|
DC&PT -
Thời Sự 2009
CHÂN LÝ LÀ ĐIỂM HẸN
( Nhân đọc bài Xã luận số 2 trên
bauxitevietnam.info )
HÀ SĨ PHU
Viết
tặng trang Web bauxitvietnam
đồng
tặng các đại biểu Quốc hội Việt Nam
Bài Xã luận số 2 trên trang Web bauxitevietnam khiến tôi giật mình
vui sướng trên cái nền tâm thức vốn bi quan của tôi về giới trí thức nước
nhà.
Trong rất nhiều năm, Lý trí của xã hội dường như ngủ yên,
xã hội bị cuốn đi bởi ma lực của lợi quyền hoặc bởi khát vọng nông cạn, tình
trạng đó có trách nhiệm lớn của giới Trí thức.
Trí thức vốn có ưu điểm tự trọng, làm
gì cũng phải có lý có tình; có bằng chứng chắc chắn thuyết phục mới dám
kết luận, mới dám lên tiếng. Biết mười chỉ nói hai, ba. Nhưng ưu điểm ấy
đã bị đẩy quá lên thành nhược điểm rồi thành tội lỗi. Trước thói lạm quyền
cố hữu của quyền lực (và của đồng tiền), cách trị dân không bằng Lý trí công chính mà bằng mẹo,
bằng nguỵ biện, lại thường cấm đoán, phi lý, khinh nhờn, bất chấp, thì ưu
điểm khoa học cầu toàn cố chấp kia lại trở thành phi khoa học, vô duyên,
đáng thương và cực kỳ tai hại.
Nhiều lúc chân lý đã sờ sờ trước mắt, bằng chứng đã hiển hiện trong tay mà
vẫn cứ “khiêm nhường” sợ sai, uốn lưỡi đến 70 năm vẫn thấy chưa “chín” để
thốt ra lời. Đến khi nói ra thì lời nói lại bị chính mình tự kiểm duyệt, gọt
rũa đến tròn và kín như vỏ ốc. Sự hèn nhát lại được bảo kê bằng những dáng
vẻ thanh cao, đạo hạnh nữa mới khổ. Cứ như thế, cuối cùng không thành con
giun thì thành công cụ. Những dị ứng tiên khởi như của cụ Nguyễn Mạnh Tường,
Trần Độ, Nguyễn Minh Châu…lẻ loi không được cộng hưởng.
Nhưng giống như con sói bị đánh thức
bởi tiếng gọi từ nơi hoang dã, lòng
người Trí thức trước nguy cơ giống nòi bị làm nhục, đã được đánh thức bởi
tiếng gọi tiềm thức của dòng giống oai hùng từ rất xa xăm, ẩn đâu trong
mỗi tế bào.
Đã bắt đầu khác. Bài xã luận số 2 này
là lời mở đầu một bản tự đính chính mình của giới Trí thức, từ nay dũng cảm
nói lên SỰ THẬT.
Lần đầu tiên trong đời “Trí
thức xã hội chủ nghĩa” một tập thể Trí thức dám khẳng định không úp mở:
Trong việc này chúng tôi đúng, Đảng và nhà nước sai !
Sau khi đã viện dẫn tổng quát “những đánh giá mang tính phản biện khá
đầy đủ về mọi mặt” , trong đó có luận chứng của những chuyên gia về kinh tế, về văn hoá,
về môi sinh, về an ninh, về quốc phòng (trong đó nổi bật là 3 bức thư của
đại tướng Võ Nguyên Giáp), bài xã luận khẳng định về “những ý kiến khôn ngoan đúng mực
“, và “dư luận càng lúc càng tự tin vào tính CHÍNH NGHĨA và sự đúng đắn”.
Trước nguy cơ dễ dàng bị quy kết
là chống đối, là phản động, là phá hoại công cuộc xây dựng thì sự khẳng
định CHÍNH NGHĨA về phía mình còn có ý nghĩa trả lại sự PHI NGHĨA cho phía quy kết.
Còn diện mạo phía chủ trương khai thác
bauxite thì sao? Cách làm của họ thì dùng những thủ đoạn bất chính như “giữ mười năm nằm trong vòng bí mật”, diễn văn viết sẵn, hứa hẹn suông
sẽ “chịu trách nhiệm” , hạn chế thông
tin, làm ăn “kín đáo”, xé lẻ đàn áp, chỉ muốn“làm tới” bất chấp luật pháp, tóm
lại đó chỉ là một thứ “lý trí” phản
lý trí mà thôi.
Về động cơ thì có vô vàn thứ đặc quyền đặc lợi , do lý trí
tham lam đen tối của các nhóm đặc quyền đặc lợi trong nước và ngoài nước,
đem tài nguyên thô đi bán cho bọn lái súng và bọn sản xuất tàu ngầm.
Cuối cùng giới trí thức đã vạch thẳng
những tim đen toan chơi canh bạc này tới đồng xu cuối cùng
và giọt máu cuối cùng của dân tộc.
Hỡi bạn, là người Việt Nam,
nghe lời máu thịt này mà không có cảm ứng gì thì tôi cam đoan con người trong
bạn đã chết ! Khỏi cần nói, nếu bạn lại còn là một đại biểu của dân trong
Quốc hội, và đang cận kề trước nguy cơ trở thành kẻ tòng phạm của một tội
ác lịch sử.
Ngoài sự khẳng định chính nghĩa và bất chính trong vụ Bauxite, ngoài ý
nghĩa của một thông điệp về mối liên minh ma quỷ giữa nội xâm và ngoại xâm
đang cố tình làm nhục dân tộc, bài Xã luận ấy, qua sự phác hoạ về “3 khả
năng” còn nói thẳng ra những SỰ THẬT khác :
- SỰ THẬT trong tính cách
Dân tộc: bên cạnh những ưu điểm đáng tự hào cũng vốn có những nhược điểm đang
kìm hãm Dân tộc. Đó là “lối khôn
khéo của đầu óc tiểu nông và theo lối nửa vời của đầu óc tiểu thương” làm
cho xã hội cứ “cò cưa kéo cưa”. Đó
là “thói ỷ lại chờ đợi phó mặc cho
những quyết định từ bên trên, cấp trên quyết
định gì cũng được, cấp trên quyết định thế nào cũng xong, hậu quả ra sao không
cần biết”.
Có phải đây là căn nguyên của sự thiếu
ý thức xã hội (nên khó hình thành một Xã
hội Dân sự cường tráng), rất hay có mâu thuẫn nhỏ với nhau nhưng lại thiếu
phản biện vĩ mô, khiến cho cho một lý thuyết hữu tâm nhưng vô lý
như thuyết Mác xít có thể xâm nhập vào một cách tự nhiên không qua sàng
lọc? Đây cũng là căn nguyên bệnh “phò chính thống” của giới sĩ phu chăng?
Bệnh “phò chính thống” là sản phẩm của nề nếp phong kiến: kẻ đã bật lên
thành chính thống thì không bị sàng lọc nữa. Một xã hội như vậy, trong
tương lai sẽ có nguy cơ “tiến lên” thành một chế độ “Dân chủ phi Tự do” (Illiberal Democracy) (*)
- SỰ THẬT về một Dân
tộc bị tha hoá bởi cái “vòng trói
buộc mê muội”, “đã biến một dân
tộc năng động và yêu cuộc sống thành những cá thể rời rã bất lực, bất cần
đến chí khí, bỏ mặc cho lý trí bị ngủ vùi”. Quốc hội thì biến thành một “diễn đàn quan phương, xuôi chiều”.
Báo chí “lề phải” thì như con chim
dính tên sợ làn cây cong (Cái lưng của kẻ chư hầu nịnh thần càng cong
xuống lại càng biến thành cái cần cong của cây cung đang cố giương lên,
sẵn sàng nhả tên vào những người đứng thẳng! Sao lại bi hài đến thế?).
- SỰ THẬT được dự báo như
có một ngọn trào Dân tộc hồi sinh , “đang
có tầng tầng lớp lớp sóng giồi dư luận lồng lên như đồng thanh tương ứng”
,“các trang web và trang blog chúng
ta đều có chung một nguyện vọng tha thiết chẳng nói thành lời, ấy là làm
sao nâng cao DÂN TRÍ nhiều hơn nữa để cởi cho dân tộc khỏi vòng trói buộc
mê muội ấy”…
- Cuối cùng, SỰ THẬT
tổng quát nhất mà Bài xã luận 2 bộc lộ là sự thật về một tương lai khả
kiến, về tương quan lực lượng giữa Chính và Tà, giữa Hy vọng và Tuyệt
vọng, giữa ý chí và thực tiễn, giữa quy luật và tấm lòng…
Sau khi đã chứng minh được tính CHÍNH NGHĨA
rất thuyết phục của con đường mình đi, tính PHI
NGHĨA rõ ràng của thứ “lý trí” phản
lý trí , và nhất là thấy việc mình làm “đã có nhiều kết quả tích cực đến bất ngờ”, các tác giả vẫn hình
dung ra 3 khả năng, và đau đớn thay khả năng “cò cưa kéo cưa” là khả năng không mấy tốt đẹp vẫn nhiều hơn
cả ! Thế là tỉnh táo, không lấy tấm lòng thay cho thực tế. (Thực tế vẫn
đang diễn ra, chuyện hải đảo, chuyện bauxite giấu mãi không được nay lại
bung ra rùm beng như một “chủ trương lớn”, nhưng người tinh ý nhận ra
ngay trò hữu danh vô thực, tung hoả mù để tiếp tục làm kín đáo hơn). Nhất
định họ cứ “ liên kết chặt chẽ với
nhau để “cương quyết xốc tới” như điều đã diễn ra từ trước đến nay”,
chừng nào vẫn còn “cơ chế một đảng
cầm quyền”!
Nhưng biết như vậy mà vẫn quyết tâm: “người trí thức và lớp người trẻ tuổi lại
phải chấp nhận dấn thân chứ không còn giải pháp nào hơn! Mình không làm
thì ai làm? Mình không chủ động đảm đương lấy thì chờ ai đảm đương hộ?
Mình không nhận việc thì cậy ai nhận việc thay?”
Dù chỉ còn một tia hy vọng cũng không được
nản vì nếu khả năng “Lý trí thua,
mà thua to” xảy ra thì “Đây sẽ
là một kịch bản đen tối nhất cho dân tộc”. Dân tộc bị nhục thì người dân
nào có thể còn vinh ?
Ai
biết nước sông Lam răng là trong, là đục
Thì
biết sống cuộc đời răng là nhục, là vinh ?
Chỉ nghĩ đến thế thôi, thì
còn một chút hy vọng cũng phải làm.
Trước đây đọc Nguyễn Du “Chữ TÂM kia mới bằng ba chữ TÀI” tôi
thường hiểu đây là lời khuyên đạo đức, lối tu thân thụ động, không thành
công thì ít ra cũng thành nhân. Ừ thì cứ cho “tấm lòng chẳng để làm gì cả, chỉ để cho gió cuốn đi” (Trịnh Công
Sơn) thì vẫn cứ phải có một tấm lòng, để khi từ biệt thế gian còn nhắm được
mắt.
Nhưng không phải chỉ có thế, cái TÂM không
thể nằm yên, TÂM đủ ngưỡng sẽ sinh ra TÀI, trừ những thứ tài buộc phải
bẩm sinh. Trước khi có Kiến nghị về Bauxit này, tôi cũng chẳng tin mấy vị
“Trí thức, nhà văn Xã hội chủ nghĩa kinh niên” nhà ta có thể làm một cuộc
phản biện cho ra hồn. Vậy mà…, đọc bài Xã luận số 2 tôi có chút giật mình,
vì điều mong muốn đã đến nhanh hơn mình tưởng.
Quy luật ư (ta nói quy luật
xã hội), quy luật đúng là sự cưỡng bức của Tạo hoá, khó mà chống lại. Nhưng
Tạo hoá vốn rất “dân chủ”, trong “Hội
đồng Quy luật” của Tạo hoá có dành chỗ ít nhất cũng 51 phần trăm cho
sự chọn lựa của chính con người.
“Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều”
(Nguyễn Du)
Biển đời chưa biết đâu là bờ, “Tận Nhân lực mới tri Thiên mệnh”.
Có quyền, có tiền,
người ta hẹn gặp nhau nơi “Canh bạc
cuối cùng’ cá độ cả dân tộc. Những người chỉ có Lý trí công chính và Tấm
lòng mạnh hơn vũ khí thì
hẹn nhau nơi CHÂN LÝ mà thôi.
Nhưng,
hãy đợi đấy!
Đà Lạt ngày 6-tháng 6 2009
Hà Sĩ Phu
-----------------------------------
(*) Sự khác nhau giữa Dân
chủ và Tự do - http://www.talawas.org/?p=4903
Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org hay
www.dcvapt.net
|
Trở về Mục Lục