|
Tôi rất phấn khởi được thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí
thư tham dự cuộc gặp gỡ các đồng chí lãnh đạo các cơ quan báo
chí, cơ quan chủ quản báo chí do Bộ Thông tin - Truyền thông phối
hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức nhân dịp kỷ niệm 84 năm
Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam. Cho phép tôi được gửi tới các
nhà báo lão thành, tới các đồng chí, qua các đồng chí, tới báo giới
cả nước, tình cảm thân thiết và lời chúc mừng tốt đẹp nhất. Chúc
toàn thể anh chị em làm báo - những người đang gánh vác trách nhiệm
nặng nề, nhưng cao cả do Đảng và nhân dân tin cậy, giao phó tiếp
nối truyền thống vẻ vang của các thế hệ làm báo lớp trước, có bước
phát triển mới, hoàn thành tốt hơn nữa nhiệm vụ chính trị của
mình, góp phần quan trọng hơn nữa vào sự nghiệp đổi mới toàn diện
đất nước do Đảng ta khởi xướng, lãnh đạo.
Cách đây 84 năm, báo Thanh niên, tờ báo đầu tiên của cách
mạng Việt Nam gắn liền với tên tuổi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ra mắt
bạn đọc. Từ tờ báo đầu tiên đó, cùng với quá trình đi lên của
cách mạng, báo chí cách mạng nước ta, được Đảng và Bác Hồ dìu dắt,
đã không ngừng phát triển, góp phần hết sức quan trọng vào việc
tuyên truyền đưa Chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào Việt Nam; chuẩn bị về
mặt tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam,
ngày 3 tháng 2 năm 1930. Tiếp sau đó, với vai trò là một binh chủng
của công tác tư tưởng - văn hoá do Đảng lãnh đạo, báo chí cách mạng
nước ta tiếp tục đi đầu trong công tác tuyên truyền, góp phần làm
nên những chiến công chói lọi và những sự kiện mang tính trọng đại:
Cách mạng tháng Tám 1945, Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, Đại
thắng mùa xuân 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất
nước, và công cuộc đổi mới đất nước thắng lợi.
Những đóng góp to lớn, quan trọng nêu trên của báo
chí và các thế hệ làm báo cách mạng Việt Nam đã được Bác Hồ, Đảng,
Nhà nước khẳng định, biểu dương; nhân dân và xã hội ghi nhận
Hiện nay,
phát huy truyền thống vẻ vang của mình, báo chí cách mạng nước ta
tiếp tục tham gia tích cực vào công cuộc đổi mới đất nước, phấn đấu
cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh” mà Đảng ta và nhân dân ta đã lựa chọn.
Chặng đường vẻ vang 84 năm qua thể hiện và chứng
minh đặc điểm mang tính bản chất của báo chí cách mạng nước ta:
báo chí cách mạng ra đời xuất phát từ yêu cầu của cách mạng, do Đảng
Cộng sản Việt Nam - đội tiên phong của giai cấp công nhân và nhân
dân lao động lãnh đạo; luôn gắn bó máu thịt và phấn đấu hết mình
cho lợi ích của nhân dân và Tổ quốc. Đặc điểm cơ bản, đã trở
thành truyền thống nêu trên mãi mãi sẽ là niềm tự hào lớn lao của
giới báo chí nói riêng, của công chúng và nhân dân nói chung.
Kỷ niệm 84 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam năm
nay, cùng với việc ôn lại truyền thống vẻ vang, còn là dịp để những
người làm báo cả nước nhìn nhận lại chặng đường một năm đã qua của
chính mình.
Như chúng ta
đã biết, sau nhiều năm tăng trưởng kinh tế liên tục, ở mức cao, từ
những tháng cuối năm 2007, năm 2008 và những tháng đầu năm 2009
là khoảng thời gian nước ta - quốc gia đang trong chặng đường đầu
tiên của quá trình hội nhập quốc tế - phải gồng sức gánh chịu và
đối mặt với rất nhiều khó khăn do tác động tiêu cực của suy thoái
kinh tế toàn cầu. Đó là chưa kể nhiều khó khăn, thử thách khác do
những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới; sự chống phá quyết
liệt của các thế lực thù địch trong và ngoài nước; dịch bệnh;
thiên tai…Trong bối cảnh đó, bằng trí tuệ và bản lĩnh của một dân
tộc, một đảng, một nhà nước có truyền thống vẻ vang, được thử
thách, tôi luyện qua những thời khắc, tình huống khốc liệt, cam
go, nghiệt ngã nhất trong lịch sử, chúng ta đã bình tĩnh, sáng suốt,
bám sát thực tiễn; phân tích, đánh giá sâu sắc, toàn diện tình
hình, dự báo các khả năng, tình huống có thể xảy ra, trên cơ sở
đó, ban hành những chủ trương, chính sách, giải pháp quan trọng,
phù hợp nhằm ngăn chặn suy giảm, duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức
hợp lý, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội, hỗ trợ lao
động mất việc làm…
Các cấp uỷ đảng, chính quyền từ Trung ương tới địa
phương; các bộ, ngành và toàn bộ hệ thống chính trị đã vào cuộc một
cách tích cực, triển khai các hoạt động cần thiết nhằm đưa các chủ
trương giải pháp nêu trên thực sự đi vào cuộc sống. Nhờ đó, tình
hình kinh tế - xã hội nước ta trong những tháng đầu năm 2009 đã
có những chuyển biến khả quan: chính trị - xã hội tiếp tục ổn định,
kinh tế tăng trưởng 3.1% trong quí 1/2009 và có dấu hiệu phục hồi;
an sinh xã hội được đảm bảo… Trong khó khăn, nhiều ngành, nhiều doanh
nghiệp đã năng động, sáng tạo, biến thách thức thành cơ hội để cấu
trúc lại mô hình, đổi mới kỹ thuật và công nghệ, thu hút lao động
có trình độ cao, khai thác tiềm năng thị trường trong nước…Nhiều
doanh nghiệp đã và đang chủ động chuẩn bị các điều kiện để bứt
phát khi kinh tế thế giới thoát khỏi suy thoái.
Trong kết quả chung đó, công lao của báo chí là hết
sức quan trọng . Các cơ quan báo chí vừa chủ động, nỗ lực giải
quyết những khó khăn của chính mình do ảnh hưởng của suy thoái
kinh tế (giá giấy, công in tăng; lượng phát hành và doanh số quảng
cáo giảm ảnh hưởng tới thu nhập của cán bộ, phóng viên…), vừa nhận
thức sâu sắc yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra đối với công tác tuyên truyền
trong điều kiện khó khăn của nền kinh tế đất nước. Hầu hết, các cơ
quan báo chí đã thực hiện nghiêm túc chỉ đạo tuyên truyền của cơ
quan lãnh đạo, quản lý, triển khai tuyên truyền các chủ trương,
chính sách của Đảng; các nhóm giải pháp của Chính phủ nhằm đối
phó với tác động của suy thoái kinh tế thế giới gắn với giải quyết
những vấn đề kinh tế - xã hội trong nước thành chủ đề xuyên suốt,
nổi bật nhất trên mặt báo và trên sóng phát thanh, truyền hình. Nhờ cách làm
đúng đắn và sáng tạo đó, không chỉ các chủ trương, giải pháp của
Đảng, Chính phủ đi vào cuộc sống một cách kịp thời mà còn giúp
cho nhân dân hiểu rõ tình hình; tin tưởng, đồng thuận với sự lãnh
đạo của Đảng và sự điều hành của Chính phủ. Nói một cách khác, trong công việc
này, báo chí đã thực sự thể hiện vai trò và ưu thế của một binh
chủng tiên phong trong công tác tư tưởng, thực sự làm cho công
tác tư tưởng đi trước một bước trong quá trình triển khai một nhiệm
vụ chính trị quan trọng.
Cũng nhờ bám sát và nhạy cảm trước thực tiễn, cùng với
việc phát hiện, biểu dương các điển hình tổ chức tốt hoạt động sản
xuất, kinh doanh, chăm lo đời sống người lao động trong điều kiện
khó khăn, báo chí cũng đã đề cập phân tích, phản ánh tới Đảng,
Chính phủ những vấn đề cần quan tâm, nhất là những bất cập liên
quan quá trình thực hiện các nhóm giải pháp do Chính phủ chỉ đạo,
điều hành, như: giải ngân nguồn vốn kích cầu đầu tư và tiêu dùng;
khai thác tiềm năng thị trường trong nước, điều hành tỷ giá,
chương trình nhà ở xã hội, nguy cơ lạm phát tái diễn…; đồng thời,
kiến nghị những giải pháp thiết thực, có tính khả thi nhằm tháo gỡ,
khắc phục. Những phản ảnh, đề xuất, kiến nghị nêu trên đã được Đảng,
Chính phủ, các ngành, các cấp quan tâm. Một số kiến nghị đã được
các cơ quan liên quan tiếp thu, điều chỉnh (như: tăng thời gian
và mở rộng đối tượng cho vay hỗ trợ lãi xuất; dự án khai thác
bô-xít ở Tây Nguyên…).
Cùng với tuyên truyền đậm nét, thường xuyên Cuộc vận
động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, những nội
dung, chủ đề nêu trên, trong năm 2008 và trong thời gian nửa đầu
năm 2009, các cơ quan báo chí cũng đã tuyên truyền một cách tích
cực nhiều sự kiện chính trị, các nội dung, chủ đề, vấn đề quan trọng,
như: Tết Nguyên Đán Kỷ Sửu 2009; kỷ niệm 79 năm Ngày thành lập Đảng,
34 năm Đại thắng mùa xuân 1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống
nhất đất nước; 55 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ; 50 năm Đường Trường
Sơn - Hồ Chí Minh, 119 năm Ngày sinh Bác Hồ gắn với Cuộc vận động
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; các nghị quyết
Hội nghị Trung ương 7; Hội nghị Trung ương 9, v.v…Cách tuyên truyền
sáng tạo, sinh động trên cơ sở khai thác, phát huy cao độ lợi thế
của từng thể loại, loại hình báo chí và cơ quan báo chí đã tạo
nên hiệu quả, hiệu ứng tuyên truyền to lớn, góp phần nêu cao truyền
thống anh hùng; làm tươi mới những sự kiện lịch sử hào hùng; bồi
đắp, nuôi dưỡng, giáo dục đạo đức, lối sống và lý tưởng cách mạng
cho công chúng, nhất là thế hệ trẻ; đồng thời tạo không khí phấn
khởi, tin tưởng vào đường lối đổi mới do Đảng ta khởi xướng và
lãnh đạo.
Trong năm
2008 và thời gian vừa qua, báo chí cũng tiếp tục triển khai một
cách kiên trì một số công việc nằm trong chức năng, nhiệm vụ của
báo chí cách mạng: đi tiên phong trong tuyên truyền đấu tranh chống
tiêu cực, tham nhũng, tệ nạn xã hội; đấu tranh chống các thế lực
thù địch trong và ngoài nước xuyên tạc thực tế tình hình dân chủ,
nhân quyền, tôn giáo, tín ngưỡng, ngôn luận ở nước ta; khẳng định
một cách thuyết phục chính sách nhất quán của Nhà nước Việt Nam đối
với những vấn đề trên. Nhiều cơ quan báo chí tham gia tích cực và
hiệu quả vào công việc từ thiện, góp phần xóa đói giảm nghèo, đảm
bảo an sinh xã hội, nhất là vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo
và vùng khó khăn của đất nước.
Với những cố gắng và kết quả trên, có thể khẳng định,
công tác tuyên truyền của báo chí trong thời gian qua đã đạt chất
lượng và hiệu quả cao; những người làm báo đã thể hiện một cách
rõ nét tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo, tài năng, đạo đức và
bản lĩnh chính trị của mình.
Bên cạnh những
ưu điểm, thành tích cơ bản trên, thời gian qua, công tác tuyên
truyền trên báo chí cũng còn một số hạn chế, thiếu sót: một số cơ
quan báo không chấp hành nghiêm túc chỉ đạo, định hướng thông tin
của Đảng, nhất là đối với những vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy
cảm; thông tin thiếu toàn diện dẫn đến phản ánh không trung thực
ý kiến của các đại biểu trong một số hội nghị, kỳ họp Quốc hội ;
một số cơ quan báo chí, do không nắm vững quan điểm chỉ đạo và đường
lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta, đã đưa một số bài viết không
có lợi cho quan hệ đối ngoai; trong hợp tác quốc tế về truyền
thông còn có trường hợp thiếu cảnh giác, bị đối tác lợi dụng;
khuynh hướng “thương mại hoá” vẫn chưa được khắc phục rõ nét; còn nhiều
tin, bài thông tin thiếu chuẩn xác; một số trường hợp đấu tranh
chống tiêu cực chưa đạt hiệu quả do thông tin không chuẩn xác, động
cơ không trong sáng, thái độ thiếu tinh thần xây dựng, ngôn từ
không đảm bảo tính văn hoá; số cơ quan báo chí, nhà báo vi phạm kỷ
luật, sai sót trong tác nghiệp còn nhiều; chưa quan tâm đúng mức
đến cơ cấu nội dung, đưa quá liều lượng các thông tin liên quan mặt
trái khiến các thế lực thù địch lợi dụng vu cáo chế độ ta.
Những thiếu sót, khuyết điểm trên, có phần trách nhiệm
thuộc về các cơ quan báo chí và nhà báo, cũng có phần trách nhiệm
của các cơ quan lãnh đạo, quản lý: công tác chỉ đạo, định hướng
chưa ngang tầm; việc xử lý tình huống còn bị động, lúng túng, chạy
theo vụ việc, có lúc thiếu nhạy cảm; tiến độ xây dựng ban hành
văn bản pháp lý liên quan báo chí còn chậm, thiếu tính đồng bộ; nể
nang khi xử lý các trường hợp mắc khuyết điểm; chậm trễ trong việc
tổng kết thực tiễn, nhất những vấn đề liên quan mô hình tổ chức
cơ quan báo chí, phương thức hoạt động, cơ chế tài chính đối với
báo chí trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN.
Chặng đường tiếp theo của công cuộc đổi mới đất nước
đang đặt ra cho báo chí cách mạng nước ta những nhiệm vụ vẻ vang,
nhưng cũng rất nặng nề. Để hoàn thành nhiệm vụ vẻ vang đó, mỗi nhà báo, mỗi
cơ quan báo chí chúng ta cần nhận rõ ưu điểm, thành tích; hạn chế,
thiếu sót; phát huy cao hơn nữa trí tuệ, tài năng, tâm huyết, sức
sáng tạo và lòng trung thành với Đảng, với dân tộc và Tổ quốc.
Nhân dịp Ngày Nhà báo Việt Nam năm nay, một lần nữa,
xin chúc mừng anh chị em làm báo cả nước.
|