|
DC&PT - Thời Sự 2009
Tọa đàm “Biển Đông và hải đảo Việt Nam” đã …
diễn ra!
Quả đúng như vậy, khi đặt tít cho bài tường thuật… muộn này, chúng
tôi muốn chuyển đến bạn đọc một “hiện thực khách quan”: cuối cùng, thì Tọa
đàm khoa học “Biển Đông và hải đảo Việt Nam” do CLB trí thức Công giáo
Phaolô Nguyễn Văn Bình (P.NVB) và NXB Tri Thức phối hợp thực hiện cũng đã
được (phép) diễn ra và tạo ra những tác động tích cực đến nhiều phía, giới,
“các bên liên quan”. Chúng ta hẳn biết rằng bản thân việc “diễn ra được”
cũng đã là một thành công!?
Trước giờ
khai mạc
Các công tác gọi là “chuẩn bị” đeo đẳng và ám ảnh ban tổ chức (BTC)
cho đến những phút cuối trước giờ “bóng lăn”. Hơn 1 tuần trước đó, tất cả
các tham luận trình bày trong chương trình được yêu cầu phải gửi ngay đến
các cơ quan chức năng… Cùng lúc đó, 1 trong 3 đơn vị dự kiến đồng tổ chức
lúc ban đầu “bỏ cuộc” bằng cách ứng khẩu “không liên quan”. Chỉ 2 ngày
trước khi tọa đàm diễn ra, những người tổ chức lại phải nhận thông báo từ
Tòa Tổng giám mục TP.HCM, vì lý do “mục vụ đột xuất”, Đức Hồng y Gioan
Baotixita Phạm Minh Mẫn không thể khai mạc cũng như bế mạc tọa đàm. Địa
điểm tổ chức phiên thứ ba và cuộc triển lãm hơn 70 bản đồ cổ liên quan đến
Biển Đông, thềm lục địa Việt Nam của Nhà nghiên cứu (NNC) Nguyễn Đình Đầu
cũng phải gấp rút dời khỏi số 180 Nguyễn Đình Chiểu (Q.3, TP.HCM). Bên ngoài,
râm ran nhiều nguồi tin cho rằng tọa đàm sẽ bị hủy. Từ đây, không khí
căng thẳng đè nặng lên “các bên”. Tình hình không mấy khả quan, hết đột
xuất này đến đột xuất nọ, cứ bám lấy BTC cho đến khi kết thúc 2 ngày tọa
đàm…
Khai cuộc
14 giờ 30 phút, 24/7/2009, phòng họp Phạm Long Tiên của Trung tâm Phaolô
Nguyễn Văn Bình (số 43 Nguyễn Thông, Q.3, TP.HCM) vốn có sức chứa chỉ non
100 chỗ đã chật cứng. Khá đông người còn phải đứng bên ngoài. BTC phải
yêu cầu mọi người di chuyển sát lên bàn chủ tọa để tận dụng chỗ trống ở
phía sau, kê thêm ghế… thế nhưng nhiều người vẫn phải tham dự phiên tọa đàm
đầu tiên trong tư thế đứng.
Không khí háo hức được xoa dịu khi mãi gần 15 giờ, tiếng micro mới
sột soạt lời mở đầu của người dẫn chương trình – nhà báo Vương Đình Chữ. Lời
cáo lỗi về hai sự vắng mặt đầu tiên. Đức Hồng y Mẫn như chúng ta đã biết
và TS Chu Hảo – Giám đốc NXB Tri Thức – điện thoại xin lỗi không thể tham
dự vì mới từ Paris
về đến Hà Nội vào buổi trưa cùng ngày.
Phát biểu khai mạc, chủ nhiệm CLB P.NVB Linh mục (LM) Nguyễn Thái Hợp
khởi đầu bằng nhận định: “Biển Đông đang nổi sóng và nằm trong tầm ngắm của
tất cả các nước trong khu vực. Một số nước đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho việc
tranh chấp chủ quyền này từ khoảng nửa thế kỷ nay và Việt Nam là nước
ít nghiên cứu về chủ quyền của mình nhất”. Ông dẫn lại lời khẳng định của
Chủ tịch Nguyễn Minh Triết trong cuộc gặp Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ
thuật Việt Nam,
ngày 09/4/2009, như sau: “Đảng, Nhà nước đánh giá rất cao vai trò của các
nhà khoa học (đối với vấn đề tranh chấp ở Biển Đông). Đây không phải là vấn
đề mang tính lý luận, mà đây là nhận thức, là quan điểm”. LM Hợp khai triển:
“Trong tinh thần và ý hướng đóng góp đó, CLB P.NVB cùng NXB Tri Thức tổ
chức tọa đàm khoa học này với mong muốn vừa thể hiện
mối quan tâm lớn của dư luận xã hội và của tất cả người Việt Nam trong
cũng như ngoài nước, vừa góp phần cung cấp một số chứng cứ lịch sử và
khoa học. Ước nguyện góp phần nhỏ bé của
mình để làm sáng tỏ chủ quyền Việt Nam ở Biển
Đông. Chúng tôi hy vọng Biển Đông & hải đảo Việt Nam sẽ là một
cơ hội tốt để đoàn kết tất cả người Việt trong cũng như ngoài nước, vì tiền
đồ dân tộc”.
Phiên 1 – Không
khí nóng
Sau lời khai mạc của LM chủ nhiệm, cử tọa sốt ruột chờ đợi các tham
luận trong phiên đầu tiên do Luật sư (LS) Nguyễn Ngọc Bích làm chủ tọa.
1. Khai
pháo là đề tài nghe rất ca dao Từ Trường Sơn Đông đến Song Tử Tây
của LM Thiện Cẩm. Từ bỏ phong cách “oanh kích tự do”
quen thuộc, ông kể về hoàn cảnh và tình cảm của quân dân ta tại Trường Sa
trong chuyến thăm vừa qua với từng câu chữ bám sát bản tham luận. Ông
liên tưởng dãy Hoàng Liên Sơn với quần đảo Hoàng Sa, dãy Trường Sơn với
quần đảo Trường Sa như một sự ấn định tuyệt vời của Tạo hóa để đưa ra cái
nhìn về đất nước trải dài từ núi trên đất liền tới đảo ở trên biển.
Nhiều “ca” cáo lỗi
bất ngờ!?
Ngoài sự vắng mặt của Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, TS Chu
Hảo và LS Phan Đăng Thanh vào phút chót như đã nêu trong bài, còn có sự
rút lui từ sớm của Nhà sử học Dương Trung Quốc. Muộn hơn, trước khai mạc
chừng 5 ngày, NNC Phạm Hoàng Quân cũng thông báo không thể tham dự. Và
theo sắp xếp, phiên 2 sẽ do ThS Nguyễn Thu Vân chủ tọa. Giờ chót, LS Phương
phải thay thế bà Vân. Bà cho biết không thể tham dự được vì lý do sức khỏe
yếu.
2. Máy lạnh
của khán phòng hoạt động hết công suất không ngăn nổi “sức nóng” từ cử tọa
và sức nóng ấy có dịp lan tỏa mạnh hơn khi tọa đàm bước vào phần trình
bày thẳng thắn của nhà nghiên cứu Đinh Kim Phúc về Chủ
quyền Biển Đông và Hải đảo. Qua phân tích các cứ liệu lịch sử,
ông Phúc cho thấy chủ quyền hợp pháp, không chối cãi của Việt Nam đối với
2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Các nước khác trong khu vực hoàn toàn
không có bằng chứng thuyết phục nào cho chủ quyền của họ trên các quần đảo
này. Ông Phúc khẳng khái: “Những luận cứ, luận chứng mà chính phủ Trung
Quốc đưa ra trong hai vấn đề quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa của Việt Nam
chỉ có thể lừa dối một số người, chứ không thể phủ nhận được các văn kiện
của Bản tuyên cáo Cairo, Thỏa ước Yalta, Bản tuyên ngôn Potsdam và sự thật
lịch sử”. Tiếng vỗ tay vang lên. Nhiều điểm “nhạy cảm” khác cũng được ông
Phúc khéo léo đề cập và những tràng pháo tay lại có dịp vang lên. Không
khí càng nóng hơn… Điều ông Phúc đặc biệt tâm huyết là làm sao Việt Nam học
được cách giải quyết thuận cả đôi đàng của Malaysia và Singapore trong vụ
tranh chấp các đảo Pedra Blanca (còn gọi là Pulau Batu Puteh), Middle
Rocks và South Ledge kéo dài suốt gần 30 năm. Ông đề nghị nên cử chuyên
gia đi học hỏi kinh nghiệm về vụ kiện này.
3. ThS
Hoàng Việt với Đường lưỡi bò” trên Biển Đông và Luật Quốc
tế, đã cho thấy tương quan lực lượng giữa ta và người láng giềng
phương Bắc, chỉ mới xét ở góc độ nghiên cứu khoa học thôi, là rất chênh lệch:
“Trung Quốc hơn ta là họ có giáo sư ở hầu hết các đại học lớn trên thế giới”.
Ông cảnh giác: “Hiện họ cũng đã có chân thẩm phán tại cả hai Tòa Công lý
quốc tế và Tòa Quốc tế về luật biển”; và bùi ngùi cho biết số người
nghiên cứu về “đường lưỡi bò” của Việt Nam đếm chưa hết năm đầu ngón tay.
Trước giờ giải lao, chủ tọa đoàn “vấp” phải câu hỏi mà ai cũng thấy
nó thuộc loại “câu hỏi tu từ” kinh điển đề cập đến Công hàm của Thủ tướng
Phạm Văn Đồng (1958). Ông Phúc trả lời bằng cách “khuyên” mọi người nên
xem lại các hiệp định Geneve 1954 và Paris 1973. Ông Việt thì nói thêm rằng
trong công hàm đó, Thủ tướng Phạm Văn Đồng không hề khẳng định điều gì
liên quan đến Hoàng Sa – Trường Sa cả…
Phiên 2 – Ấm lại
Khán phòng sau giờ giải lao vẫn thiếu chỗ, điều hiếm thấy ở hầu hết
các tọa đàm, hội thảo hiện nay. Lực lượng chìm nổi, “quay phim tư liệu”
dường như được tăng cường thêm sau khi có sự cố xuất hiện 3 thanh niên mặc
áo trắng (ảnh) mang dòng chữ “Paracel and
Spratlys belong to Vietnam forever!” Trong lúc LS Nguyễn Văn
Phương – chủ tọa phiên thứ hai – đang chuẩn bị cho tọa đàm tiếp tục thì
các thanh niên này bị mời ra ngoài theo lệnh của cơ quan chức năng. Một
người thuộc bậc niên trưởng trong BTC đã ôm những người trẻ này vào lòng
với thái độ kính trọng, xin các em thông cảm cho BTC, cho công cuộc
chung. Các em đã khóc và nhượng bộ cởi áo. Lập tức các chiếc áo trắng bị
tịch thu bởi những người trước đó có bộ dạng bình thường chỉ là những
tham dự viên.
4. Nước mắt
của người trẻ cùng với chủ đề Vai trò của Nhà Nguyễn đối với Biển Đông của
nhà nghiên cứu Nguyễn Q. Thắng, dường như làm cho không
khí ấm lại. Đây là đề tài trích từ cuốn Hoàng Sa – Trường Sa, lãnh
thổ Việt Nam nhìn từ Công pháp Quốc tế của ông vừa nối bản gần
đây. Ông gây cho cử tọa những tràng cười sảng khoái trong cách pha trò đặc
sệt Quảng Nam khi “đá” đến các vấn đề khó hiểu từ phía nhà nước xung quanh
chuyện phát hành cuốn sách. Ông Thắng kết luận và giúp mọi người điềm
tĩnh hơn: “Chúng ta phải dựa trên cơ sở pháp lý, luật pháp quốc tế chứ
không thể lập luận trên ý thức hệ được…”
5. Đồng
ý với các diễn giả trước về tình trạng học thuật, TS Nguyễn Nhã
nghẹn ngào: “Trong khi Trung Quốc gửi hàng trăm người đi khắp nơi để nghiên
cứu về vấn đề Nam Hải của họ thì Việt Nam hầu như không có hành động nào
mang tính chiến lược về Biển Đông”.
Tham luận mang tên Quan điểm của Việt Nam về Hoàng Sa và Trường
Sa của ông tỏ rõ ưu tư làm cách nào để phổ biến rộng rãi tài liệu
của chúng ta ra nhiều ngôn ngữ cho toàn thế giới biết?
Đồng thời, bằng tất cả thái độ chân thành, ông Nhã khiến nhiều người
bật dậy khỏi ghế tán thưởng: “Vấn đề đối phó với Hoàng Sa – Trường Sa
theo tôi là thử thách vô cùng to lớn trong thiên niên kỷ này. Bất cứ một
hành động nào, làm cho thế nước ta suy là có tội. Vậy chúng ta phải làm
thế nào để có sự đồng thuận, nối kết trong cũng như ngoài, nhà nước cũng
như nhân dân… Nếu không thì hình ảnh của Tân Cương, Tây Tạng không phải
là hình ảnh quá xa vời!”
Cử tọa, diễn giả và cả BTC hoàn toàn làm ngơ trước quỹ thời gian hạn
hẹp, tất cả vẫn muốn kéo dài thêm. Đồng hồ chỉ gần 18 giờ 30 phút, LS Phương
mới có thể kết thúc phiên 2 cũng như ngày làm việc đầu tiên của tọa đàm bằng
kết luận rút trong tham luận của TS Nhã: “Quan điểm chủ yếu của những nhà
nghiên cứu Việt Nam về vấn đề chủ quyền tại Hoàng Sa và Trường Sa là Việt
Nam đã chiếm hữu thật sự, hoà bình và liên tục. Chủ quyền của Việt Nam tại
hai quần đảo ấy là không có gì để tranh cãi”.
Phiên 3 – Nỗi niềm
Sau một đêm, sáng 25/7/2009, LM Nguyễn Thái Hợp – chủ tọa phiên 3 –
tiếp tục xin lỗi vì có sự cáo lui ngay trước giờ bắt đầu của LS TS Phan Đăng
Thanh. Theo chương trình, ông Thanh sẽ trình bày tham luận Luật
pháp Quốc tế về Biển Đông và hải đảo. Không đắn đo trước đề nghị
của LM Hợp, TS Nguyễn Nhã sẵn sàng lấp vào khoảng trống đó…
6. Nhà nghiên
cứu Nguyễn Đình Đầu rất bức xúc trước tình thế khó khăn
của BTC: “Tôi không hiểu vấn đề mà chúng ta đang bàn ở đây tại sao lại trở
thành ‘tế nhị’’, ‘’nhạy cảm’’…? Theo tôi nó hoàn toàn là vấn đề khoa học,
là lịch sử!”
Phiên 3 được tổ chức ở hội trường Đỗ Minh Vọng có sức chứa lớn hơn,
khoảng 200 người, cũng thuộc Trung tâm P.NVB. Phòng họp Phạm Long Tiên và
tiền sảnh trở thành khu triển lãm hơn 70 bản đồ cổ về Biển Đông,
thềm lục địa và hải đảo Việt Nam của ông Đầu. Phần giới thiệu của
ông về bộ sưu tập này cũng mở đầu phiên làm việc cuối cùng của tọa đàm.
Theo ông, bản đồ quan trọng thể hiện rõ đường biên giới nước ta với
thềm lục địa là các bản đồ Hồng Đức (có từ năm 1490), bản đồ Đắc Lộ (năm
1650, chủ yếu dựa trên các nét vẽ của bản đồ Hồng Đức và thêm được những
đường kinh và vĩ tuyến).
7. Được
mời thay người vắng mặt đột xuất, TS Nguyễn Nhã tiếp tục
kêu gọi: “Chúng ta mới chỉ có tình cảm yêu nước thôi chưa đủ. Cần cụ thể
hóa lòng yêu nước ấy bằng cách đi sâu vào nghiên cứu pháp lý quốc tế. Tôi
muốn giới luật gia, luật sư của Việt Nam phải đi sâu vào vấn đề và lên tiếng.”
Ông cũng lập lại nỗi lòng: “Đây là thời điểm tốt để chúng ta giương
cao ngọn cờ đồng thuận!” và “mỗi người Việt Nam phải có một kế hoạch nhỏ
cho riêng mình trong vấn đề này thì mới mong giữ được Biển Đông và hải đảo”.
8. Cuối
cùng, Nhà văn Nguyên Ngọc “nã phát pháo” cuối cùng của tọa
đàm lần này bằng tham luận nghe rất êm ái Nỗi niềm Biển Đông.
Ông lấy ngay tên một cuốn sách xuất bản ở Pháp, nhan đề “Trung Hoa có thể
trở thành cơn ác mộng của nhân loại không?”, đề làm tư tưởng xuyên suốt
cho phát biểu đầy nỗi niềm của mình.
Sự bành trướng quyết liệt của Trung Quốc hòng trở thành siêu cường số
1 mới là một thực tế đang diễn ra trên khắp các châu lục. Đặc biệt, tại
châu Phi và Á. Riêng tại châu Á, Việt Nam là cửa ngõ của sự bành trướng
đó… Vì thế, vấn đề Biển Đông và bauxite phải được nhìn nhận và trở thành
vấn đề quốc tế. Nó không chỉ đặt ra với chúng ta thôi, mà còn có thể là vấn
đề của Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Mỹ… Ông kết luận: “Nỗi niềm Biển Đông là
cả sự tâm huyết lẫn sự thông minh của chúng ta nữa. Nhà nước và nhân dân
cần phối hợp với nhau thật giỏi, vì chưa bao giờ, chúng ta lại lâm vào
tình thế quá nguy hiểm như hiện nay”.
Giờ giải lao tiếp tục bị cắt bớt. Lúc này, chúng tôi kịp nhận ra những
thanh niên bị tịch thu áo hôm qua (24/7/2009) vẫn can đảm đến tham dự.
Thảo luận – đúc kết
Nhà báo Đinh Phong làm cử tọa nổ tung. Ông hô lớn phải “trả đũa”
Trung Quốc theo như cách họ đã hành xử với chúng ta trên phương diện truyền
thông: “Cứ để cho báo địa phương và blog của chúng ta đáp trả những gì mà
phía Trung Quốc đã dùng để xuyên tạc, bôi nhọ, đánh phá chúng ta. Bằng mọi
con đường phải bảo vệ Tổ quốc. Các tôn giáo, đặc biệt Công giáo có quyền lên
tiếng”. Ông cũng hứa sẽ chuyển tất cả những kiến nghị từ tọa đàm lần này
lên Ban Tuyên giáo thành ủy và trung ương.
Nhà văn Nguyên Ngọc mong rằng những tọa đàm tương tự nên được khuyến khích
vì đây là hành động khẳng định chúng ta đứng sau lưng ngư dân của chúng
ta đang ở tuyến đầu Biển Đông. Ông và TS Nguyễn Nhã cùng gặp nhau khi cho
rằng những cuộc đấu tranh này là cơ hội không gì tốt hơn để đoàn kết,
khôi phục, hàn gắn vết thương dân tộc.
ThS Hoàng Việt đưa ra kiến nghị nên huy động thành lập 1 quỹ để xúc tiến
nghiên cứu và quảng bá nghiên cứu ấy ra thế giới đồng thời khuyến khích
các em sinh viên tham gia nghiên cứu.
Tọa đàm kết thúc trong sự nhất trí cao: “vũ khí khoa học” là quan trọng
nhất trong cuộc đấu tranh này!
LM Nguyễn Thái Hợp đúc kết:
“Tháng 3 vừa qua, Hội thảo quốc gia đầu tiên về chủ quyền ở Biển Đông
được tổ chức tại Hà Nội. Một số tham luận đã đặt vấn đề khá rõ rệt và
minh bạch. Nhưng rất tiếc, hội thảo đã quá thu hẹp vào một số chuyên viên
và hầu như không có sự tham gia của xã hội dân sự. Người ta vẫn băn khoăn
tự hỏi bao giờ xã hội dân sự mới được tham gia suy nghĩ về vấn đề quan trọng
này? Không nói chắc chắn tất cả quý vị cũng đã rõ, trong việc tổ chức và
thực hiện tọa đàm này chúng tôi đã gặp rất nhiều khó khăn.
Từ các chứng cứ sử liệu do các nhà khoa học đưa ra trong tọa đàm của
chúng ta, chứng minh rằng Hoàng Sa và Trường Sa hoàn toàn thuộc chủ quyền
Việt Nam.
Một kết luận khác rút ra từ khá nhiều ý kiến cho rằng chúng ta đang ở
trong giai đoạn rất khó khăn và nguy hiểm của lịch sử. Chính vì vậy, để
vượt qua giai đoạn sinh tử này, cần sự đồng thuận của cả dân tộc để đối
phó với nguy cơ đến từ nơi khác.
Đặc biệt, cần nâng cao nội lực khi mà chúng ta đang quá thiếu những
chuyên viên, luật sư chuyên ngành về luật pháp quốc tế và làm sao để vận
dụng được lớp trí thức hải ngoại. Đồng thời, xây dựng lực lượng trẻ kế thừa
trong công cuộc đấu tranh mà chúng ta biết có thể sẽ còn kéo dài hàng chục
năm, hàng trăm năm nữa”.
Q.N.
HD Bauxite
Việt Nam biên tập
1. Phòng họp Phạm Long Tiên chật cứng người tham dự phiên 1 và 2 ngày
24/7/2009. Báo chí được phép tham dự nhưng không được đưa tin.
2. LM Nguyễn Thái Hợp khai mạc Tọa đàm khoa học Biển Đông và hải đảo Việt
Nam.
4.TS Nguyễn Nhã trình bày tham luận
5. Những bạn trẻ can đảm này sau đó đã bị cơ quan chức năng tịch thu áo
và đã khóc.
6. Tọa đàm khoa học Biển Đông và hải đảo Việt Nam
7. NNC Nguyễn Q. Thắng tranh thủ bán sách và ký tặng độc giả
8. NNC Nguyễn Đình Đầu bên triển lãm bản đồ cổ của mình
9. LM Huỳnh Công Minh (giữa) trong phiên 3 ngày 25/7/2009
10. Toàn cảnh phiên 3 tại hội trường Đỗ Minh Vọng
11. Chủ tọa đoàn phiên 3 (từ phải qua): Nhà văn Nguyên Ngọc, LM Nguyễn
Thái Hợp, NNC Nguyễn Đình Đầu và TS Nguyễn Nhã
12. Nhà văn Nguyên Ngọc trao đổi với các bạn trẻ trong giờ giải lao
13. Lẵng hoa của Đại học Quốc gia TP. HCM mừng học giả Nguyễn Đình Đầu và
cuộc triển lãm về Biển Đông và hải đảo Việt Nam, được tổ chức như một
phần của cuộc Toạ đàm
14. Bên bản đồ Việt Nam
15. Nhà báo Đinh Phong (trái) và LM Thiện Cẩm
Trích:
Bauxitevietnam.info
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org hay
www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục