DC&PT - Thời Sự 2009

Đầu Thế kỉ 21

Đại sứ và Tổng lãnh sự của Bắc triều

đã trở thành quan thái thú ở VN ?

LTS: Thời gian gần đây sau khi bắt giam hàng loạt những người dân chủ, trong đó có một số trí thức trẻ tuổi, trong những ngày vừa qua nhóm cầm đầu bảo thủ độc tài và thân Bắc kinh còn đang mở cuộc đàn áp với một số nhà báo có tiếng nói can đảm, thẳng thắn. Trong số này có nhà báo nữ trẻ Phạm Đoan Trang với bút hiệu Đoan Trang.

Trong thời gian gần đây Chị đã viết một số bài liên quan tới những đòi hỏi ngang ngược và thái độ hống hách của nhà cầm quyền Bắc kinh đối với biển Đông của VN và việc khai thác bauxit ở Tây nguyên. Sứ quán và các tòa Tổng lãnh sự của Trung quốc ở VN đã thông tin đầy đủ cho Bắc kinh về những nhà báo này, không những thế còn đòi nhóm cầm đầu CSVN phải bịt miệng những tiếng nói chống lại tinh thần „bốn tốt“ và „16 chữ vàng“.

Việc các nhà báo này bị bắt cho thấy, các cơ quan ngoại giao của Trung quốc ở VN không chỉ là các cơ quan tình báo mà còn là những nơi có quyền lực rất mạnh đối với nhóm cầm đầu bảo thủ, độc tài và thân Bắc kinh ở Hà nội. Chả thế mà, Ủy viên Bộ chính trị và Chủ tịch Quốc hội Nguễn Phú Trọng- người được coi là đang có quyền lực rất mạnh và thần phục Bắc kinh- giữa tháng 1.09 đã là người đầu tiên của nhóm cầm đầu CSVN gặp Tôn Quốc Tường, đại sứ mới của Trung quốc. Trong cuộc gặp này Tôn Quốc Tường đã hả hê nói với Nguyễn Phú Trọng là, „đến VN tôi như được đến người thân“ (xem bài Âu Dương Thệ, 79 năm hoạt động của ĐCSVN -3.2.1930-3.2.09 trong Phần Thời sự này).

Dưới đây là các bản tin và bình luận của BBC, RFA và RFI về vụ việc này.

_______________________

Bị bắt chỉ vì lời lẽ “thiếu hữu nghị với Trung Quốc”?

Trân Văn, phóng viên đài RFA

Sau hàng loạt thông tin liên quan đến vụ bắt giữ blogger Người Buôn Gió hôm 27 tháng 8, các diễn đàn điện tử, các blog và nhiều hãng thông tấn nước ngoài tiếp tục loan báo, lực lượng an ninh của Công an Việt Nam đã bắt giữ bà Phạm Đoan Trang, 31 tuổi, nữ phóng viên của báo điện tử VietNamNet, cơ quan ngôn luận thuộc Bộ Thông tin Truyền thông Việt Nam vì “xâm phạm an ninh quốc gia”.

Trước đây, các cơ quan bảo vệ pháp luật của Việt Nam đã từng khởi tố, tạm giam, truy tố và kết án một số nhà báo ở Việt Nam vì một số tội khác nhau, đã được qui định trong bộ luật hình sự, song cô Phạm Đoan Trang có lẽ là nhà báo Việt Nam đầu tiên bị bắt giữ vì “xâm phạm an ninh quốc gia”...

Nữ phóng viên Phạm Đoan Trang. photo courtesy RFI

Cô Phạm Đoan Trang đã làm những gì? Mời qúy vị nghe Trân Văn tường trình...

Chỉ biết là... “xâm phạm an ninh quốc gia”

Tuy tin cô Phạm Đoan Trang, phóng viên báo điện tử VietNamNet, bị lực lượng an ninh quốc gia của Công an Việt Nam bắt giữ vì “xâm phạm an ninh quốc gia”, đã được khá nhiều diễn đàn điện tử, blog, cũng như hàng chục hãng thông tấn quốc tế loan báo, song đến nay, những chi tiết có liên quan đến vụ bắt giữ này chỉ ngừng lại ở mức độ đó.

Trong một cuộc trao đổi ngắn với Đài Á Châu Tự Do vào tối 1 tháng 9, ông Nguyễn Anh Tuấn, Tổng Biên tập báo điện tử VietNamNet, bảo rằng, VietNamNet cũng chỉ được thông báo là cô Phạm Đoan Trang đã bị bắt vào tối 28 tháng 8, ở bên ngoài Toà soạn, do những hoạt động bên ngoài tờ báo chứ không liên quan đến những bài cô viết trên VietNamNet.

Cũng theo ông Nguyễn Anh Tuấn, cách nay vài năm, cô Phạm Đoan Trang từng làm việc cho bộ phận VietNamNet TV. Sau đó xin nghỉ việc và mới quay trở lại làm việc cho chuyên trang Tuần Việt Nam được hơn một năm. Ông Tuấn khẳng định rằng, sau khi tìm hiểu đủ thông tin, VietNamNet sẽ có thông tin chính thức liên quan đến việc cô Phạm Đoan Trang bị bắt. 

Đã từng xúc phạm... Trung Quốc

Ngoài việc trò chuyện với ông Nguyễn Anh Tuấn, chúng tôi cũng đã tìm cách tiếp xúc với vài blogger được xem là thạo tin để tìm những thông tin có liên quan đến việc bắt giữ cô Phạm Đoan Trang. Theo một blogger có nickname là PoorLady thì: Lý do quan trọng nhất là cô này bị cáo buộc liên quan đến việc tiết lộ tin Tham tán Kinh tế - Thương mại Hồ Tỏa Cẩm lên lớp báo chí Việt Nam. Cô này đưa tin cho Người Buôn Gió và Người Buôn Gió đã viết một bài trên blog của anh.

Cũng có một nguồn tin cho biết là phóng viên Đoan Trang viết một bài liên quan tới Tham tán Kinh tế - Thương mại Hồ Tỏa Cẩm đề nghị phía Việt Nam kỷ luật những tờ báo cho đăng những phát biểu của bà Phạm Chi Lan và ông Nguyễn Minh Phong về hàng hoá Trung Quốckhông tốt mà tràn vào thị trường Việt Nam.

Bài này không đăng trên những tờ báo chính thức ở trong nước mà đăng trên blog. Có một lý do nữa là cô này viết một bài nói về những hiệp ước mà chính phủ Việt Nam đã ký với Trung Quốc, cho nên đã bỏ qua rất là nhiều cơ hội cho đất nước đi lên...

Chúng tôi đã thử đối chiếu những thông tin do blogger PoorLady cung cấp với các dữ kiện khác.

Theo đó, đúng là blogger Người Buôn Gió đã từng đưa lên blog của ông một tin ngắn, độ dài khoảng 400 chữ, cho biết, trong cuộc gặp bà Quản Duy Ngân Hà – Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế của Bộ Thông tin Truyền Thông Việt Nam, ông Hồ Tỏa Cẩm, Tham tán Kinh tế - Thương mại của Đại sứ quán Trung Quốc  tại Việt Nam, đã yêu cầu Bộ Thông tin Truyền Thông Việt Nam cần phải rút kinh nghiệm và phải quản lý báo chí chặt chẽ hơn do báo chí Việt Nam đã để hai chuyên gia kinh tế lả bà Phạm Chi Lan và ông Nguyễn Minh Phong có những lời lẽ không hữu nghị với Trung Quốc.

Ít ngày sau, sự kiện mà blogger Người Buôn Gió loan báo trên blog của ông, đã được chi tiết hoá bằng bài viết “Sứ quán Trung Quốc đòi khuyến cáo, nhắc nhở VietNamNet”, có độ dài lên tới 2.200 chữ, trên Diễn đàn điện tử X-cafe.

Với bút danh N.T.D - tác giả bài viết “Sứ quán Trung Quốc đòi khuyến cáo, nhắc nhở VietNamNet” đã chọn lối tường thuật sự kiện theo kiểu “Biên bản cuộc họp”. Nội dung cuộc họp giữa Tham tán Kinh tế - Thương mại của Đại sứ quán Trung Quốc, với  Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế của Bộ Thông tin Truyền Thông Việt Nam đủ để khiến bất kỳ người Việt nào đọc bài viết này cũng cảm thấy ngán ngẩm cho quốc thể, âu lo cho chủ quyền quốc gia!

Tại sao “Sứ quán Trung Quốc đòi khuyến cáo, nhắc nhở VietNamNet”?  Ngày 16 tháng 6, chuyên trang Tuần Việt Nam của báo điện tử VietNamNet tổ chức một buổi tọa đàm, nhằm tìm giải pháp đối phó với hàng Trung Quốc chất lượng thấp, với sự tham gia của bà Phạm Chi Lan – Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam và ông Nguyễn Minh Phong - Viện nghiên cứu Kinh tế Xã hội Hà Nội.

Tại buổi tọa đàm này, bà Phạm Chi Lan cho rằng, một trong những nguyên nhân giúp hàng Trung Quốc có giá bán rẻ là:  Trung Quốc theo đuổi chính sách đã làm gì thì làm tới cùng. Có khi họ không quan tâm nhiều hoặc bất chấp những điều thuộc về đạo lý kinh doanh hay lương tâm kinh doanh: hàng xấu, hàng độc... Ngay cả đối với dân của họ, họ cũng không quan tâm, chẳng hạn trường hợp trẻ em Trung Quốc ngộ độc sữa... Cho nên đối với người tiêu dùng nước khác, dại dột mua hàng kém chất lượng và bị hại, họ càng không coi đó là vấn đề của mình.

Ông Nguyễn Minh Phong tán thành điều đó và góp thêm: Người hàng xóm của chúng ta đã ‘hy sinh’ 750 triệu nông dân nước họ để có giá thành lao động cực thấp, thậm chí với 1USD một ngày họ cũng làm quần quật, chưa kể chi phí của lao động trẻ em, lao động tù nhân. Và như mọi người đều biết, trong nhiều trường hợp, họ bỏ qua những tiêu chuẩn an toàn thực phẩm. Đấy là điểm mạnh và cũng là điểm yếu của họ. Nếu chúng ta bám được vào ý này, chúng ta sẽ tạo được những điểm mạnh cho chúng ta.

Nếu đối chiếu những nhận định của bà Phạm Chi Lan và ông Nguyễn Minh Phong với các ý kiến phân tích, đánh giá của nhiều chuyên gia, cũng như báo chí trên thế giới về chính sách kinh tế và hàng hoá Trung Quốc, ai cũng có thể thấy những nhận định này không mới.

Vậy thì tại sao một nhân viên ngoại giao, chỉ giữ vai trò tham tán kinh tế - thương mại trong đại sứ quán của một quốc gia, lại dám hành xử như vậy trên lãnh thổ của một quốc gia khác? Chưa kể trước yêu cầu như thế của một nhân viên ngoại giao nước ngoài, tại sao một viên chức cấp Vụ trưởng lại đi cám ơn và hứa "sẽ xem xét, báo cáo lại với các đồng chí có trách nhiệm”? Thậm chí còn mời Đoàn quản lý báo chí của Trung Quốc sang thăm Việt Nam để trao đổi về chính sách quản lý báo chí bằng chi phí của Việt Nam?

Đến nay, ông Bùi Thanh Hiếu - blogger Người Buôn Gió đã bị giam năm ngày. Cô Phạm Đoan Trang đã bị giam bốn ngày nhưng cơ quan an ninh Việt Nam chưa tiết lộ cả hai chỉ bị tạm giữ hành chính hay đã bị khởi tố và đang tạm giam vì tội gì. Thân nhân cũng như nơi họ làm việc chỉ cho biết họ mất tự do vì “xâm phạm an ninh quốc gia”.

Tường thuật thông tin, trình bày suy nghĩ không có lợi cho quan hệ Việt – Trung theo đúng “phương châm 16 chữ vàng” và “tinh thần bốn tốt” là đủ để bị coi như “xâm phạm an ninh quốc gia”?     

Trích: RFA 2.9

____________________

Tại Việt Nam, nhà báo Đoan Trang bị bắt

vì lý do vi phạm ''an ninh quốc gia''

Trọng Nghĩa, RFI

Nhà báo Phạm Đoan Trang đã từng viết nhiều bài đăng trên trang web Tuần Việt Nam của Vietnamnet, đề cập đến tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc tại Biển Đông, và tố cáo Trung Quốc vi phạm chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

Theo hãng tin Pháp AFP, ông Nguyễn Anh Tuấn, tổng biên tập báo Vietnamnet vào hôm nay cho biết là cô Đoan Trang đã bị bắt từ hôm thứ sáu tuần trước. Cũng theo ông Tuấn thì công an xác định là nhà báo này đã vi phạm an ninh quốc gia qua những hoạt động không liên quan gì đến công việc nhà báo.

Theo AFP, bản thân ông Nguyễn Anh Tuấn đã xác nhận rằng ông không biết nhà báo của ông bị bắt ở đâu và hiện bị giam giữ ở đâu. Ông đã tìm cách gọi điện cho cô mà không được. 

Tổng biên tập Vietnamnet đã nhấn mạnh với hãng AFP : xin trích : ''Không nên gắn liền vụ bắt giữ  cô Đoan Trang với các bài viết và việc làm của cô tại tờ Vietnamnet''.

Nữ ký giả Phạm Đoan Trang năm nay khoảng 31 tuổi, đã từng ký tên trên nhiều bài báo viết đăng trên trang web Tuần Việt Nam của Vietnamnet, đề cập đến tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc tại Biển Đông, và tố cáo Trung Quốc vi phạm chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Trong thời gian gần đây, nhà báo cũng có loạt bài viết về Hội Nghị Genève năm 1954, trong đó cô đã trích dẫn giới nghiên cứu và quan sát cho rằng lợi ích của Việt Nam đã bị Trung Quốc hy sinh vì quyền lợi quốc gia của chính họ. Ngoài ra Đoan Trang cũng có một số bài viết về ''Chủ nghĩa bá quyền và cách ứng xử của các nước nhỏ.

Theo hãng tin AP của Mỹ và DPA của Đức, giới chức ngành Công An Việt Nam đã từ chối cho biết thông tin về vụ bắt giữ nữ ký giả Phạm Đoan Trang. 

Trích: RFI 1.9

_________________________

Phản ứng về vụ bắt blogger và nhà báo

Tổ chức Phóng viên Không biên giới (Reporters Sans Frontières - RSF), trụ sở đặt tại Paris, vừa ra thông cáo lên án vụ bắt giữ blogger Bùi Thanh Hiếu (Người Buôn Gió) và phóng viên Phạm Đoan Trang.

Thông cáo viết: "Chúng tôi bất bình về việc chính quyền đàn áp những người chỉ trích".

"Trong những tháng gần đây quyền tự do ngôn luận [ở Việt Nam] đã thu hẹp lại vì chính phủ lo ngại trước các chủ đề liên quan tới quan hệ với Trung Quốc."

"Chúng tôi kêu gọi trả tự do nhanh chóng cho ông Hiếu và bà Trang vì những chỉ trích của họ không gây đe dọa gì cho an ninh quốc gia và chỉ là quyền cơ bản về tự do ngôn luận."

Tuy Tổng biên tập tờ VietnamNet, nơi phóng viên Đoan Trang làm việc, đã chính thức bác bỏ thông tin nói rằng cô bị bắt vì viết bài trên tờ báo mạng này, nhiều người trong cộng đồng blogger vẫn cho rằng, các bài báo về tranh chấp lãnh thổ Việt - Trung và vai trò của Trung Quốc trong Hội nghị Geneva 1954 chia đôi đất nước đã dẫn đến việc Đoan Trang bị bắt.

Tương tự, họ cho rằng, các bài đăng trên blog Người Buôn Gió về quan hệ Việt Trung, các dự án bauxite và tranh chấp đất đai tôn giáo là lý do công an bắt Bùi Thanh Hiếu.

Thế nhưng lại cũng đang có quan điểm khác trong giới quan sát về một 'làn sóng trấn áp' những người bị cho là gây đe dọa cho an ninh quốc gia, chứ không hẳn về tự do ngôn luận.

Cơ quan an ninh chưa đưa ra bất kỳ thông báo gì về hai vụ bắt giữ này.

Đầu tháng này, cơ quan an ninh điều tra được biết sẽ chuyển hồ sơ sang Viện Kiểm sát để khởi tố "vụ án đặc biệt nghiêm trọng xâm phạm an ninh quốc gia" và sớm xét xử các nghi phạm.

Quan ngại

Tổ chức RSF trước đây đã đặt Việt Nam vào danh sách 12 quốc gia "kẻ thù của internet" vì các hoạt động giới hạn tự do trên mạng.

Giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Học viện Quốc phòng Australia, nhận xét với BBC: "Đảng Cộng sản Việt Nam và hệ thống an ninh không thể chấp nhận các việc mà họ không kiểm soát được".

"Không gian ảo là thách thức lớn vì các công dân không tên tuổi có thể đăng tải các quan điểm và trao đổi ý tưởng với người ở cả trong nước lẫn ngoài nước."

"Các blog là chiến tuyến cuối cùng của tự do."

Ông Thayer nói rằng với các vụ bắt giữ blogger, Việt Nam đang tiến sâu vào không gian ảo.

"Bắt giữ người bất đồng chính kiến trên mạng không thể giải quyết được các vấn đề mà họ phản ánh như sự mạnh bạo của Trung Quốc ở Biển Đông hay quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc."

GS Carlyle Thayer

"Thế nhưng bắt giữ người bất đồng chính kiến trên mạng không thể giải quyết được các vấn đề mà họ phản ánh như sự mạnh bạo của Trung Quốc ở Biển Đông hay quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc."

Trong khi đó Liên minh Báo chí Đông Nam Á (Seapas), cơ quan vận động cho tự do báo chí tại vùng Đông Nam Á, bày tỏ quan ngại trước các vụ bắt giữ mà theo họ liên quan tới vị thế của Việt Nam trong vùng.

Ông Roby Alampay, Giám đốc Điều hành, nói với BBC tổ chức của ông cho rằng "các vụ bắt giữ này xảy ra theo một công thức đàn áp mà Seapas đã từng quan ngại. Sự cứng rắn đối với tự do ngôn luận đang có vẻ gia tăng tại Việt Nam".

"Đây không chỉ là sự quan ngại cho người dân Việt Nam, mà còn là sự quan tâm đối với các công dân vùng Đông Nam Á, vì sang năm Việt Nam sẽ đảm nhận chức chủ tịch nhóm nước Asean."

"Trong bản Hiến chương mới được thông qua gần đây của khối Asean, lãnh đạo nhóm nước này nói rằng họ theo đuổi các tiêu chuẩn về nhân quyền phổ quát trên thế giới."

"Nếu các nước Asean thực lòng với chủ đề này, họ cần hiểu và làm theo các tiêu chuẩn nhân quyền được quốc tế thừa nhận, trong đó có tự do ngôn luận, tự do phát biểu, người dân có quyền chỉ trích chính sách của chính phủ, bao gồm cả chính sách đối ngoại."

Trích: BBC 2.9

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

---

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam Trở về Mục Lục