|
Phát biểu của đại biểu Lê Văn Cuông
Kính thưa Quốc hội,
Qua nghiên cứu Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của
các cơ quan Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội năm 2010, nhiệm vụ
năm 2011 tôi cơ bản tán thành. Sau đây tôi xin được tham gia thảo luận
3 vấn đề.
Thứ nhất, về việc quản lý các tập đoàn, tổng công ty Nhà
nước. Từ nhiều năm nay Đảng và Nhà nước ta có chủ trương rất đúng đắn
là cổ phần hóa các doanh nghiệp Nhà nước, qua đó tách chức năng quản lý
Nhà nước ra khỏi chức năng sản xuất kinh doanh, nhưng chưa được Chính
phủ, các Bộ, ngành và địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Trái lại ở
một số nơi đã cố níu bám mô hình khép kín ấy để hình thành các nhóm lợi
ích. Để
bảo vệ quyền lợi riêng của mình họ đã tìm mọi cách cản trở tiến trình cổ
phần hóa doanh nghiệp Nhà nước. Sự cố Vinashin đã được cảnh báo sớm về kết quả quản lý yếu
kém, tiêu cực, nhưng vì có biểu hiện bao che, ưu ái, nuông chiều nên
cái u, cái nhọt lâu ngày đã vỡ tung để lại hậu quả hết sức nặng nề. Tổng vay nợ có thể
lên đến con số 120 nghìn tỷ đồng, bình quân mỗi công dân Việt Nam từ lớn
đến bé, từ người giàu đến người nghèo phải gánh nợ cho Vinashin khoảng
1,5 triệu đồng. Vinashin là giọt nước làm tràn ly, bộc lộ rõ trình độ
quan liêu, yếu kém, thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý vốn, tài sản
Nhà nước của Chính phủ, các Bộ ngành chức năng đối với các tập đoàn, tổng
công ty Nhà nước được xác định là những đầu tàu, là quả đấm thép của nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bởi Chính phủ đã đứng
ra bảo lãnh cho tập đoàn này được vay hàng tỷ đôla trái phiếu quốc tế,
tạo điều kiện cho họ mang tiền Nhà nước đi tung hoành khắp đó đây từ
Nam ra Bắc, kể cả đến các tỉnh miền núi thu gom nhiều xí nghiệp làm ăn
thua lỗ về, thành lập đến 200 công ty con, công ty cháu, thật khó hiểu.
Không biết
quản lý kiểu gì mà Vinashin đi mua tàu, mua nhà máy phát điện cũ và đầu
tư khắp nơi. Nhưng bộ chủ quản, các bộ chức năng và cả Thủ tướng Chính
phủ cũng không có biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn kịp thời. Đặc biệt,
có hai lần Thanh tra Chính phủ đề nghị được vào cuộc, nhưng đã bị chặn
lại. Mặt khác, kể từ năm 2006 đến năm 2009, có tới 11 đoàn đến làm việc
nhưng vẫn không phát hiện ra được căn bệnh hiểm nghèo của Vinashin.
Còn nhớ cách đây mấy năm, có thành viên Chính phủ trả lời
chất vấn đại biểu Quốc hội đã giải trình, tiền cấp cho người ta rồi,
người ta muốn làm gì tùy họ, mình quản sao được. Và hệ lụy để Vinashin
sụp đổ thảm hại như hôm nay cũng là điều dễ hiểu, có điều để xảy ra hậu
quả nghiêm trọng như thế nếu ở các nước, Chính phủ hoặc ít ra có vài ba
vị trí đã phải lên tiếng xin từ chức rồi, nhưng ở nước ta thì chưa. Cho
nên cử tri kiến nghị tại kỳ họp này, Quốc hội cần xác định rõ nguyên
nhân, trách nhiệm cụ thể của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng
phụ trách ngành, Bộ trưởng Bộ chủ quản, Thủ trưởng các Bộ, ngành chức
năng có liên quan, chứ không thể nêu chung chung như nội dung các Báo
cáo của Chính phủ.
Tôi tán thành ý kiến đại biểu Nguyễn Minh Thuyết đề nghị
Quốc hội tại kỳ họp này cần thành lập Ủy ban lâm thời theo quy định của
pháp luật, để điều tra xác làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có
liên quan qua vụ tiêu cực ở Vinashin, nhằm ngăn chặn kịp thời, hữu hiệu
các tập đoàn kinh tế lũng loạn Nhà nước.
Về Tập đoàn Điện lực Việt Nam là doanh nghiệp Nhà nước độc
quyền sản xuất, phân phối trên 60% sản lượng điện của cả nước. Nhiều
năm qua họ được coi như con cưng của nền kinh tế, nên nhận được nhiều
ưu ái. Khi
có thành tích họ vơ vào và chia tiền thưởng cao, còn khi thiếu điện thì
không thấy ai đứng ra nhận trách nhiệm. Thử hỏi vai trò, trách nhiệm của Nhà nước
ở đâu, trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chúng ta đặt quyết
tâm đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp. Vậy bây giờ thiếu
điện triền miên, các cơ quan Chính phủ, lãnh đạo Bộ Công thương và lãnh
đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam cứ hứa tới, hứa lui để biện minh cho sự
yếu kém, thiếu trách nhiệm của mình. Để thiếu điện nhiều năm liên tục
và sắp tới lại thiếu điện nữa, tôi xin hỏi Chính phủ ai là người phải
chịu trách nhiệm chính? Tôi đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân, báo
cáo trước Quốc hội để nếu còn gì vướng mắc thì Quốc hội, Chính phủ tập
trung xem xét, tháo gỡ để sớm khắc phục tình trạng thiếu điện, đáp ứng
nhu cầu, năng lực của nền kinh tế đất nước.
Thứ hai, về nông nghiệp phục vụ nông thôn. Qua các cuộc tiếp
xúc cử tri phàn nàn đã kiến nghị nhiều về tình trạng các loại giống cây
trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật không đảm bảo chất lượng, gây thất
thiệt cho nhà nông nhưng đến nay vẫn chưa được ngăn chặn. Việc phân
bón, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng gia tăng, theo lý giải của Cục
Bảo vệ thực vật là do có quá nhiều cơ sở tham gia sản xuất kinh doanh
nên các cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn trong công tác quản lý và
giám sát.
Đề nghị Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết đã
có giải pháp và chế tài gì để ngăn chặn, xử lý trách nhiệm những đơn vị,
cá nhân vi phạm, hay chỉ phạt rồi cho tồn tại. Hoặc có những lúc phải
bó tay cứ để mặc cho kiến nghị của cử tri luôn giữ nguyên giá trị năm
này qua năm khác.
Thứ ba, về giáo dục, đào tạo, đạo đức lối sống và dư luận
xã hội qua các kỳ họp của Quốc hội. Ngành giáo dục đào tạo phát động rộng khắp
"phong trào hai không" đến nay không biết đã đi đến đâu, về
đâu mà kết quả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm học vừa qua
tăng vọt đến bất ngờ, làm đau đầu nhiều người tâm huyết với sự nghiệp
giáo dục nước nhà, bởi không hiểu thật hay giả. Người trong cuộc cho
rằng kỳ thi diễn ra bình thường, an toàn, nghiêm túc. Còn dư luận khẳng
định đỗ cao là do đề thi quá dễ, đáp án càng dễ và kỷ luật phòng thi lỏng
lẻo. Trong khi đó đề án "hai trong một" có đến chục lần được
chỉnh sửa, tốn kém không biết bao nhiêu công sức giấy tờ, nhưng phải
hoãn đi, hoãn lại nhiều lần. Tuy nhiên như lời một vị Thứ trưởng của Bộ
thì không biết đến bao giờ mới được thực hiện, vì người khởi xướng ra
nó đã về hưu hoặc chuyển công tác khác.
Kính thưa Quốc hội,
Cuộc vận động "học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh" đã được triển khai bốn năm trên phạm vi cả nước,
nhưng kết quả làm theo lời Bác chưa được nhiều, trái lại có một số vấn
đề bức xúc như chạy chức, chạy quyền, tham nhũng, lãng phí, tư lợi, đạo
đức xuống cấp trong một bộ phận cán bộ công chức ngày càng có biểu hiện
tinh vi, phức tạp.
Tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội Khóa XII, có một số vị lãnh đạo
Chính phủ cho rằng cứ sai là chặt chém kỷ luật hết thì lấy ai làm việc
và bầu sao cho kịp. Hay chất lượng giáo dục như hôm nay, các Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo từ năm 1975 đến nay cùng chịu trách nhiệm đã
không đón nhận được sự đồng tình của cử tri và đại biểu Quốc hội.
Tuy nhiên, sau Kỳ họp thứ 7, Ủy ban kiểm tra Trung ương đã
ra Thông báo số 32 đề nghị xem xét, xử lý một số cán bộ cao cấp, đã góp
phần củng cố niềm tin trong nhân dân trước thềm Đại hội XI của Đảng.
Xin trân trọng cám ơn.
___________________________
Phát biểu của đại biểu Phạm Thị Loan
Kính thưa Quốc hội,
Về tình hình kinh tế - xã hội năm 2010 và nhiệm vụ kinh tế
- xã hội năm 2011 tôi cơ bản tán thành với Báo cáo của Chính phủ. Tôi
xin đóng góp một số ý kiến sau:
Một, tình hình kinh tế vĩ mô. Theo Báo cáo của Chính phủ
thì tăng trưởng GDP năm 2010 khoảng 6,7% cao hơn dự kiến của Quốc hội
đưa ra. Tuy nhiên cử tri còn nghi ngờ về các số liệu báo cáo tăng trưởng
này, vì nếu theo dõi các báo cáo Đại hội Đảng của các tỉnh thì con số
các tỉnh báo cáo tăng trưởng của các tỉnh từ 12 - 15%. Cử tri lo lắng về
tình trạng chạy đua tăng trưởng về số mà thiếu quan tâm tăng trưởng về
chất và tính bền vững của sự phát triển.
Thực tế cho thấy việc nhập siêu năm 2009 là 12,92 tỷ, dự kiến
năm 2010 thâm hụt mậu dịch khoảng 13 tỷ đôla, giá vàng tăng trong năm
khoảng 20 đến 25%, tỷ giá hối đoái chênh lệch tỷ giá đang là nỗi bức
xúc của doanh nghiệp. Lãi suất ngân hàng đứng vào hàng cao nhất trên thế giới,
lạm phát cao, chỉ số giá tiêu dùng cao, ICO vẫn chưa được cải thiện, nhập siêu từ Trung Quốc
rất cao, chiếm 90% nhập siêu của cả nước, nhưng Chính phủ vẫn chưa có
biện pháp để cân đối, trong khi đó vẫn đang mở rộng cửa cho hàng hóa và
những dự án EPC mà trong nước có đủ khả năng làm dành cho các doanh
nghiệp của Trung Quốc thực hiện. Việc hạn chế quotar nhập khẩu vàng và để giá vàng tăng
cao, để cho thị trường tự do thản nhiên thao túng nhập lậu vàng qua
biên giới gây tác động xấu đến tỷ giá ngoại tệ. Sự khan hiếm ngoại tệ ảnh
hưởng đến cả thị trường bất động sản, thị trường chứng khoán. Nhưng
trong kế hoạch năm 2011 và kể cả định hướng chiến lược những năm tiếp
theo chúng tôi chưa thấy đưa ra được biện pháp thực sự hữu hiệu nào. Vậy
Chính phủ sẽ làm gì cho xã hội và kinh tế Việt Nam cân bằng và phát triển
bền vững?
Vấn đề thứ hai là vấn đề quản lý Nhà nước và trách nhiệm
cuối cùng của ai trong việc quản lý kinh tế Nhà nước. Vừa qua theo Báo
cáo của Chính phủ và thông báo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng ai cũng
thấy được sự thật về Vinashin, đó là sản phẩm của việc thí điểm tập
đoàn kinh tế Nhà nước. Vấn đề tôi muốn nêu ra ở đây là ai sẽ là người
chịu trách nhiệm cuối cùng trong việc để Vinashin rơi vào tình trạng
như vậy. Trách
nhiệm của Thủ tướng, của Chính phủ và các Bộ, ngành, cá nhân liên quan
như thế nào? Theo tôi không thể nói một cách đơn giản là do các cán bộ
lãnh đạo của Tập đoàn Vinashin, một mình Vinashin không thể làm sai luật
được. Chúng tôi tự hỏi ai đã cho phép Vinashin phát hành trái phiếu với
lượng tiền lớn như vậy? Ai đã cho phép Vinashin vay vượt hạn mức quy định
của một khách hàng theo quy định của luật là 15% vốn điều lệ của ngân
hàng. Ai đã để Vinashin đầu tư tràn lan như vậy? Và đặc biệt là tại sao
đã có 11 đoàn vào kiểm tra, giám sát nhưng vẫn không phát hiện ra sai
phạm? Và tại sao Quốc hội đã có quyết định đưa Vinashin vào danh sách
giám sát từ năm 2009 nhưng Chính phủ vẫn đề nghị để hoãn lại, cho Thanh
tra Chính phủ làm việc trước và cho đến bây giờ Kiểm toán Nhà nước của
Quốc hội vẫn chưa vào kiểm toán được. Vậy tại sao Thanh tra Chính phủ vẫn
không phát hiện ra điều gì. Vậy tất cả những việc đó là xuất phát từ mục
đích gì? Trách nhiệm thuộc về ai?
Trong Điểm c, Khoản 1, Điều 168, Luật doanh nghiệp qui định
tách việc chức năng thực hiện các quyền chủ sở hữu với chức năng quản
lý hành chính Nhà nước. Nhưng trong thực tế Bộ trưởng Bộ Tài chính làm
Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty SCIC. Thứ trưởng Bộ Công thương làm
Chủ tịch tập đoàn TKV và Thủ tướng thì đang trực tiếp quản lý 19 tập đoàn Tổng công
ty Nhà nước 90 - 91.
Theo tôi được biết với việc Thủ tướng đang trực tiếp quản
lý 19 tập đoàn Tổng công ty Nhà nước như vậy, các tập đoàn Tổng công ty
Nhà nước này làm ăn thua lỗ thì trách nhiệm của Thủ tướng như thế nào? Tại sao Thủ tướng vẫn
trăm công nghìn việc điều hành chung đất nước mà lại còn trực tiếp quản
lý, điều hành các tập đoàn Tổng công ty này. Tại sao không ban hành cơ
chế điều hành chung để họ hoạt động theo pháp luật. Đặc biệt tại Khoản 3,
Điều 168, Luật doanh nghiệp qui định: định kỳ hàng năm Chính phủ trình
Quốc hội báo cáo tổng hợp về thực trạng kinh doanh vốn chủ sở hữu Nhà
nước. Thực
trạng bảo toàn và phát triển giá trị vốn đầu tư và tài sản sở hữu Nhà
nước tại doanh nghiệp, nhưng nhiều năm nay Quốc hội chưa nhìn thấy có bản
báo cáo nào trình Quốc hội từ phía Chính phủ theo như qui định nêu
trên. Vậy việc không tuân thủ pháp luật để gây hậu quả nghiêm trọng như
vụ Vinashin thì trách nhiệm cuối cùng sẽ thuộc về ai?
Tôi đồng tình với các ý kiến trước tôi về việc phải qui
trách nhiệm đến cùng và đặc biệt Quốc hội, Đảng cần phải làm rõ trách
nhiệm của những người quản lý Nhà nước. Theo tôi nghĩ những người làm
sai cũng cần phải có một lời xin lỗi với nhân dân và có lẽ là cũng nên
nghĩ đến văn hóa từ chức để nhân dân còn có lòng tin với lãnh đạo Nhà
nước và với Đảng.
Vấn đề thứ ba là vấn đề chiến lược về năng lượng của Chính
phủ như thế nào. Vừa qua khắp nơi nhân dân kêu thiếu điện, cắt điện tùy
tiện không đúng Luật Điện lực, EVN kêu thiếu vốn, thủy điện thiếu nguồn
nước để phát điện, EVN kêu lỗ vốn trong năm hơn 6.000 tỷ Việt Nam đồng,
giá mua điện cao hơn giá bán, các nhà đầu tư điện ngoài EVN kêu khó ký
hợp đồng bán điện cho EVN, có hợp đồng bán rồi thì có được phép lên lưới
hay không, lại phải xin - cho. Trong khi đó các nhà máy nhiệt điện lớn
do Trung Quốc làm EPC chạy không ổn định, tốn nhiều than, công nghệ sử
dụng than không phù hợp với loại than trong nước sản xuất được.
Về thủy điện thì các
nhà thầu EPC từ Trung Quốc chiếm đến 90% các dự án EPC về điện và ta
đang phải phụ thuộc họ về vấn đề hậu mãi, phụ tùng, phụ kiện trong vận
hành. Mặt khác Trung Quốc đang kiểm soát nguồn nước thượng nguồn, lúc
khô họ có thể giữ nước, lúc lũ lụt họ có thể xả nước gây nguy cơ cho
ta. Gần
đây họ đang chuẩn bị xây nhà máy điện hạt nhân gần biên giới của ta với
mục tiêu sẽ bán điện cho ta và thực tế hiện nay ta đang phải mua điện của
họ với giá cao hơn giá mua điện trong nước. Vậy rõ ràng đang có nguy cơ
ta sẽ bị phụ thuộc vào nguồn điện của Trung Quốc và nếu vậy thì an ninh
năng lượng có nguy cơ bị hệ lụy vì sự phụ thuộc này.
Tôi xin có ý kiến về 3 vấn đề nêu trên, xin cảm ơn Quốc hội.
Trích: Bauxite VN 2-3.11
|
Trở về Mục Lục