|
|
DC&PT - Thời
Sự 2009
NỖI NGÁN NGẨM THƯỜNG NGÀY
PHẠM
ĐÌNH TRỌNG
Đã thành thói quen, tối nào tôi
cũng phải ngồi trước máy thu hình khi đến giờ có chương trình thời sự để
nắm bắt những diễn biến của thế giới chung quanh trong ngày qua. Mỗi ngày
có vài lần nạp năng lượng vật chất cho con người cơ thể thì cũng cần có
vài lần nạp năng lượng tinh thần, năng lượng tư duy cho con người xã hội,
con người văn hóa. Tiếp nhận thông tin thời sự chính là một lần nạp năng
lượng tinh thần cho con người xã hội vậy.
Là nhà lãnh đạo cấp cao đương chức
nên ông thường xuất hiện trên truyền hình trong các chương trình thời sự.
Vì thế, hầu như ngày nào tôi cũng phải thấy ông! Đang chăm chú theo dõi
thông tin về những sự việc dồn dập của cuộc sống sôi động, thấy ông xuất
hiện, tôi ngán ngẩm quá phải nhìn đi chỗ khác hoặc bấm remot chuyển sang
kênh thể thao, giải trí nước ngoài. Chỉ có cách ấy mới tránh được nỗi
ngán ngẩm, còn chuyển sang kênh tất cả các đài trong nước thì đều thấy
ông!
Ngán ngẩm vì trên gương mặt, trong
dáng điệu, cử chỉ của ông, tôi nhận ra rất rõ hai điều: Một là sự mãn
nguyện, hả hê trên gương mặt nhạt nhẽo, hời hợt mà đáng ra phải là sự
chín chắn, sâu sắc, sự ưu tư, trăn trở. Hai là điệu bộ, dáng vẻ của ông
bộc lộ rất rõ sự diễn xuất của một diễn viên tồi mà đáng ra ở con người
ông chúng tôi phải nhận ra sự chân thành, tự nhiên!
Người dân đang gặp chồng chất khó
khăn trong cuộc sống, chồng chất nhức nhối trong xã hội. Từ việc chữa
bệnh khi ốm đau, từ giải quyết bất kì việc gì ở cơ quan công quyền đều
phải phong bao tiền đút lót, đến việc đồng tiền mất giá, vật giá leo
thang, từ việc đất đai đang sở hữu nhưng bất kì lúc nào cũng có thể bị
ngang nhiên thu hồi, đồng tiền bồi thường đất đã rẻ mạt lại bị nhiều cấp
xâu xúm ăn chặn, đến kỉ cương phép nước bị chính quan chức nhà nước chà
đạp! Kỉ cương không còn, cái xấu, cái ác ngang nhiên lộng hành, cuộc sống
bất an, thân phận dân đen vô cùng mỏng manh, bị muôn vàn nỗi đe dọa! Đến
với người dân khốn khó ấy nhưng ở đâu, chỗ nào ông cũng cười làm duyên!
Cái cười hả hê, thỏa mãn của người đã quá toại nguyện! Cái cười của người
vô lo, vô nghĩ! Chỉ những người không thể lo, không thể nghĩ mới cười
được như thế! Sức lo, sức nghĩ chưa vượt khỏi gia đình thì làm sao có sức
lo, sức nghĩ cho dân, cho nước! Quả thực ông mới lo được cho con, cháu,
dâu, rể của ông chứ ông chưa lo được cho thần dân của ông!
Lo cho
cậu ấm nhà ông vào nhà Đỏ không xong, ông liền đưa bằng được cậu ấm vào
nhà Vàng! Đưa cậu ấm vào thẳng nhà Đỏ không được thì ông tìm đường đi
vòng, đưa cậu ấm về trị nhậm ở địa phương, rồi theo cơ cấu, cậu ấm sẽ
nghiễm nhiên vào nhà Đỏ! Cố chạy cho cậu ấm vô danh có được cái ghế quyền
lực để rồi biết đâu lại nối dõi ông! Nào có khác gì thời phong kiến thối
nát “Con vua thì lại làm vua / Con sãi ở chùa lại quét lá đa!” Con vua
nếu không làm vua cũng phải làm quan lớn dù đức tài chẳng hơn gì dân ngu
và tất nhiên không thể bằng những người giỏi giang, lương thiện có rất nhiều
trong dân nhưng không được sử dụng! Nhìn cách cố đấm ăn xôi đó của ông,
người dân chúng tôi ngán ngẩm vì biết rằng không thể trông đợi gì ở một
người lãnh đạo như vậy!
Trong thế giới Cộng sản, Stalin là
nhà độc tài khét tiếng tàn bạo. Thực hiện học thuyết chuyên chính vô sản
bằng bàn tay sắt Stalin, hàng chục triệu người, phần lớn là những người ưu tú, quí tộc, trí thức, nghệ
sĩ, chủ doanh nghiệp, chủ đất, nhà tư tưởng, những người lãnh đạo Cộng
sản có tư tưởng, chính kiến khác biệt với Stalin đã bị Stalin thủ tiêu,
đày đọa đến chết. Nhưng ứng xử của Stalin giữa riêng và chung, giữa gia đình
và Tổ quốc thì đúng là ứng xử của nhà lãnh đạo quốc gia. Trong cuộc kháng
chiến chống phát xít Đức bảo vệ Tổ quốc Xô viết, là người đứng đầu đảng
cầm quyền, đứng đầu nhà nước, thống lĩnh quân đội, ông thừa sức đưa con
cháu vào tháp ngà yên ổn và vinh thân nhưng ông không làm thế. Ông vẫn để
đứa con trai duy nhất nhập ngũ, cầm súng ra mặt trận làm nghĩa vụ công
dân với đất nước như mọi công dân khác. Trung úy Hồng quân con trai
Stalin bị quân Đức bắt và quân Đức ra giá đổi viên trung úy con trai
Stalin lấy viên Thống chế Đức bị Hồng quân bắt. Nếu tầm suy nghĩ và tình
cảm của ông đại nguyên soái Stalin không vượt ra khỏi gia đình thì ông sẽ
mừng rú, đổi ngay! Đây chính là lúc đòi hỏi, thử thách vị trí người lãnh
đạo quốc gia. Người lãnh đạo quốc gia phải đặt lợi ích quốc gia lên trên
lợi ích riêng tư. Thống chế là người chỉ huy hàng tập đoàn quân, hàng
trăm ngàn binh lính, nắm giữ bí mật từ tổng hành dinh tới bí mật chiến
dịch, có vai trò quyết định cả chiến lược, sách lược, đường lối chiến
tranh, cục diện chiến tranh. Trả cho kẻ thù một người như thế để nhận về
một trung úy chỉ quản lí, chỉ huy một trung đội, một đại đội là cuộc đổi
chác không tương xứng, quá thiệt thòi! Đặt lợi ích đất nước lên trên,
Stalin đành để đứa con trai chết trong tay quân Đức, không chấp nhận cuộc
đổi chác gây thiệt hại cho cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.
Một câu chuyện quá cũ nhưng vẫn còn
nguyên giá trị về đạo đức của người lãnh đạo quốc gia. Từ giá trị đạo đức
đó, nhìn vào các nhà lãnh đạo của ta, người dân càng thêm ngao ngán!
Trong khi nhiều học trò con dân thường học rất giỏi nhưng phải bỏ dở việc
học ở trung học, ở cổng trường đại học vì nhà nghèo, vì nhà nước không có
chính sách thiết thực tìm kiếm và nuôi dưỡng tài năng thì con của hầu hết
các vị lãnh đạo từ cấp bộ, cấp tỉnh trở lên, học hành chỉ làng nhàng hoặc
yếu kém đều dễ dàng đi học nước ngoài, vào học ở các trường danh giá và
đắt đỏ nhất thế giới mà tiền học mỗi năm nhiều hơn tiền lương cả năm của
quan chức có con du học! Học xong, những người trí tuệ làng nhàng và yếu
kém đó về nước lại có sẵn những chiếc ghế nhung trong hệ thống quyền lực
nhà nước chờ họ! Lại có thêm những bộ mặt hả hê, những miệng cười thỏa
mãn trên những nỗi thống khổ chồng chất của nhân dân, trên những ung nhọt
nhức nhối của xã hội!
Những giá trị
giả được trọng dụng thì đương nhiên những giá trị thật, những hiền tài vô
cùng quí báu và cần thiết cho đất nước bị ruồng bỏ, mai một! Đất nước
phát triển ì ạch, ngày càng tụt lại sau những nước trước đây đã thua kém
ta chính là do những tài năng bị bỏ phí, những giá trị giả mặc sức tung
hoành thao túng đất nước, đưa đất nước đi từ sai lầm, đổ vỡ này đến sai
lầm, đổ vỡ khác!
Tiêu cực xã hội tràn lan! Công
việc thành ít, bại nhiều! Ở đâu cũng có giặc! Trong rừng sâu có giặc phá
rừng, lâm tặc, phá tan hoang hàng hecta rừng! Trên đường lớn cuồn cuộn
người xe, giữa ban ngày ban mặt vẫn nghênh ngang hoành hành một đám giặc
áo vàng, cảnh tặc, cảnh sát áo vàng làm luật vòi tiền lái xe! Trong bệnh
viện, ngoài giặc y, thầy thuốc làm tiền người bệnh, còn giặc thuốc, dược
tặc, thầy thuốc ăn hoa hồng của người bán thuốc, nâng giá thuốc, móc túi
người bệnh! . . . Đồng tiền hỗ trợ vùng sâu, vùng xa, hỗ trợ người nghèo
bị quan chức xâu xúm ăn chặn! Hồ sơ thương binh, liệt sĩ cũng bị làm giả
để rút ruột ngân sách nhà nước thì còn vô vàn mưu ma chước quỉ rút ruột
tiền thuế của dân, thì còn vô vàn thứ giả dối, kể cả giả dối lương tâm!
Một người thầy dạy lịch sử ở đại
học đã kí tên vào bản Kiến nghị đòi dừng dự án khai thác bô xít ở Tây
Nguyên. Nhưng khi cơ quan quyền lực chính trị trùm lên cả Quốc hội, trùm
lên cả Chính phủ vẫn rắp tâm tiếp tục khai thác bô xít thì người thầy ấy
lại leo lẻo phụ họa chính trị, xỉ vả
những người đòi dừng dự án bô xít bằng những lời trơ trẽn và vô liêm
sỉ: “Chủ trương khai thác bô xít đã có từ đại hội IX, có nghĩa là đã rất
lâu và đã được cân nhắc, suy xét kĩ càng. Một số phần tử muốn chống phá
công cuộc xây dựng đất nước của nhân dân ta, đã mưu toan lợi dụng tung
những tin đồn thất thiệt, gây chia rẽ khối đoàn kết dân tộc hòng “diễn
biến hòa bình” để phá vỡ ổn định của chúng ta . . . Đa số người dân không
hiểu tường tận sự thật của vấn đề nên dễ bị lợi dụng và bị kích động, đưa
một chuyện riêng về kinh tế thành “nguy cơ” về chính trị, an ninh . . . Đảng
lắng nghe và thấu hiểu ý kiến trí thức nhưng không có nghĩa bỏ qua việc
một số người lợi dụng điều đó để
xuyên tạc, chống phá!”
Ôi chao, một người thầy thản
nhiên, công khai làm điều giả dối là tín hiệu báo động đỏ về sự suy đồi
của đạo đức, của văn hóa! Nguyễn Trãi viết: “Khó bền, mạnh gắng, khôn
ngay, khéo đầy”. Trước khó khăn thì bền chí. Trước trở lực mạnh thì gắng
gỏi. Cái khôn ngoan là sự ngay thẳng. Cái khéo léo là sự đầy đặn. Đó là
cốt cách, là thế ứng xử của con người Việt Nam truyền thống. Đó cũng là
nhân nghĩa Việt Nam,
là tinh hoa của văn hiến Việt Nam. Ngày
nay giả dối đã thành lẽ sống, thành thế ứng xử xã hội thì dân tộc có bốn
ngàn năm văn hiến đã trở nên thảm hại, nguy khốn về văn hóa rồi, đã trượt
xuống đáy vực của sự tha hóa rồi! Trước tình cảnh của dân tộc như vậy mà
người lãnh đạo vẫn hơn hớn cười hả hê, thỏa mãn thì chúng tôi càng quá
ngán ngẩm về cái tâm, cái tầm của người lãnh đạo đó!
Với cái tâm, cái tầm đó của người
lãnh đạo nên chúng ta chẳng tiên liệu, lường trước được điều gì. Mọi sự
cố, mọi tai họa xảy ra rồi mới biết, mới vội vã chạy theo giải quyết việc
đã rồi! Với cái tâm, cái tầm đó, người lãnh đạo chỉ dùng được những giá
trị giả! Những con người và sự việc ở Tổng cục II bộ Quốc phòng là minh
chứng đau lòng về dùng giá trị giả! Với cái tâm, cái tầm đó, người lãnh
đạo của ta vừa nhậm chức đã bị nước ngoài xỏ mũi dắt vào chương trình bô
xít ma quỉ của họ!
Từ năm
2001, vừa ngồi vào ghế quyền lực, người lãnh đạo của ta đã kí tuyên bố
chung với nước ngoài “Nhất trí sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp hợp tác lâu
dài trên dự án bô xít nhôm Đắc Nông”, đưa dân tộc ta vào vòng lệ thuộc
nguy khốn được che đậy bằng từ “hợp tác”! Xỏ mũi được người lãnh đạo rồi,
họ chẳng khó khăn gì trong việc làm cho cấp dưới phải lú lẫn chọn họ
trúng thầu trong các dự án khai thác bô xít để họ đưa người vào ém quân,
đặt căn cứ và Hán hóa vùng đất hiểm yếu nhất của cả bán đảo Đông Dương! Còn
ta thì phải cắn răng vay nợ nước ngoài lấy vốn làm bô xít, sản phẩm làm
ra bán rẻ cho họ, lợi họ hưởng, rủi ro ta gánh, lỗ ta chịu, thảm họa môi
trường ta hứng!
Chẳng còn lo nghĩ được gì nên ông
cứ vô tư cười khi tiếp xúc với công chúng và hồn nhiên diễn khi đứng trên
diễn đàn! Ông uốn môi, tròn miệng khi đọc diễn văn, mắt lúng liếng đưa
đẩy, tay huơ, tay khoát, giọng khi trầm khi bổng lúc nói chuyện, cố thể
hiện một vai diễn sinh động, lôi cuốn! Nhưng ông càng cố diễn thì dân
chúng càng ngán ngẩm!
Nhà chính trị nào cũng nhiều khi
phải diễn.. Nhà chính trị có tầm thì vai diễn có
nội dung thú vị, có tư tưởng sâu sắc. Đảng Lao động Việt Nam tiến hành
đại hội III năm 1960 khi Liên Xô và Trung Quốc, hai nước Cộng sản đàn anh
của Việt Nam, hai nguồn viện trợ vật chất và hỗ trợ tinh thần to lớn cho
Việt Nam lại đang lục đục, chống đối nhau quyết liệt. Cả hệ thống truyền
thông khổng lồ của nhà nước Trung Quốc ra rả kết tội Liên Xô là xét lại
hiện đại, là phản bội chủ nghĩa Mác Lê nin. Nóng bỏng trên mặt trận tư
tưởng, tuyên truyền. Nóng bỏng cả trên đất biên giới Xô – Trung. Lúc đó
đảng Lao động Việt Nam đã có nghị quyết 15, quyết định đấu tranh vũ trang
giải phóng miền Nam, đã mở đường mòn Trường Sơn đưa người và vũ khí vào
miền Nam. Xung đột Xô – Trung là bất lợi rất lớn cho cách mạng Việt Nam.
Đến dự buổi biểu diễn hòa nhạc do thanh niên Hà Nội tổ chức ở Bách Thảo
chào mừng đại hội III đảng Lao động Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh, người
đứng đầu đảng Lao động Việt Nam, hai tay khoác hai vị khách đặc biệt:
Mukhitdinov, trưởng đoàn đại biểu đảng Cộng sản Liên Xô và Lý Phú Xuân,
trưởng đoàn đại biểu đảng Cộng sản Trung Quốc. Dẫn hai vị khách vào ghế
ngồi cạnh nhau rồi Hồ Chí Minh bước lên sân khấu, cầm chiếc đũa chỉ huy
từ tay nhạc trưởng, chỉ huy dàn nhạc hòa tấu bài Kết đoàn là bài hát rất
phổ biến lúc đó. Những chính khách từng trải có mặt ở Bách Thảo Hà Nội
đêm đó đều biết rằng, đó là vở diễn của Hồ Chí Minh. Nhưng ai cũng phải
khâm phục sự thông minh, nhạy bén, sự ứng xử mau lẹ, tự nhiên, bất ngờ và
thú vị của nhà chính trị từng trải Hồ Chí Minh. Vở diễn ứng tác đó là lời
khuyên can hai nước Cộng sản hàng đầu phải đoàn kết lại như lời kêu gọi
của người khai sinh ra chủ nghĩa Cộng sản: Vô sản tất cả các nước liên
hiệp lại!
Hoàn toàn khác với vai diễn trên
sân khấu, vai diễn trong chính trị cũng như vai diễn trong điện ảnh phải
tự nhiên như cuộc sống đang diễn ra, không thể lên gân, không thể khoa
trương, không được để cho người xem nhận ra sự diễn. Phải diễn bằng sự
từng trải cuộc đời, bằng sự nhạy cảm nghệ sĩ đối với diễn viên và bằng
mẫn cảm chính trị đối với nhà chính trị. Diễn để bộc lộ tư tưởng, triết
lí muốn gửi gắm vào sự việc, vào cuộc sống. Tổng thống Mĩ Barack Obama
cùng phó Tổng thống buổi trưa ra ăn cơm bụi ở đầu phố với dân chúng cũng
là vai diễn của nhà chính trị Obama đấy. Với vai diễn đó, Obama muốn bộc
lộ triết lí đưa chính trị về với đời thường, chính trị cần gần gũi với
dân chúng của ông Tổng thống Mĩ thế hệ mới. Đó cũng là triết lí bình
thường hóa, thân thiện hóa mọi ngăn cách, mọi căng thẳng do thứ chính trị
phe nhóm, cực đoan tạo ra.
Không có tư tưởng triết lí gì thì
đành diễn bằng điệu bộ. Đó là cách
diễn của anh hề, của diễn viên tấu hài chứ không phải của nhà chính trị
chuyên nghiệp, không thể là chính khách quốc gia! Chờ đợi để nhận ra tư
tưởng triết lí, nhận ra vóc dáng quốc gia của người lãnh đạo đất nước
nhưng tôi chỉ được thấy một vai diễn tấu hài thì còn gì ngao ngán hơn!
12.5.2009
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org hay
www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục