Sự Thật và
Hòa Bình», «Chúng con yêu mến Đức TGM Giuse», «Chúng con yêu mến ngài,
chúng con mãi mãi bên ngài», «Hoan hô các Đức GM miền Bắc luôn đồng hành
với Đức Tổng Giuse», «Vạn tuế các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Tôn vinh Đức TGM
Giuse Ngô Quang Kiệt», «Chúng con ghi nhớ lời Đức Tổng: TDTG là Quyền»...
Ngoài ra là những tấm ảnh đức TGM
Giuse phóng lớn trên vải, trên giấy được đông đảo giáo dân cầm tay đưa
lên cao khi các Giám Mục từ hông Thánh đường trở về Nhà chung. Nhiều giáo
dân nam nữ chít ngang đầu tấm khăn hoặc đội những mũ giấy viết những hàng
chữ bày tỏ lòng yêu mến Đức TGM của họ.
(5) Trước Thánh Lễ, khi giới thiệu Đức
Cha Nhơn là TGM Phó Hànội với giáo dân, Đức Tổng Kiệt nói: «Từ
nay ngài không chỉ đồng cảm hay đồng hành với anh chị em nhưng sẽ đồng
sinh đồng tử với anh chị em, với giáo phận». (6) Với tư cách Phó Chủ Tịch HĐGMVN, trong diễn từ chúc
mừng hai vi Tổng và Phó TGM, Đức Cha Nguyễn Chí Linh nói:
«Không
thể phủ nhận được rằng việc bổ nhiệm này đã gây ra một số tranh cãi trong
những ngày vừa qua. Có người bi quan cho đó là sai lầm của Toà Thánh Vatican, là dấu hiệu của một Hội đồng Giám mục Việt Nam đang bị phân hoá, bị
khuynh loát, thậm chí là một trang sử buồn cho Giáo Hội Việt Nam và
cách riêng, cho Tổng giáo phận Hà Nội.
Nhưng nếu suy nghĩ một cách lạc quan, chúng ta cũng có thể rút ra
những kết luận rất tích cực từ biến cố này. Điểm tích cực đầu tiên là mọi thành phần Dân Chúa đã có cơ hội
nói lên nguyện vọng của mình một cách chân thành, đồng thời cũng có
kinh nghiệm sâu sắc hơn về vai trò và sứ mệnh của các phương tiện truyền
thông thời hiện đại. Kỷ niệm 50 năm thành lập, Hàng Giáo phẩm Việt Nam
bước vào một giai đoạn mới qua đó, các
bậc chủ chăn được lắng nghe tiếng nói cộng đồng Dân Chúa cách phong phú
và cụ thể hơn, đồng thời cũng
học được bài học biện phân cách bình tĩnh hơn đối với những thông tin mỗi
lúc một đa dạng, đa chiều và phức tạp hơn.
Điểm tích cực thứ hai là dù
khác biệt, thậm chí có khi là đối lập, nhưng tất cả mọi quan điểm đều có
một mẫu số chung là lòng yêu mến Giáo Hội. Suy nghĩ và cách biểu hiện
khác nhau, nhưng lòng yêu mến vẫn là một. Trong bối cảnh và tinh thần Năm
Thánh 2010, chúng ta hãy xem đây là cơ hội sống tình hiệp thông cách đặc
biệt hơn: chúng ta cần phải can đảm hơn khi đối diện với các dị biệt,
chúng ta cần phải mổ xẻ chuyện Giáo Hội cách rốt ráo hơn, công khai hơn”.
III.- Câu chuyện “định mệnh” và
những bất ngờ có tính toán:
Thứ Năm, ngày 13-5-2010,
đúng như nguồn tin của mạng lưới NVCL đã cho biết từ đầu tháng 5, Vatican
đã chính thức thông báo tin Đức Tổng Giám Mục Giuse Ngô Quang Kiệt từ
chức “vì lý do sức khoẻ” và bổ nhiệm Phó TGM Nguyễn Văn Nhơn lên thay thế
ngài. Đồng thời TT cũng cho biết đã nhận đơn từ
chức của Đức Cha Cao Đình Thuyên, Giám mục Vinh vì đã quá tuổi hồi hưu và
người kế vị ngài sẽ là linh mục Nguyễn Thái Hợp hiện là chủ nhiệm Câu Lạc
Bộ Nguyễn Văn Bình ở Sàigòn. Độc giả tìm đọc những văn kiện liên
hệ trên DĐGD số này.
(Như vậy là chỉ trong một
ngày Giáo Hội Công Giáo miền Bắc Việt Nam mất đi hai vị chủ chăn được
giáo dân hết lòng yêu mến, quý trọng coi như thần tượng của mình, không
những vì lòng đạo đức, thánh thiện và tài năng lãnh đạo mà còn là vì các
ngài đã can đảm thi hành chức năng Ngôn Sứ trong nỗ lực đứng hẳn về phía
những người thấp cổ bé miệng để tranh đấu cho tự do –trong đó có tự do
tôn giáo-, cho công lý và nhân quyền, nhân phẩm Việt Nam. Người viết sẽ
có dịp trở lại trường hợp hai vị tân cựu GM Vinh trong một bài khác).
Như đã nói, điều gậy xúc
động lớn cho mọi người, nhất là tập thể giáo dân, linh mục và giám mục
đoàn thuộc Tổng giáo phận Hànội, là sự kiện Đức
Tổng Kiệt đã bị đẩy ra khỏi Hànội ngày hôm trước, giữa đêm hôm khuya
khoắt, dẫn tới một điều nghịch
thường là người tiền nhiệm đã không có mặt để dự lễ bàn giáo chức vụ cho
vị tân cử như thông lệ trong những cuộc chuyển quyền xưa nay, dù trong
đạo hay ngoài đời!
Chúng
tôi không có những bằng chứng trong tay, nhưng vẫn theo những nguồn dư
luận nghe được từ trong nước thì sở dĩ xảy ra những chuyện ngược đời như
vậy vì đảng và nhà nước cộng sản
Việt Nam đã đánh hơi là sẽ có một cuộc tập hợp đông đảo giáo dân lên tới
hàng nhiều chục ngàn người tại Nhà Thờ Chính Tòa Hànội, với khả năng có
sự hiện diện của nhiều linh mục, kể cả giám mục, trong buổi lễ bàn giao
chức vị Tổng Giám Mục ngày 13-5-2010 để bày tỏ thái độ. Và phải chăng
đấy chính là nguyên do sâu xa khiến họ phải áp lực lên một vài vị quyền
cao chức trọng trong HĐGMVN để ép Đức Tổng Kiệt phải đi khỏi Hànội sớm
hơn dự tính ban đầu!
Nguồn dư luận này phát xuất
từ đâu và mức độ chính xác như thế nào chúng ta không có khả năng và điều
kiện để biết. Tuy nhiên chỉ nhớ lại những gì đã diễn ra trong buổi lễ đón
tân TGM Phó Nguyên Văn Nhơn tại Nhà Thờ Chính Tòa Hànội hôm 07-5 vừa qua,
khách bàng quan có thể nắm bắt được những dữ kiện đế đánh giá nguồn tin. Đọc
bản thông báo của văn phòng tòa TGM trước Thánh Lễ và chứng kiến cảnh
hàng ngàn giáo dân dàn hàng với băng-rôn, biểu ngữ, băng đội đầu, hình
Đức Tổng Kiệt kèm theo những hộp đựng Thỉnh Nguyện Thư bên hông và tiền
đình Nhà Thờ Chính Tòa hôm ấy, những người có mặt đã phải tự hỏi đây là
một buổi lễ nghênh đón vị TGM Phó tân cử hay là một hình thức tẩy chay
ngài?
Từ câu hỏi này người ta
không thể không nghĩ tới những gì sẽ xảy ra trong ngày 13-5 là ngày vị
lãnh đạo tinh thần mà toàn thể giáo dân TGP
Hànội yêu thương, quý trọng sẽ phải ra đi! Là những kẻ sống bằng âm mưu
và thủ đoạn, những kẻ chủ trương “cứu cánh biện minh cho phương tiện” “thà
giết oan cả trăm, cả ngàn người chứ không thể tha lầm, dù chỉ một người”
đảng và nhà nước cộng sản không thể không nghĩ tới những bất trắc có thể
xảy ra nếu Đức Tổng Kiệt có mặt trong buổi lễ bàn giao chính thức hôm Thứ
Năm ngày 13-5-2010 như đã dự liệu. Do đó để tránh một cuộc đàn áp đưa tới
nhiều hệ quả khó lường, kể cả đổ máu, họ đã phải áp dụng tiểu xảo “tiên
hạ thủ vi cường” bằng cách đẩy ngài đi khỏi Hànội một ngày trước đó.
IV.- Chuyện “thay bậc đổi ngôi”
ở
Hànội trước bàn cân công luận:
1.- Với hàng giáo sĩ:
Về phản ứng của hàng Giáo
Phẩm, tức các Giám Mục, một cách dè dặt người viết tạm coi những lời
khẳng quyết của Đức Cha Nguyễn Chí Linh với tư cách Phó Chủ Tịch HĐGMVN
ngỏ lời trước hai vị lãnh đạo TGP
Hànội hôm 07-5 (xin coi lại đoạn I trong bài) như một chứng tích cho thấy
cơ cấu này đã bắt đầu có những cách nhìn và suy nghĩ đi theo chiều thuận,
hứa hẹn sẽ có những chuyện bất ngờ mở đường cho GHCGVN tiến vào một chu
kỳ mới với những triển vọng mới sau đại lễ đánh dấu 50 năm thành lập hàng
Giáo Phẩm Việt Nam.
Tuy nhiên, cần chờ những
bước tới trong HĐGM chúng ta mới có đủ dữ kiện cụ thể để nhận định thêm.
Riêng trong hàng linh mục đã có những chứng liệu rõ ràng cho thấy phản
ứng tích cực của các ngài. Những gì cộng đoàn giáo sĩ, tu sĩ Dòng Chúa
Cứu Thế Việt Nam, từ cha Giám Tỉnh Phạm Trung Thành trở xuống, đã và đang
làm, là một bằng cớ hiển nhiên. Những bài viết của các giáo sĩ trong nhóm
linh mục Nguyễn Kim Điền, của cha Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh,
một linh mục già Dòng Thánh Phanxicô và cha Anrê Đỗ Xuân Quế thuộc Dòng
Thánh Đa Minh ở Việt Nam là một bằng cớ khác.
Sáng sớm Thứ Ba ngày 11-5,
mở Email, chúng tôi nhận được bài “Một Vài Mối Lo Ngại Khác” của cha Đỗ Xuân Quế. Ngay trong dòng đầu ngài viết:
“Qua nhiều bài trên mạng và tin tức gần
xa, nhiều người tỏ ra rất lo ngại
về việc thay bậc đổi ngôi ở Tổng Giáo Phận Hà Nội. Xem chừng họ không
còn tin tưởng ở một đường lối ngoại giao từ bao đời nay vẫn được tiếng là
khôn ngoan, khéo léo và hữu hiệu. Từ sự không tin tưởng này, họ bị kéo
sang một sự không tin tưởng khác. Đó
là không tin ở sự hiểu biết của Vatican về tình hình Giáo hội tại Việt Nam.”
Tiếp theo, vị linh mục già
thánh thiện, uy tín thuộc Dòng Đa Minh Việt Nam, người đã viết nhiều tác
phẩm giá trị về GHCG và cùng với cha Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh có chân trong
Nhóm Các Giờ Kinh Phụng Vụ, đã trưng dẫn những chứng liệu ngài nhận được
từ những nguồn khả tín chứng minh là Vatican hoàn toàn không biết gì về
thực trạng Việt Nam cũng như Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam khiến:
“Họ rất hoang mang lo lắng khi được biết
hiện có một “Vũ ngọc Nhạ” ngay tai Vatican” và “Người ta nghi ngại rằng các sự việc đang xẩy ra cho Giáo Hội Việt
Nam là do viên chức này xếp đặt và đạo diễn….Rồi từ đó người ta lại nghi ngại thêm là trong HĐGMVN có một “Tam
Ca Áo Tím”. Bộ Ba này rất ăn ý với nhau, có uy lực trong HĐGM và đã ảnh
hưởng nhiều đến các suy nghĩ và quyết định của Hôi Đồng. Phần đông
các giám mục đều là những con người hiền lành, thích sư yên ả. Vì thế,
xem ra “Ba Anh Em Mình” như có diều kiện thuận lợi để thao tác, nếu
không muốn nói là thao túng”.
Một “Vũ Ngọc Nhạ” bên cạnh
Vatican và “Tam ca Áo Tím” trong HĐGM mà cha Quế nói tới ở đây là những ai,
chúng tôi sẽ có dịp nhận định ở một bài viết khác. Trong phạm vi giới hạn
của bài này, khi trích dẫn những lời chứng trên đây của vị linh mục già
Dòng Thánh Đa Minh, người viết muốn nói tới những phản ứng có thật, và
rất quyết liệt, dứt khoát của hàng giáo sĩ Việt Nam chung quanh kịch bản
liên hệ tới những “thay bậc đổi ngôi” ở TGP
Hànội hiện nay.
2.- Với giáo dân Hànội:
Những tin tức, những bài phân
tích, nhận định và bình luận kèm theo hình ảnh trên NET, trên báo chí
những ngày qua, chúng ta đã có những suy nghĩ và cái nhìn chân xác không
thể phủ nhận về cơn sốt đang trào dâng như nước vỡ bờ trong tâm tình
người tín hữu Công Giáo ở TGP
Hànội. Để độc giả có được những chứng từ cụ thể nói lên tâm tình này,
chúng tôi đề nghị quý vị tìm vào mạng lưới của Ban Việt Ngữ Đài Phát
Thanh Quốc Tế Pháp (Radio France Internationale – RFI) phần Tạp Chí “Việt
Nam Trong Giòng Thời Sự” ngày 10-5 để nghe phần ghi âm bản tường trình đặc
sắc của phái viên đài này, trong đó có những câu trả lời trực tiếp của
hai giáo dân TGP Hànội là bà Nguyễn Thanh Mai và ông Nguyễn Phong Thắng.
Sau đây là một vài trích
đoạn ngắn trong bản tường trình của phái viên đài RFI:
“Trả lời RFI, ngày Thứ Sáu,
bà Nguyễn Thanh Mai một giáo dân giáo xứ Hàm Long, Hànội đã dự Thánh Lễ
hôm đó, kể lại:
“…Đức Tổng giới thiệu Đức Cha Nhơn,...
rồi cũng nói một câu rằng: chúng ta cầu nguyện cho Ngài và mong sao Ngài
dám đồng sinh đồng tử với giáo dân Hà Nội. Cái câu đấy tôi nghĩ là câu tuyệt
vời. Khi Ngài nói câu đấy thì giáo dân từ trong ra ngoài vỗ tay rầm rầm
rầm rầm lên (…) Tôi rất buồn và cũng lại lấy làm ái ngại cho Đức Cha
Nhơn, khi giảng xong Ngài lẳng lặng lên Bàn Thánh, không một lời, không
một tiếng vỗ tay nào hết. Giáo dân im lặng. Thì đấy là một phản ứng của
giáo dân Hà Nội".
Phái viên đài RFI ghi nhận
tiếp:
“Những nghi vấn vẫn dai
dẳng, bởi lẽ trước hết, tuy việc bổ nhiệm Giám Mục là do Tòa Thánh quyết
định, nhưng trên thực tế coi như phải có sự chấp thuận của chính phủ Việt
Nam. Như để khẳng định điều này, thông tấn xã Việt Nam trong bản tin đề ngày
07-5. mà sau đó được các báo khác đăng lại, viết rằng, ‘theo Ban Tôn Giáo Chính Phủ, được sự đồng ý của Thủ
Tướng Chính Phủ Việt Nam, ngày 22 tháng Tư, Giáo Hoàng Bêđêđictô 16 đã bổ
nhiệm Giám Mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Giám Mục giáo phận Đà Lạt, chủ tịch
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam làm Tổng Giám Mục Phó Tổng Giáo Phận Hà Nội
với quyền kế vị’.
Điểm thứ hai, chính quyền thành phố Hà
Nội nói riêng và chính quyền Việt Nam nói chung đã không hề che giấu ý
muốn đẩy Đức TGM Ngô Quang Kiệt ra khỏi chức vụ này kể từ khi Ngài mạnh
mẽ lên tiếng đòi Công Lý và Sự Thật trong công cuộc tranh chấp về đất đai
giữa Giáo Hội và Nhà Nước Việt Nam, trong bối cảnh mà Vatican và Việt Nam
đang cố gắng cải thiện quan hệ để tiến tới thiết lập bang giao. Nhiều
người tin rằng, Đức Cha Kiệt đã bị Tòa Thánh hy sinh cho mục tiêu đó.
Nhiều giáo dân vẫn không ngớt đặt nghi vấn về lý do bổ nhiệm Đức Cha Nhơn
như lời bà Nguyễn Thanh Mai:
"Ngài đang
ở vị trí cao nhất là Chủ Tịch Hội Đồng Giám Mục Việt Nam mà nỡ gì mà Ngài
phải rời bỏ vị trí đó để đi ra Hà Nội để làm phó một Đức Tổng trẻ hơn,
tức là kém Ngài gần 20 tuổi, đúng ra là kém Ngài tới 14, 15 tuổi. Chính
cái việc làm đó giáo dân có quyền đặt những câu hỏi. Đấy là điểm thứ
nhất. Điểm thứ hai là lâu nay ở Đức Cha Nhơn, người ta thấy thiếu sự đồng
hành với giáo dân Tổng Giáo Phận Hà Nội. Thiếu sự đồng hành, bởi vì những
vụ xảy ra ở phía Bắc thì không thấy Đức Cha Nhơn lên tiếng.
Cho nên, người
ta thấy rằng, Ngài không có sự đồng hành với giáo dân thì người ta e ngại
rằng khi Ngài ra đây, Ngài cũng sẽ không đồng hành với giáo dân. Vì thế
khi Đức Cha Kiệt nói câu đầu tiên là chúng ta hãy cầu nguyện cho Ngài để
Ngài dám đồng sinh đồng tử với giáo dân Hà Nội, thì, tôi thấy câu này có một
ý nghĩa và giáo dân đã hiểu đúng là Đức Tổng đã hiểu được lòng của giáo
dân. Cho nên người ta vỗ tay rầm rầm lên, vỗ tay không ngớ (...)
Ở
ngoài Bắc này không còn ai nữa hay sao, không còn ai xứng đáng nữa hay
sao mà phải cử cụ già 72 tuổi sắp đến tuổi về hưu ra ngoài này. Cái này
là cái mà tất cả giáo dân ở Hà Nội, ai cũng đặt câu hỏi, ai cũng có quyền
nghi ngờ điều đó. Mà khi người ta đã nghi ngờ điều đó thì người ta dồn
hết tâm tư tình cảm lên Đức Tổng (...) Giáo dân chúng tôi ở ngoài Bắc,
chúng tôi sống trong môi trường rất là bị o ép. Nói thật với anh rằng chế
độ cộng sản này, họ không ưa gì tôn giáo.
Chúng tôi không
được quyền tự do tôn giáo. Từ ngày Đức Tổng lên, Đức Tổng có sự đồng
hành, là người can đảm, dám nói lên sự thật là Tôn Giáo là Tự Do. Tôn
Giáo là cái quyền phải được tôn trọng. Cái đấy đúng với tâm tư tình cảm
của giáo dân miền Bắc. Cho nên khi Ngài nói ra điều đó thì tự nhiên nó
đúng với tâm tư suy nghĩ của giáo dân. Họ cảm thấy được bảo vệ, có người
bênh vực mình. Cái thứ hai là hình ảnh của Đức Tổng. Khi Đức Tổng được bổ
nhiệm, Đức Tổng rất gần gũi với giáo dân. Chẳng hạn như ngài đi thăm hỏi
từ những cụ già cho đến các em thơ hoặc những người nghèo khó...”
Bản tường trình của đài RFI ghi nhận
tiếp:
“Còn về phần ông Nguyễn Phong Thắng, một
giáo dân ở Nam Định thuộc tổng giáo phận Hànội cũng chia sẻ suy nghĩ nói
trên và ông còn khẳng định là Đức Cha Kiệt không những chỉ là người hùng
của giáo dân Hà Nội mà còn nhận được sự ủng hộ của dư luận bên ngoài,
nhất là giới trí thức ở Việt Nam. Ông nói:
"Cái việc
mà Đức Tổng lên tiếng là cái việc rất cần thiết. Chúng tôi vẫn cứ đùa với
nhau, chúng tôi nói là giáo hội chúng ta là cái giáo hội đã bị câm lặng
quá lâu. Đến bây giờ, với Ơn Chúa và Đức Tổng, như bên ngoài, giới trí
thức gọi Ngài là người hùng. Họ còn cho đấy là vị anh hùng chân chính chứ
không phải như “anh hùng rơm, anh hùng rác” như "người ta"
phong.
Tiếng
nói của Ngài thì người ta cũng đặt vấn đề là không biết Ngài đang đòi cái
gì cho địa phận Hà Nội, cho những người Công Giáo Hà Nội của Ngài hay
Ngài đang đòi cho giáo hội Việt Nam. Nhưng mà sau đó thì họ bảo vậy thì
người ta chỉ những miếng đất thì Ngài đã lấy. Như vậy không phải Ngài đòi
đất. Như vậy Ngài đòi cái gì? Ngài đang đòi cái phẩm giá, cái quyền làm
người của cả cái dân tộc này. Cái đó là cái lớn hơn. Cho nên giới trí
thức Việt Nam, giới trí thức chân chính quay quanh Ngài tương đối lớn.
Tôi nghĩ chuyện
đó là chuyện tự hào cho những người Công Giáo chúng tôi. Nhất là tôi là
người ở tổng giáo phận Hà Nội thì đi đâu cũng thế, người ta hỏi tôi về
chuyện của Ngài. Những anh em bên lương họ cũng hỏi về Ngài. Tôi thấy
điều đó là điều rất có giá trị, rất đáng tự hào cho chúng tôi. Những
người Công Giáo bây giờ được ai cũng hỏi đến mà hỏi đến là bởi vì việc
làm của Đức Tổng, cái đòi hỏi của Đức Tổng, sự lên tiếng đó. Từ trước đến
giờ, trong lòng chế độ này, chẳng một ai dám lên tiếng.
Và Ngài lên tiếng
một cách rất công khai, rất đàng hoàng. Điều đó, tạ ơn Chúa và cảm ơn cả
Đức Tổng nữa, làm chúng tôi ngẩng cao mặt lên được. Thực ra cái giá trị
của nó rất là lớn. Ví dụ như qua cái vụ lời phát biểu của Đức Tổng họ cắt
xén đi, bây giờ là toàn dân, không phải chỉ những người Công Giáo, mà
toàn dân bây giờ họ biết rõ và họ không tin cái hệ thống truyền thông của
Việt Nam nữa.
Chỉ qua một việc ấy thôi thì cái giá trị
lớn nhất là làm thay đổi về mặt suy nghĩ của họ; người ta có mong muốn
một điều gì đấy thì bắt đầu phải suy nghĩ trong lòng mọi người. Dù có
phải trả giá tới giá nào thì vẫn còn quá rẻ so với cái thành công mà mọi
người gặt được. Bởi vì mọi người thấy rõ rằng bây giờ không ai còn tin
vào hệ thống tuyên truyền, chẳng ai tin nữa... ".
Bản tường trình nhận định tiếp:
“Ánh hào quang của Đức Cha Kiệt quá lớn
cho nên có lẽ là Đức Cha Nhơn với tư cách người sẽ lên làm Tổng Giám Mục
đang trong một tình thế đặc biệt khó khăn, nhất là vì nhiều giáo dân muốn
Ngài cũng phải "đồng sinh đồng tử" với họ như Đức Cha Kiệt.
Theo lời của bà Thanh Mai:
"Đầu tiên
cảm nghĩ của chúng tôi là chúng tôi cứ yêu mến Đức Tổng và chúng tôi tha
thiết mong Ngài ở lại. Chúng tôi mong sao Ngài có sức khỏe để Ngài ở lại
cùng đồng hành. Còn đối với Đức Cha Nhơn, để yêu mến Cha hay không còn
phải xem lại thời gian Cha làm Đức Cha Phó ở đây, sau đó là kế vị ở đây,
Cha có dám "đồng sinh đồng tử" như lời Đức Tổng nói không? Và với
giáo dân chúng tôi hay không? Nếu như đúng như lời Đức Tổng nói là chúng
ta cầu nguyện cho Ngài để cho Ngài dám "đồng sinh đồng tử" với
giáo dân.
Mà Đức Cha Nhơn làm được điều đó thì
chúng tôi cũng sẵn sàng yêu mến Cha như đối với Đức Tổng thôi. Còn nếu
như mà Ngài vẫn im lặng như thời gian vừa qua xảy ra rất nhiều chuyện ở
phía Bắc mà Ngài im lặng không một lời lên tiếng, thì có đến nước ấy
chúng tôi có thể sẽ không thể nào đồng thuận được, không tỏ lòng yêu mến
được. Tôi nghĩ rất nhiều người ở đây, có người nói rằng, nếu như Ngài cứ
im lặng như thế thì chúng ta sẵn sàng tẩy chay Ngài, không đi dự những
buổi lễ do Ngài làm lễ nữa. Có thể rất dễ xảy ra điều đó nếu như Ngài
không dám "đồng sinh đồng tử”...”
“Còn ông Nguyễn Phong Thắng thì tin tưởng
với thời gian thì giáo dân sẽ bớt nghi ngại vị Tổng Giám Mục mới và Đức
Cha Nhơn cũng sẽ phải tiếp nối sự nghiệp của Đức Cha Kiệt, người đã xây
dựng giáo phận Hà Nội thành một khối thống nhất, đồng tâm nhất trí:
"Cá nhân
Đức Tổng hay là cá nhân người giúp việc cho Đức Tổng hoặc là người kế
nhiệm Đức Tổng, thì cái việc đó là việc của Chúa Thánh Thần. Tất cả anh
em tín hữu chúng tôi có một niềm tin xác tín thì chúng tôi tin vào chính
Chúa Kitô. Và chúng tôi chỉ tin chúng tôi được chuộc bằng giá máu của
Chúa Kitô thì chính Chúa có trách nhiệm cái việc mà Chúa đã bỏ ra để cứu
chuộc chúng tôi. Còn việc các Ngài thì các Ngài cũng là công cụ của Chúa
để mà làm việc cho Chúa thì cũng có người làm việc tốt, người làm việc
không tốt. Ai làm thì người ấy chịu trách nhiệm về việc làm của mình. Với
con mắt trần thế thì tôi nghĩ là không thể đánh giá được. Bởi vì nếu quay
lại nhìn xem khi Đức Tổng Kiệt ra đây thì họ cũng nghi kỵ Đức Tổng Kiệt. Nhưng với tài đức của Ngài và với sự thánh thiện và tình yêu trải
khắp của Ngài, chỉ trong một thời gian ngắn thôi. Xin nói thật là giáo
phận Hà Nội lúc bấy giờ, tất cả giáo dân chúng tôi và cả hàng ngũ giáo
sĩ nữa, tôi cảm thấy rất rời rạc.
Nó không có sự gắn kết phải có. Thế nhưng chỉ một thời gian ngắn thôi,
thì có lẽ, cả Việt Nam này không có một giáo phận nào có một sự liên đới
chặt chẽ, một sự đoàn kết, một sự đông đặc yêu thương nhau chặt chẽ như
giáo phận Hà Nội.
Tất cả các linh
mục, tu sĩ từ trên xuống dưới, từ giáo dân chúng tôi lên cho đến Đức
Tổng, chúng tôi như một khối thống nhất chắc chắn. Các nơi khác khó có
thể có. Tôi nghĩ việc ấy thực sự bị ảnh hưởng ở một con người và con
người đó mang gương mặt của Chúa tương đối đậm nét, phản ánh Chúa Kitô một cách thật đậm nét, mới
dính kết chúng tôi lại như thế. Tất cả những thành phần dân Chúa, dù là
có những ý kiến rất khác nhau nhưng có Ngài thì bây giờ chúng tôi cảm thấy
gần gũi nhau, chúng tôi mến Chúa hơn yêu thương nhau hơn. Nếu mà Đức Tổng
Phó ra thì Ngài không thể khác được".
Sau lời phát biểu của ông Thắng, phái
viên đài RFI kết luận:
“Nhưng
dù gì đi nữa thì những sự thay đổi nhân sự ở tòa Tổng Giám Mục Hà Nội rõ
ràng đang khoét sâu sự cách biệt giữa một bộ phận giáo dân và tu sĩ với
các vị mục tử trong những vụ đấu tranh đòi lại đất đai tài sản, bảo vệ
nơi thờ tự. Và nói chung là đấu tranh đòi tự do tôn giáo. Nhiều giáo dân
muốn các vị mục tử cũng phải đứng mũi chịu sào "đồng sinh đồng
tử" với họ như Đức Cha Kiệt đã làm.”
Gánh nặng trách nhiệm của tân
TGM Hànội:
Trước thời gian chuyện thay bậc đồi ngôi
ở TGP Hànội ngã ngũ hôm13-5-2010, trong một bài viết, linh mục Pascal
Nguyễn Ngọc Tỉnh đã lên tiếng cảnh giác rằng: Bất cứ một Giám Mục nào ra
Hànội thay thế Đức Tổng Giuse trong hoàn cảnh này cũng sẽ phải đối diện
với những thách đố sinh tử, khó vượt qua. Lý do giản dị vì chính nhà nước
là tác nhân đẩy Đức Tổng Kiệt khỏi TGP Hànội, thì một ai đó kế nghiệp
ngài cũng sẽ mặc nhiên bị gán cho là người của nhà nước, hay ít nhất cũng
thân thiện nhà nước.
Nếu là một vị thân nhà nước, không theo
con đường của người tiền nhiệm, mà
đi ngược lại nguyện vọng của giáo dân, thì đương nhiên sẽ không tránh khỏi
những khó khăn trong mối giao hảo với giáo dân. Trong trường hợp này bộ
mặt đương sự và nói chung HĐGMVN sẽ càng ngày càng xấu đi. Trường hợp những
vị coi như không có tì vết, nếu được đề cử về Hànội cũng sẽ bị những cặp
mắt theo dõi và phê phán của công luận khi chuyện ra đi của Đức TGM Giuse
là do đảng và nhà nước CSVN chủ động đã trở thành chuyện hiển nhiên mà
chính họ cũng không thèm che giấu.
(Cũng vì ý nghĩ này nên trong hai bài
viết vào hai thời điểm khác nhau, cả hai linh mục già Dòng Thánh Phanxicô
và Dòng Thánh Đa Minh là các cha Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh và cha Anrê Đỗ
Xuân Quế đều giãi bày niềm mơ ước mang nhiều thiện chí và tâm huyết của
các ngài về một kịch bản: trong Lễ Nhậm Chức TGM/TGP
Hànội, Đức Cha Nguyễn Văn Nhơn sẽ chính thức tuyên bố gửi đơn từ chức lên
Tòa Thánh. Dĩ nhiên điều mơ ước ấy vẫn mãi chỉ là ước mơ!)
Trong vị thế trên đe dưới búa như vậy,
muốn lấy lại niềm tin của giáo dân thì dù ai cũng chỉ có một chọn lựa duy
nhất là phải quên mình, chấp nhận thương đau, dứt khoát đi theo con đường
độc đạo mà Đức TGM Giuse Ngô Quang Kiệt đã đi.
Để có một phiên bản minh họa rõ nét cho
con đường này, người viết xin trích dẫn vài đoạn trong bài “Hànội và cuộc
Hôn Nhân Dị Mộng” của tác giả Bảo Giang. Sau nhiều trang với những tình
tiết nói về những căn nguyên dẫn tới chuyện GM Nguyễn Văn Nhơn được đưa
về làm Phó cho Đức Tổng Kiệt mà tác giả ví như một “nàng dâu” về nhà
chồng, tác giả nói qua tiểu sự Đức Cha Nhơn, tiếp đó nhấn mạnh tới những
“thành tích” sau đây:
“Những điểm nổi
bật trong vai trò Giám Mục Chủ tịch HĐGMVN:
1.- Giữ yên lặng tuyệt đối trước
cuộc tranh đấu đòi công lý của giáo dân trong vụ việc đòi Công Lý và Sự
Thật ở TKS, Thái Hà, Tam Tòa, Loan Lý…
2.- Giữ yên lặng
tuyệt đối khi tám giáo dân Thái Hà bị bắt và bị dưa ra trước tòa án bất
lương tại Hà Nội.
3.- Hoàn toàn
giữ yên lặng khi hai vị Linh Mục bị đánh bất tỉnh trong vụ nhà thờ Tam
Tòa.
4.- Thay mặt
HĐGMVN trả lời thư của Nguyễn Thế Thảo yêu cầu thuyên chuyển TGM Ngô
quang Kiệt ra khỏi Hà Nội bằng một hình thức vô thưởng vô phạt: “TGM Ngô
Quang Kiệt không làm điều gỉ trái Giáo Luật”. Lạ thật, Nguyễn thế Thảo có khiếu nại TGM Kiệt vi phạm điều khoản
nào của Giáo Luật đâu mà trả lời như thế nhỉ?
5.- Chủ xướng
hoặc ra lệnh cho ban biên tập Web HĐGM viết bài: “Lên tiếng hay không lên
tiếng“ như là tiếng nói chính thức của HĐGMVN trong vụ Thánh Giá Đồng
Chiêm. Bài viết này được đánh gíá như một quả bom nguyên tử dội xuống
trên cánh Đồng Chiêm, nơi Thánh Gíá bị nhà nước đập phá và con chiên bổn
đạo vì Thánh Gía mà bị đánh đập tàn nhẫn. Nó đã kết thúc sự mong chờ được
HĐGM hỗ trợ trong việc đi tìm Công Lý của đàn chiên. Nó cũng được coi là trái bom cuối cùng thả xuống Hà Nội để báo
cho vị TGM ở đây biết rằng: Đừng chờ Hội Đồng sẽ lên tiếng và đứng về
phía Ngài…
6.- Vào giữa lúc
chuyện khai thác Bauxite như vạc dầu sôi trên toàn quốc, mọi thành phần,
mọi giới đều lên tiếng phản đối kế hoạch tàn ác này của nhà nước Việt
cộng. Nhưng theo tin trên đài, Giám Mục Nhơn đã tổ chức đón rước Nguyễn
Tấn Dũng tại toà Giám Mục Đà Lạt với lễ nhạc của vùng thượng và thiếu nhi
đàn chào nhân dịp Dũng đi tham quan vùng khai thác Bauxite Đắc Nông, Viêc đón tiếp này ra sao, không ai
biết rõ, nhưng nó đã gây ra rất nhiều phản cảm, bất lợi cho chính Giám
Mục Nhơn. Nhất là sau khi Ngài đã hoàn toàn yên lặng về vụ Việt cộng
cưỡng chiếm Giáo Hoàng Học Viện.”
Tiếp theo, tác giả viết:
“Bạn nghĩ thử xem,
người có tính cách và hướng đi như thế, lại thêm phần tuổi tác quá cao. Giám
Mục Nhơn, đã bước sang tuổi 73, chỉ vài năm nữa là đến tuổi về hưu theo
giáo luật. Vậy đây có phải là nhân tuyển thích hợp để cho TGM Hà Nội và
Hội Đồng LM Hà Nội đệ trình, kiến nghị sang Rôma để xin Ngài về làm Phó
cho Hà Nội hay không? Hay đây là người được nhà nước Việt cộng tuyển
chọn, rồi dùng những cánh tay nối dải trong Hội Đồng tung tin, vận động,
kiến nghị Rôma phê chuẩn như là một bước tiến trong nổ lực bình thường
hoá bang giao với Việt cộng?
Với tôi, dẫu câu
trả lời ra sao chăng nữa đều không quan trọng. Nhưng việc trả lời cho câu
hỏi kế là cần thiết: Thử hỏi “nàng dâu” đã bước vào cái tuổi 73, chả còn
gì để phải nói đến chữ hương sắc. Bởi lẽ, da đã mồi, tóc đã rụng. Hàm
răng thì còn lại năm bảy cái đang lung lay (làm răng gỉả thì không tính).
Mắt đã mờ, tay chân run rẩy, sức đã cùng, lực sắp tàn mới bắt đầu làm
“nàng dâu” thì không biết là bà sẽ làm được những gì để giúp cho giang
sơn nhà chồng?
Theo tôi, có ít
nhất hai trưòng hợp xảy ra:
* Bà là người có
đức độ, nhân nghĩa và tài năng. Trước hết, đã hy sinh thân phận của mình.
Can đảm chấp nhận mọi sỉ vả của đời với một mục đích duy nhất. Kiên tâm
giữ phận nàng dâu, quyết tâm phục vụ và bảo vệ, không phải chỉ cho chàng
mà còn cho cả giang sơn nhà chàng được an toàn. Khi chàng lâm bệnh, bà
thay chàng quán xuyến công việc ở ngoài để chàng có thời gian tĩnh dưỡng,
nghỉ ngơi hồi sức. Lúc chàng khỏe, bà như một nội tướng giúp chàng đứng
vững tựa núi thái sơn để dẫn giang sơn về một mối trên đưòng Công Lý, bảo
vệ Sự Thật đem lại an bình thịnh vượng cho mọi ngưòi.
Bà là người trân
trọng một lời hứa với chàng. Bà chấp nhận về làm nàng dâu với điều kiện,
chỉ có cái chết, chàng mới rời nhiệm sở. Nghĩa là, chỉ ở trong một trường
hợp duy nhất, nếu chàng mệnh chung. “nàng dâu” mới tiếp nhận lấy ấn tín
của Chàng và tiếp bước theo đường vương đạo của chàng đã đề ra. Nàng sẽ
hối thúc cả giang sơn hưóng về đường Công Lý để khai mở ra Sự Thật và an
bình cho muôn dân để làm trọn ý nguyện của Chàng. Nói cách khác, bà chỉ
là cánh tay của chàng, chỉ xin nguyện tận tụy theo hưóng đi của chàng cho
đến chết mới thôi.
Nếu chúng ta có được “nàng dâu” ở trong
trưòng hợp này thì…. Hỡi toàn thể đồng bào Hà Nội. Hãy cởi áo mình ra mà
trải trên đường, hãy dơ cao những cành thiên tuế ở trong tay lên và cùng
nhau đi đón rước “nàng dâu” này về cho Hà Nội. Hởi Thái Hà, Tam Toà, Loan Lý, Đồng Chiêm hãy vui mừng lên. Dẫu
hôm nay còn nước mắt nhưng ngày của Công Lý, ngày của Tự Do, ngày của
Nhân Quyền không còn ở xa tầm tay ta với. Bởi vì, chúng ta không bao giờ mất chàng “hòang tử” yêu qúy của
Hà Nội hôm nay. Đã thế, Đức Vua còn ban cho chúng ta một “tân nương” vẹn
toàn tài đức, trung hậu, một lòng thờ chồng cho đến chết mới thôi. Tạ ơn
trời. Tạ ơn đất.!.…
* Bà là một phù
thủy và sẽ tạo ra một gánh nặng khôn lường cho chàng rể và cho cả giang
sơn nhà chồng. Trước hết, ngoài mặt, vì mưu đồ muốn chiếm đoạt lấy cái
giang sơn nhà chồng. Bà bất chấp mọi thủ đoạn, điều gì cũng hứa. Bà đóng
gỉả vai nhân nghĩa đạo hạnh, khiêm cung, đáng tôn quý. Hoặc gỉả tươi cười
như cao thượng để đón nhận mọi lời xỉ vả, thị phi, oan ức của ngưòi đời
dành cho bà, mà không một lời phàn nàn oán than. Sau lưng, bà rắp tâm thi
hành qủy kế của kẻ đạo diễn dấu mặt. Trước
tiên, bất chấp đạo lý, tiếp cận chàng rể và hạ thủ không lưu tình bằng
cách cho chàng ngấm thuốc độc hay đẩy ra khỏi giang sơn của chàng bằng
cuộc đảo chính không đổ máu. Bà vồ lấy cái gậy và từng bước quy
thuận kẻ dấu mặt (nhà nước?), rồi chặt chém, loại bỏ dần những thành phấn
trung kiên đã giúp chàng tạo nên đường Công Lý. Cuối cùng, dập vùì trăm
họ vào bóng đêm của thần bất lương theo lệ qùy gối Xin-Cho…
Nếu gặp trường
hợp này thì... hỡi đồng bào Hà Nội, tất cả hãy cùng nhau đứng dậy đi. Ít nhất một lần. Hãy hô to lên
rằng: Giáo lý của chúng tôi là bước đi theo Đấng là Đường, là Chân Lý,
là Sự Sống (Yn 14:10). Chúng
tôi không thể qùy gối trước thần bất lương, vô tôn giáo. Nói xong,
hãy theo kế ‘nhà trống vườn hoang’ mà đón tiếp “nàng dâu” này. Sau đó,
trở về nhà, tự giữ lấy thân mà suy niệm lại lời Chúa: “Các ngươi hãy
coi chừng, đừng để ai lừa gạt các ngươi, vì sẽ có nhiều kẻ đội danh ta
đến nói rằng: Đức Kitô, Chính là Ta” (Mt 24:5)
Lạ nhi? Cả hai trường hợp đều có thể xảy
ra mà tại sao sớm thấy trong mắt anh, trong mắt em, trong mắt người Hà
Nội khi nghe tin Hà Nội có “nàng dâu” lại không có niềm vui?
Trái lại, nước
mắt đã và còn nhiều hơn mưa?
Thật khó trả
lời! Phần tôi, câu chuyện này rơi vào cuối tháng tư. Tôi nhớ đến cái hình
ảnh của chiếc xe tăng T54 vào dinh Độc Lập sáng ngày 30-4-1975. Ngay sự
việc nó ủi đổ cánh cổng đã mở sẵn ấy đã không nói lên cái bản ngã làm
người, nên dân Việt phải chìm trong thảm họa suốt 35 năm qua cũng không
có gì lạ! Kế đến, sau đó ít ngày, bọn Huỳnh Công Minh, Phan Khắc Từ ,
Vương Đình Bích.… đến túm áo Đức Tổng Nguyễn Vằn Thuận đẩy ngài ra khỏi
Sài Gòn. Rồi quăng valy, đầy Đức Khâm Sứ Henry Lemaitre ra sân bay nữa là
người Công Giáo trung thành với đức tin bắt đầu chịu cảnh một cổ hai
tròng, trở thành những công dân hạng hai vì bản lý lịch. Riêng kẻ bán
Chúa, bán Cha thì bước lên đài danh vọng, quyền lực.
Lúc này cũng đã vào những ngày cuối tháng tư, tháng tư của 35 năm
sau. Xe hơi mới, chở “nàng dâu” có bảo chứng của nhà nước lăn bánh qua
cổng mà vào Tòa Giám Mục Hà Nội thì người dân Hà Nội nói riêng, và ngừơi
dân công giáo Việt Nam nói chung sẽ ra sao nhỉ? Có phải là được giải
phóng thêm lần nữa không? Có phải người ta sẽ khiêng Đức TGM Ngô Quang
Kiệt và khiêng luôn niềm tin Công Lý, Sự Thật và Hòa Bình ra khỏi Hà Nội
với Ngài? Rồi thay vào đó có thể là gíáo điều mới đơn giản hơn. Mến Chúa là phải yêu bác, yêu đảng,
yêu luôn xã hội chủ nghĩa và yêu luôn nền văn hóa bất lương của đảng?
Phen này chắc là được giải phóng tất tần tật rồi! Có tội là tội cho
200,000 thánh tiền nhân đã phí máu xương để giữ niềm tin cho con cháu hôm
nay. Và tội cho những dòng máu đào của những ngưòi anh em đã chảy ra vì
bảo vệ Niềm Tin, Công Lý, Sự Thật ở Tòa Khâm Sứ, Thái Hà, Tam Tòa, Loan Lý
và Đồng Chiêm thôi…
Mà thôi, Hà Nội ơi. Ủ rũ mà chi? Thế thời đã thế! Dẫu gì thì cũng phải một lần đứng dậy
đi. Hãy đứng dậy mà nhìn chàng rể là Đức Kitô đang vác Thánh Gía lên Núi
Sọ khi xưa. Bạn còn nhớ trong lúc đau đớn đến cùng cực về thể xác,
Ngài vẫn dừng chân lại để yên ủi bạn không? Bạn còn nhớ “Chàng Rể” ấy nói
gì không? Ngài đã không dối bạn lại cho nàng dâu sắp đến, nhưng là bảo
dân thành khi xưa là: “Đừng khóc thương ta làm chi, Một khóc thương
ngươi và con cái các ngươi.” (Lc23:28)
V.- Thay cho
lời kết:
Trước khi bày tỏ vài suy
nghĩ cuối để thay cho lời kết thúc bài viết này, tôi bị ám ảnh bởi những
lời sau cùng của tác giả Bảo Giang trong bài viết cô đọng và súc tích của
ông:
“Sao bài viết về đón dâu mà không có niềm vui ?
- Vâng, không có nước mắt đã là may mắn rồi!
- Còn
việc mua bán đổi chác mà người ta đang bàn luận thì sao? Tôi cho rằng mảnh đất mà kẻ cướp đảo
bới lên để làm công viên cây xanh vào đêm 19-9-2008 sẽ là quà hứa cho
nàng dâu đem về Hà Nội. Món quà cưới này có hai chủ đích: Trả ơn cho ban
lãnh đạo HĐGMVN, đặc biệt là “cô dâu” có công đưa chàng rể ra khỏi Hà
Nội. Giúp vốn cho nàng dâu có câu chuyện làm qùa để lấy lòng giáo dân Hà
Nội.
- Mảnh đất ấy có đáng để hy
sinh một vị mục tử mẫu mực, cương nghị, nhân hậu và là Niềm Tin vững mạnh
của toàn dân trên đường đi tìm Công Lý, Sự Thật không?
- Tôi không biết, nhưng có
lẽ nó được giá hơn là 30 đồng bạc!”
Đóng lại bài viết với lời
tiên tri có phần cay đắng nhưng đầy khả năng hiện thực trên đây cùa tác
giả Bảo Giang, tự dưng tôi muốn nối theo giòng tư tưởng của ông để nghĩ
tới những món quà lớn hơn, lớn hơn nhiều, mà “người ta” có thể nghĩ ra để
làm quà cho “tân nương”. Giản dị vì “người ta” vừa thắng một canh bạc bip
vĩ đại qua nội ứng của một vài khuôn mặt “được sai đi” để phục vụ Công
Lý, Sự Thật, nhưng nay đã lộ nguyên hình là những kẻ phản bội!
Từ niềm tin, từ lòng yêu
mến Giáo Hội Công Giáo của tôi, tôi đã, đang và sẽ tiếp tục nghĩ, nói,
viết ra những điều làm buồn lòng các Đấng Bậc. Đã một thời có dư luận
từng gán ghép cho những tín hữu suy nghĩ, nói năng viết lách như tôi là
những kẻ “chống Cha” và từ đó dễ dàng biến thành “chống Chúa”. Chẳng biết
Chúa trên cao nghĩ thế nào, nhưng quả thật đã có những “Bậc Làm Thày Dạy
Chân Lý” gián tiếp “lý đoán” như thế! Quả thật sự kiện này, trong thoáng
chộc đôi khi có làm bận lòng tôi. Nhưng hôm nay, Sự Thật đã hoàn toàn
giải thoát tôi khỏi mối bận tâm ấy. Giữa đêm đen vẫn không thiếu những
nháng lửa hy vọng.
Hôm 07-5, trước mặt hai vị
Tổng và Phó TGM Hànội, nhân danh HĐGMVN, Đức Cha Linh đã công nhiên nhìn
nhận rằng: “việc bổ nhiệm này đã
gây ra một số tranh cãi”. Rằng:.”Có người bi quan cho đó là sai lầm của Toà Thánh Vatican, là dấu hiệu của một Hội đồng Giám mục Việt Nam đang bị phân hoá, bị
khuynh loát, thậm chí là một trang sử buồn cho Giáo Hội Việt Nam…”. Rằng: “mọi thành phần Dân Chúa đã có cơ hội
nói lên nguyện vọng của mình một cách chân thành”. Rằng: “Kỷ niệm 50 năm thành lập, Hàng Giáo phẩm Việt Nam bước vào một
giai đoạn mới, qua đó, các bậc chủ
chăn được lắng nghe tiếng nói cộng đồng Dân Chúa cách phong phú và cụ thể
hơn…”. Và rằng: “dù khác biệt, thậm chí có khi là
đối lập, nhưng tất cả mọi quan điểm đều có một mẫu số chung là lòng
yêu mến Giáo Hội. Suy nghĩ và cách biểu hiện khác nhau, nhưng lòng yêu
mến vẫn là một. Trong bối cảnh và tinh thần Năm Thánh 2010, chúng ta hãy
xem đây là cơ hội sống tình hiệp thông cách đặc biệt hơn: chúng ta cần
phải can đảm hơn khi đối diện với các dị biệt, chúng ta cần phải mổ xẻ
chuyện Giáo Hội cách rốt ráo hơn, công khai hơn”.
Bước đầu chập chững cho một
viễn cảnh dám nói thẳng nói thật với nhau vừa được khơi mở để hy vọng một
ngày nào đó không còn những “Phạm Xuân Ẩn” núp bóng Vatican và những “Tam
Ca Áo Tím” trong HĐGMVN nữa!
Vấn đề còn lại là: người nói có dám và có được cái quyết
tâm giữ lời không?
Nam California, ngày 13-5-2010,
một ngày tang của trên 3
triệu giáo dân 9 GP thuộc TGP Hànội,
một ngày không vui của 7
triệu tín hữu CGVN trong và ngoài nước.
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát
triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục