|
Thực hiện: Ðinh Quang Anh Thái/Người Việt
Theo tin tức loan tải trên Internet, tháng 11 sắp tới, nhà nước
Hà Nội sẽ tổ chức một có tên “Hội Nghị Người Việt Nam ở Nước Ngoài.” Một
viên chức ngành ngoại giao của Hà Nội, hiện làm việc tại Hoa Thịnh Ðốn,
đã xác nhận tin này nhưng nói thêm rằng chi tiết chưa được biết rõ.
Tin về hội nghị này được đón nhận ra sao, Người Việt đã thỉnh ý
Giáo sư Lê Xuân Khoa trong bài phỏng vấn sau đây do Ðinh Quang Anh Thái
thực hiện.
Giáo sư Lê Xuân Khoa, trước năm 1975, nguyên là Phó Viện trưởng
Viện Ðại học Sài Gòn; sau năm 1975, ông là Chủ tịch Trung Tâm Tác Vụ
Ðông Nam Á và là giáo sư Ðại học Johns Hopkins tại Washington DC. Từ
khi về hưu, ông dùng thời giờ nghiên cứu, viết sách và viết báo.
-ÐQAThái: Thưa giáo sư, theo tài liệu của nhà nước
cộng sản Việt Nam, thì cuộc hội nghị kéo dài 6 ngày tại Hà Nội vào
tháng 11 sắp tới, sẽ có 4 cuộc thảo luận chuyên đề: thứ nhất là “Xây dựng
cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đoàn kết thành đạt và hướng về
quê hương đất nước”; thứ hai là “Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa và
truyền thống dân tộc trong cộng đồng người Việt tại nước ngoài”; thứ ba
là “Trí thức kiều bào góp phần vào sự nghiệp trấn hưng đất nước”; và thứ
tư là “Doanh nhân kiều bào góp phần vào sự nghiệp phát triển đất nước”.
Xin nghe ý kiến của giáo sư về 4 vấn đề này?
-Giáo sư Lê Xuân Khoa: Tôi thấy lần này nhà nước Hà Nội tổ chức rầm rộ cuộc
hội nghị với cả ngàn người tham dự. Theo tôi, nếu trong một tình trạng
quan hệ bình thường đã có sẵn rồi giữa cộng đồng người Việt hải ngoại
và trong nước, thì tất cả 4 cái chuyên đề nêu trên rất thích hợp. Nhưng
vấn đề là, cho tới nay, sau hơn 30 năm kể từ
ngày 30 tháng Tư 75, chưa hề có quan hệ bình thường giữa người Việt hải
ngoại và nhà cầm quyền tại Hà Nội. Như vậy, cái hội nghị tháng 11 này,
chỉ có tính cách một chiều chứ không đáp ứng nhu cầu hai chiều.
Cho nên, tôi nhìn hội nghị này là một hành động của nhà cầm quyền Hà Nội
chỉ muốn xen lấn vào sinh hoạt nội bộ của cộng đồng người Việt hải ngoại
mà thôi. Bởi vì cho tới nay, cộng đồng người Việt hải ngoại vẫn hoạt động
một cách độc lập và thậm chí chống lại nhà cầm quyền ở trong nước. Tôi
cho rằng hành động can thiệp của Hà Nội có chủ đích chính trị nhằm chỉ
đạo và biến cộng đồng người Việt hải ngoại thành một công cụ phục vụ
cho đảng và nhà nước cộng sản. Dĩ nhiên, mục đích đó của Hà Nội sẽ gặp phản
ứng không thuận lợi của người Việt hải ngoại.
-ÐQAThái: Trong
4 cuộc hội thảo chuyên đề nói trên, giáo sư quan tâm đến chủ đề nào nhất
ạ?
-Giáo sư Lê Xuân
Khoa: Tôi quan tâm nhất đến hai chủ đề liên quan đến trí thức
và doanh nhân hải ngoại.
Khi nêu lên hai thành phần
này, nhà nước Hà Nội mong có sự đóng góp chất xám, nghĩa là của nhân
tài hải ngoại và sự đóng góp của giới kinh doanh, nôm na là sự đóng góp
tiền bạc.
Tôi vẫn thấy trí thức hải
ngoại mong có cơ hội đóng góp cho đất nước, vì ai cũng muốn đất nước
mình phát triển và có một vị thế vững mạnh trong vùng và trên thế giới,
chứ không ai muốn đất nước mình tụt hậu. Thế nhưng cho tới bây giờ, tất
cả những nỗ lực đóng góp của người hải ngoại không được sự đáp ứng đúng
mức của nhà cầm quyền trong nước. Vì nhà nước Hà Nội đưa ra mục tiêu
“dân giàu, nước mạnh, dân chủ, văn minh”; nhưng khi trí thức muốn đóng
góp để thực hiện các mục tiêu đó thì tài năng của họ không được thi thố,
thì họ đóng góp làm gì nữa. Nhà nước không những
nói mà không làm, mà còn làm ngược lại điều họ nói. Thành ra, có thể
nói những người trí thức nặng lòng với đất nước đã rất dè dặt, dù đã có
một số người thử tỏ thiện chí, nhưng giờ đây thì họ tỏ sự bất mãn rất
rõ ràng.
Về sự đóng góp của doanh
nhân, thì nhiều người cũng muốn về nước làm ăn tranh đua với các doanh
nghiệp ngoại quốc. Dĩ nhiên, ngoài việc làm giàu thì cũng mong góp tài
nghệ của mình như khả năng quản trị, kỹ thuật .v.v . để góp phần làm đất
nước tiến lên. Nhưng cho tới bây giờ, tôi quan sát thấy những người Việt
hải ngoại, nếu có về nước làm ăn, thì họ cũng chỉ giới hạn trong phạm
vi làm ăn kinh doanh mà thôi; chứ họ đã nhìn thấy không thể có cơ hội
đóng góp tài năng của mình cho mục tiêu chung của đất nước.
-ÐQAThái:
Giáo sư có biết những thành phần nào tại hải ngoại đã được mời về dự
hội nghị?
-Giáo sư Lê Xuân
Khoa: Bản tin của nhà nước Hà Nội cho biết hội nghị sẽ mời một
ngàn người tham dự với danh nghĩa đây là đại hội lần thứ nhất của người
Việt trên toàn thế giới. Thực ra vào năm 2000, họ đã làm một hội nghị
tương tự nhưng tầm vóc nhỏ hơn. Hội nghị năm 2000 đó chẳng đi đến kết
quả nào, cũng chỉ là sự gặp gỡ để nói những chuyện lý thuyết, nói xong
rồi vỗ tay mà không thực hiện gì cả.
Ðầu năm 2004, có một số
trí thức tiến bộ tại Việt Nam đã thúc đẩy và được nhà nước đồng ý cho họ
tổ chức một “Diễn Ðàn Trí Thức” để mời anh em trí thức ở hải ngoại về
nhằm thảo luận những vấn đề của đất nước. Lúc bấy giờ, giấy mời đã được
gửi đi, nhưng sau đó chỉ hai ba tuần, nhà nước lại ra lệnh hoãn, với lý
do nêu ra là có nhiều vấn đề quan trọng cần phải giải quyết. Chúng ta
thấy rõ là mội hội nghị cần tổ chức để bàn về mọi vấn đề quan trọng của
đất nước thì lại không được tiến hành, nên bây giờ nhà nước Hà Nội muốn
tổ chức một hội nghị thì đây rõ ràng là một bước thụt lùi lớn.
-ÐQAThái:
Lúc nãy giáo sư nói hội nghị do Hà Nội tổ chức là một sự xen lấn
vào sinh hoạt của người Việt hải ngoại; không lẽ những người Việt từ
ngoài về dự hội nghị không nhìn thấy ý đồ đó hay sao, thưa giáo sư?
-Giáo sư Lê Xuân
Khoa: Dĩ nhiên, nếu có người nhận lời
về tham dự, thì hoặc họ không nhìn thấy ý đồ đó của Hà Nội, hoặc nhìn
thấy nhưng đồng ý đi chung với nhà cầm quyền, tức là về phe với Hà Nội.
Nghĩa là họ đã chọn một đường đi khác với đường đi của cộng đồng người
Việt hải ngoại.
-ÐQAThái: Nhà
cầm quyền Hà Nội vẫn nói rằng họ muốn bình thường hóa mối quan hệ với
người Việt hải ngoại, xin nghe ý kiến giáo sư về vấn đề này?
-Giáo sư Lê Xuân
Khoa: Không thể có mối quan hệ bình
thường được, khi mà nhà cầm quyền vẫn tiếp tục con đường một chiều,
nghĩa là chỉ coi cộng đồng hải ngoại là một công cụ và muốn mọi người về
để phục vụ chế độ, thì chúng ta không thể chấp nhận.
-ÐQAThái:
Có điều gì chúng tôi chưa kịp hỏi giáo sư liên quan đến hội nghị
này?
-Giáo sư Lê Xuân
Khoa: Tôi thấy những vấn đề to lớn của
đất nước, như việc Trung Quốc khai thác bauxite tại Cao nguyên, vấn đề
Biển Ðông, vấn đề chủ quyền của đất nước trước hiểm họa Trung Quốc,
không được nêu lên trong hội nghị vào tháng 11 sắp tới, mà chỉ nói tới
sự đóng góp chất xám, đóng góp tiền bạc của người Việt hải ngoại, thì
rõ ràng, hội nghị này thật vô duyên và đứng bên lề thời cuộc mất rồi.
Tôi muốn nói
thêm, nếu có người từ ngoài về tham dự hội nghị thì chúng ta nói chuyện
với ai. Vì những người trí thức chân chính, có tư cách ở trong nước,
bây giờ đều đứng ngoài, chắc chắn họ sẽ không tham dự, và nhà nước cũng
không mời những vị này. Những trí thức này rất bất bình và chống đối
nhà cầm quyền, điển hình qua vụ kiến nghị bauxite và gần đây nhất là việc
tự giải thể Viện IDS.
-ÐQAThái: Cám
ơn giáo sư đã trả lời phỏng vấn của Người Việt.
|
Trở về Mục Lục