|
Ngô Nhân Dụng
Ông
Nguyễn Văn An, cựu ủy viên Bộ Chính Trị Cộng Sản Việt Nam, mới lên tiếng
phê bình đảng của ông đã sai lầm từ hệ thống, sai từ gốc đến ngọn,
trong một bài phỏng vấn mới xuất hiện trên mạng lưới Tuần Việt Nam ở
trong nước.
Góp ý kiến với đại hội đảng
năm 2011 sắp tới, ông đề nghị đảng của ông phải “đáp ứng yêu cầu của
Cách Mạng Việt Nam trong giai đoạn mới, giai đoạn đổi mới toàn diện,
triệt để, cả kinh tế và chính trị, tức là hoàn thiện ở mức độ cao hơn,
mức độ SỬA LỖI HỆ THỐNG.”
Ðọc những lời lẽ trên,
phải ghi nhận lòng can đảm, óc tỉnh táo của ông Nguyễn Văn An. Những
sai lầm căn bản của đảng Cộng Sản mà ông gọi là “lỗi hệ thống” được
phân tích bằng những lý luận rất vững vàng, mạch lạc. Giống như ông đã
vẽ ra một bức tranh lớn, lừng lững như một con voi, ai cũng phải nhìn
thấy, phải đồng ý, không thể nào bác bỏ được.
Ông Nguyễn Văn An từng
làm trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương Ðảng, làm chủ tịch Quốc Hội từ 2001 đến
2006, có lúc đã hy vọng lên làm tổng bí thư. Năm nay, ông là người đầu
tiên trong hàng ngũ lãnh đạo đảng dám nói thẳng với các đồng chí là đảng
đã sai lầm ngay từ nền tảng. Ông giải thích: “Lỗi hệ thống là lỗi từ gốc
đến ngọn, từ lý thuyết đến mô hình.”
Từ gốc đến ngọn, từ lý
thuyết đến mô hình nghĩa là gì? Hãy nói về mô hình, có thể hiểu là
phương cách quản trị việc nước, mà ông Nguyễn Văn An nhấn mạnh về kinh
tế. Ông An vạch ra, lỗi lầm trong mô hình kinh tế của đảng ông là chủ
trương lấy “chế độ công hữu làm chủ yếu.”
Ðó cũng không phải là một
mô hình mới theo. Trong 70 năm qua đảng Cộng Sản Việt Nam vẫn đề cao
vai trò các xí nghiệp quốc doanh, theo mô hình “chế độ công hữu.” Chủ
trương đó bắt đầu từ thời Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, kéo tới thời Ðỗ Mười,
Nông Ðức Mạnh. Họ chỉ sao chép nguyên cách tổ chức kinh tế tại Nga Xô,
Trung Cộng, đem áp dụng vào nước ta mà thôi. Mô hình “chế độ công hữu”
này có từ thời Lê Nin, ông chủ trương dùng guồng máy nhà nước thực hiện
cuộc cách mạng vô sản thế giới, cái đó gọi tên là “Chủ nghĩa Lê Nin.”
Mô hình này sai lầm, 70 năm sau đã đưa Nga Xô đến chỗ sụp đổ. Cộng Sản
Trung Quốc thấy thế phải đổi chiều, tự tư bản hóa để tồn tại. Mô hình
này sai ra sao, bây giờ không ai cần giải thích nữa. Ðến giờ đảng Cộng
Sản Việt Nam vẫn cứ tiếp tục đề cao doanh nghiệp nhà nuớc, đó là lý do ông
Nguyễn Văn An phải lên tiếng.
Nhưng “lỗi mô
hình công hữu” này, ông Nguyễn Văn An nói, cũng chỉ là một sai lầm nằm ở
tuốt trên ngọn. Phải tìm đến nguồn gốc của nó. Ông An nhắc lại rằng Cộng
Sản Việt Nam hoàn toàn bắt chước Liên Bang Xô Viết, “Mà mô hình của Cộng
Hòa Xô Viết thì lại bắt nguồn từ những lý thuyết của chủ nghĩa
Marx-Lenin.” Ðó là gốc rễ. Ông nhận xét: “Mô hình (công hữu) lại xuất
phát từ một lý thuyết cực đoan (chủ trương rằng): Tư hữu về tư liệu sản
xuất là nguồn gốc của mọi sự bóc lột.”
Lời buộc tội thứ hai này
chỉ ra mối sai lầm của đảng là đi theo một “lý thuyết cực đoan.” Ðó
chính là chủ thuyết của Karl Marx; Marx nói khi các xí nghiệp, nhà máy,
thiết bị, vân vân, đều thuộc quyền sở hữu của tư nhân thì giai cấp tư bản
xuất hiện, họ bóc lột giới lao động. Vì thế cho nên Lê Nin chủ trương
“công hữu,” tức là các phương tiện sản xuất phải thuộc quyền nhà nước.
Tại sao theo ý kiến bác
bỏ quyền tư hữu của Karl Marx lại sai lầm? Ông Nguyễn Văn An giải
thích: “Sở hữu tư nhân thực chất vẫn là vấn đề dân chủ tự do trên lĩnh
vực kinh tế, trong mưu cầu hạnh phúc của mỗi người, nó là cội nguồn cảm
hứng, là động lực to lớn cho sự phát triển. Kết quả của nó kỳ diệu như
thế nào mọi người đã biết.” Nói cho dễ hiểu, ông An muốn giải thích rằng
nếu không tôn trọng quyền sở hữu tư nhân thì người ta không có động lực
tự nhiên để cố gắng làm việc. Do đó, kinh tế chung của cả xã hội sẽ
không tiến lên được.
Nhưng không
phải chỉ tai hại về hậu quả kinh tế; lý thuyết “cực đoan” này còn tước
bỏ những quyền tự do quan trọng của con người, như tự do mưu cầu hạnh
phúc. Như ông An nói rõ: Không tôn trọng quyền sở hữu tư nhân thì không
ai có quyền tự do về kinh tế, tức là mỗi con người không còn được tự do
mưu cầu hạnh phúc. Nói rộng hơn, không có tự do kinh tế thì cũng không
có tự do, không có dân chủ gì cả. Ðó là ý nghĩa của câu ông An phát biểu:
“Sở hữu tư nhân thực chất vẫn là vấn đề dân chủ tự do...”
Lời phát biểu trên không
khác gì những ý kiến của Friedrich Hayek, một nhà kinh tế “tiên tri” đầu
thế kỷ 20. Hayek từng viết: “Hệ thống tư hữu tài sản là bảo đảm mạnh nhất
cho quyền tự do, không chỉ bảo đảm riêng cho những người có tài sản mà
cho cả những người không tài sản.” Bởi vì, như Hayek giải thích: “Bị kiểm
soát trong công việc kinh tế mưu sinh sẽ đưa tới bị kiểm soát trên tất
cả mọi thứ khác” (To be controlled in our economic pursuits means to be
controlled in everything).
Hayek có ảnh hưởng lâu
dài hơn Karl Marx. Trong thế kỷ 19, Karl Marx tiên đoán chế độ kinh tế
tư bản sẽ tự nó sụp đổ vì những mâu thuẫn từ bên trong. Marx phân tích
rất hay về những mâu thuẫn đó; nhưng bài cáo phó của ông về kinh tế tư
bản tới giờ vẫn chưa thành sự thật. Một trăm năm sau, Friedrich Hayek,
(cũng là một người nói tiếng Ðức di cư sang sống ở London, Anh Quốc), lại
tiên đoán rằng chế độ kinh tế kinh tế chỉ huy kiểu cộng sản chắc chắn sẽ
đưa tới cảnh con người bị nô lệ hóa. Quả nhiên, nay nhìn lại, ai cũng
thấy khi nhà nước nắm trọn quyền kiểm soát kinh tế, như trong các xã hội
cộng sản, thì mọi người đã mất hết các quyền tự do, chẳng khác gì nô lệ.
Cuốn “Con đường dẫn tới nô lệ” của Hayek, bên Trung Quốc đã dịch hết
cho mọi người đọc.
Ông Nguyễn Văn An nói rõ
ràng: Chủ nghĩa Lê Nin sai lầm, mà chủ nghĩa Mác cũng sai lầm nốt. Theo
hai chủ nghĩa đó là sai từ gốc đến ngọn. Sau khi nghe ông An biện giải,
ai cũng phải đồng ý. Phải đi tới kết luận: Người khôn ngoan thì không
ai đi theo những con đường sai lầm như thế. Người tử tế thì khi biết
mình đã sai là phải sửa đổi ngay, để khỏi tiếp tục làm hại đồng bào.
Nhờ đâu mà ông Nguyễn
Văn An đã nhìn ra những sự thật trên đây? Nhờ ông đã “giác ngộ” được
tính chất “kỳ diệu” của quyền sở hữu tư nhân. Sau khi đã chứng kiến suốt
20 năm “đổi mới” các đồng chí cộng sản hồ hởi làm giầu, khẩn trương
tích lũy, năng nổ thu vét tài sản của toàn dân về trong tay mình và đồng
đảng, thì đến người khiếm thị cũng phải nhìn ra là “quyền tư hữu” tạo
ra những tác động tâm lý, kinh tế, chính trị rất kỳ diệu. Nó kỳ diệu
như ma ấy. Nó có thể biến người thành ma, biến ma thành người. Khi vấp
vào nó, không vỡ đầu cũng sứt trán; ở Liên Xô cả cái chủ nghĩa Lê Nin đứng
khựng lại. Kinh tế nhà nước tại Nga bị chết cóng suốt mấy thế hệ vì họ
không công nhận quyền tư hữu. Ngược lại, khi đã giác ngộ quyền tư hữu, dùng
quyền tư hữu làm động cơ phát triển, các đồng chí cộng sản Trung Hoa đã
quyết chí làm giầu, ào ào tư bản hóa, họ bỗng nhiên thành tỷ phú hết. Họ
đã lãnh đạo giai cấp vô sản Trung Hoa biến hóa thành những bàn tay làm
gia công cho các xí nghiệp Mỹ, Ðài Loan, sung sướng lãnh đồng lương
“bóc lột” để cung cấp hàng hóa rẻ cho thế giới tư bản. Cái gọi là quyền
tư hữu nó quả thật là một con ma kỳ diệu.
Giác ngộ sự
thật này, nó quý hơn những người vẫn khoe đã giác ngộ chủ nghĩa Mác Lê
Nin khi đi tìm đường cứu nước. Ông Nguyễn Văn An đã kết luận là phải dứt
khoát, không do dự: “Do đó chúng ta phải dứt khoát từ bỏ lý thuyết và
mô hình sai trái từ gốc này, vì hậu quả của nó gây ra như thế nào mọi
người đều đã biết. Ðó là con đường trở về thời kỳ thiếu thốn và đói khổ.”
Xin nhấn mạnh hai chữ: TRỞ VỀ. Ông Nguyễn Văn An đã xác nhận: Trước khi
“đổi mới” theo kinh tế tư bản, Cộng Sản Việt Nam đã đưa đất nước đến cảnh
thiếu thốn và đói khổ. Dân ta không ai muốn phải “trở về” cảnh đói khổ
đó nữa.
Năm 1989 ông Trần Xuân
Bách đã nhìn thấy cái sai của Ðảng Cộng Sản, ông viết: “Tư duy khoa học
đang thay thế tư duy giáo điều... Ðổi mới là cái gương để ta soi. Nếu mặt
bị nhơ chỉ rửa mặt chứ không phải là đập vỡ gương. ” Nhưng ông Trần Xuân
Bách vẫn còn mơ mòng tin tưởng vào chủ nghĩa Mác, ông viết: “Ta phải nhận
lỗi trước Mác vì đã làm méo mó chủ nghĩa Mác.” Năm nay, ông Nguyễn Văn
An, trong phạm vi hiểu biết của mình, đã vạch ra một sai lầm lớn của
Marx. Sai lầm từ gốc, chứ không phải đã bị ai làm méo mó cả. Phải công
nhận thái độ của ông An can đảm và tiến bộ về mặt tri thức.
Ông An nhắc
đi nhắc lại nhiều lần, rải rác trong bài phỏng vấn những câu này: “Ðảng
(Cộng Sản) của mình đã phạm sai lầm có tính hệ thống mà không nhận ra
được và không khắc phục được... Ðảng đã trở thành lực lượng cản trở dân
chủ, tự do, cản trở sự phát triển của xã hội. Ðảng đã trở thành ông Vua
tập thể, đã trở thành Ðảng trị... Ðảng đã trở thành lực lượng cản trở sự
phát triển của xã hội, đã trở thành lực cản của sự phát triển tự do dân
chủ của xã hội. Nói theo tinh thần của Marx thì cái gì cản trở sự phát
triển là thối nát, là phản động.”
Nói đến như thế thật là
đã nghĩ hết lẽ, nói hết lời. Ðọc những phân tích và nhận định của ông
Nguyễn Văn An, bất cứ ai có trí khôn ở mức bình thường cũng sẽ phải đi
tới một kết luận sáng suốt, tất yếu. Khi phân tích cảnh Liên Xô sụp đổ,
ông Nguyễn Văn An công nhận: “Chính những người cộng sản chân chính
cũng muốn giải tán đảng đã biến chất để xây dựng đảng mới, để sửa lỗi hệ
thống, để làm lại từ đầu.” Có ai ở Việt Nam còn muốn làm “những người cộng
sản chân chính” như vậy hay không? Hãy đứng lên xóa bỏ cái đảng “vua tập
thể” “thối nát, phản động” này đi, làm lại từ đầu đi! Phải ngăn không
cho nó nắm độc quyền chính trị tiếp tục làm vua nữa! Không nên để cho
nó kéo dài việc “cản trở dân chủ, tự do, cản trở sự phát triển của xã hội”
nữa!
Nhưng rất tiếc,
tất cả công trình phân tích của ông Nguyễn Văn An lại dẫn ông tới những
kết luận hoàn toàn “hụt hẫng!” Ðọc rồi không thể tin được là con người
phân tích rành rọt ở trên cũng là con người đang nêu ra các đề nghị ở
dưới. Hãy cử một thí dụ: Ông An bảo đảng Cộng Sản “phải giành quyền
lãnh đạo thông qua tranh cử trong đảng và ngoài xã hội.” Nhưng ông lại
không chấp nhận có thêm một đảng chính trị nào khác ngoài đảng Cộng Sản
cả. Thế thì khi tranh cử là ai tranh cử với ai?
Ðề nghị của ông An, nghe
xong phải bật cười: Ðảng Cộng Sản sẽ tranh cử với đảng Cộng sản! Ông đề
nghị mỗi lần bầu cử mỗi chức vụ đảng Cộng Sản sẽ đưa ra nhiều ứng cử
viên tranh cử với nhau, mỗi ứng cử viên có một chương trình, để cho dân
chúng “tự do” bỏ phiếu chọn một trong mấy người đó! Cuối cùng, ai đắc cử
cũng thế, đảng Cộng Sản vẫn tiếp tục cai trị! Ðọc tới đây, nếu không bật
cười thì chắc ai cũng phải lắc đầu: Rõ chán! Thà rằng theo lối ở thành
phố Athena ngày xưa, chỉ bốc thăm chọn người đắc cử theo lối xổ số, dân
không cần đi bỏ phiếu, coi bộ còn thành thật và đỡ tốn kém hơn!
Trong phần phân tích,
các lý luận của ông An sắc xảo, vững vàng, đồ sộ, lừng lững như một con
voi, ai cũng bị thuyết phục. Khi ông nói cần “đổi mới toàn diện, triệt
để, cả kinh tế và chính trị,” ai nghe cũng tưởng là thật! Vậy mà cuối
cùng, đến những đề nghị thay đổi cụ thể, thì những ý kiến của ông vừa lúng
túng vừa hời hợt, không còn sâu sắc và gắn bó chặt chẽ như phần đầu nữa.
Như thể con voi của ông có cái đầu rất to nhưng không có được một cái
đuôi tương xứng.
Có cái gì khúc mắc trong
đầu khiến ông không gỡ ra được? Chúng tôi sẽ bàn thêm trong một bài sau.
|
Trở về Mục Lục