|
|
DC&PT - Thời
Sự 2007
Hai năm nh́n lại
Thời cơ- Thách thức- Thành tựu- Yếu kém
Trần Lâm
A. Đại
hội và Quốc hội:
Từ cuối
2005 đến cuối 2007, ta làm được hai việc
lớn: Đại hội X và Quốc hội XII
Trước
thêm Đại hội X, đợt nhân dân góp ư sôi động
từ xưa chưa hề có. Như có một dấu
hiệu đổi mới tích cực. Cuối cùng từ
Dự thảo đến Nghị quyết, tốn bao
nhiêu công của, trước sau đều na ná, với
câu chữ ngổn ngang, ư tưởng lủng củng,
khó hiểu... Nó chẳng soi đường cho công việc
hôm nay, nó đă đi vào quên lăng. Kẻ xấu miệng
kêu: “một nền chính trị đầy tính thơ lại!”
Nhờ
phúc ấm tổ tiên, Đại hội làm được
một việc, càng nghĩ càng thấy giá trị của
nó thật to lớn: loại được cái gọi
là “quyền uy”, gạt được một số
nguy hiểm trong bộ phận lănh đạo tối
cao. Cái giá trị tiềm ẩn là đă phát ra lời cảnh
báo: không có ai là bất khả xâm phạm, ô dù không phải
là vĩnh cửu...
Cuộc
bầu cử Quốc hội XII, tuy thật vội
vàng mà vẫn khêu gợi ḷng tin không suy giảm của
nhân dân: các bài báo cắt và xếp cao bằng gang tay,
đăng nguyện vọng, đ̣i hỏi. Khác với
dịp Đại hội XI (X?)
là nội dung góp ư toàn diện th́ với Quộc hội
XII nặng về chính trị, và Dân quyền. Cuối
cùng, bản cũ diễn lại: cũng “đảng
cử, dân bầu”, “hiệp thương”, “cơ cấu”...
Nhiều người chưa có điều kiện xem
xét kỹ chép miệng, đầy chán ngán.
Rồi
Quốc hội mới, bỏ phiếu vô thức, vô cảm
trong vở diễn rất hề. Sau khi công nhận các
chức danh nhà nước, khi người ta tách ra từng
người, phẩm b́nh th́ cuối cùng ai cũng thừa
nhận là từng người đều hơn
người tiền nhiệm. Thậm chí có người
được nhắc đến với ḷng yêu mến.
Người ta như được an ủi và niềm
tin mong manh hé lộ.
Trong
thời gian mở Đại hội và Quốc hội,
nhận thức trong nhân dân về chính trị, về
dân chủ như được nâng cao bằng hàng chục
năm qua. Hai đợt góp ư của nhân dân, những
đề xuất của MTTQ, những ư kiến của
Quốc hội XI, các đợt sinh hoạt và bỏ
phiếu trong BCHTW khoá IX và Quốc hội XI... nhiều
đại biểu không chấp thuận đề xuất
của Bộ chính trị đă minh chứng. Thật
là: Xem mặt trái biết mặt phải và ngược
lại.
Cái
chưa được th́ trước nay vẫn
chưa được, nhưng cái mới, cái
được th́ thật là quư, nó tồn tại và
nhân lên.
B. WTO
Hăy quên đi cái bước hụt vào WTO năm xưa.
Sau
APEC và WTO, vị thế ngoại giao của Việt Nam
được đề cao rơ rệt. Cái chân
trong Hội đồng bảo an LHQ coi như trong tầm
tay. Bao nhiêu vốn, khoa học kỹ thuật dồn dập
vào Việt Nam.
Ai cũng nghĩ tới một đợt tăng tốc
về kinh tế. Cũng phải ghi nhận nhiều cố
gắng để được vào WTO: Làm luật,
đàm phán...
Trong năm nay, h́nh
như các nước định đầu tư vào
Việt Nam
đă sẵn sàng. Nhưng rồi, những biến
động ở biển Đông, việc bắt và xét
xử một số người “bất đồng
chính kiến” làm cho như chậm lại. Nội bộ
Việt Nam
th́ như lúng túng trước vận hội này. Cùng
lúc, bao nhiêu khó khăn dồn dập: thiên tai, dịch bệnh,
gía cả, với những phát hiện mới về những
bất cập như trong giáo dục và môi trường,
trong khi các nhiệm vụ trọng yếu nhích măi không
chuyển: chống tham nhũng, thay đổi bộ
máy nhà nước và Đảng.
Lănh đạo là
nh́n thấy trước, chính trị là thời cơ,
cuộc sống là vận hội, h́nh như chúng ta
chưa hiểu hay không quan tâm. Ta giống như gia
đ́nh nọ: cưới vợ cho con, bao nhiêu tiền
tài, sức lực dồn cho đám cưới,
chăm chút đến cả những cái vặt, sao cho
đẹp, cho “ hoành tráng”... Có điều
quan trọng là sau đám cưới, hai trẻ làm
ăn, sinh sống ra sao th́ hoàn toàn không nghĩ tới.
Hôm nay nợ nần, không kế sinh nhai, buồn, lúng
túng vô hạn.
Hậu
WTO, chúng ta thiếu chuẩn bị. Đáng lẽ chúng
ta dốc toàn sức lực vào việc này: Học tập
toàn diện, kế hoạch từng ngành, từng
người, chào đón thời cơ. Nhưng chúng ta lại
làm nhiều việc xét ra có khi không làm lại tốt
hơn như: khen thưởng, khen cả những
người nhân dân oán ghét; như tổng kết nhiều
vấn đề không có giá trị thực tiễn;
như viếng thăm hiếu hỉ, kết quả
nhỏ viết thành to, mở các cuộc vận động
mà người dân lại thờ ơ, tốn sức,
tốn tiền, tốn thời gian. Lại làm cái việc
“bắt và xử” gây tai tiếng, trấn áp không
được, buông lỏng không xong, gây cười
cho thiên hạ. Ta quen làm các việc vô bổ mà quên các việc
sinh tử.
WTO đến, rồi
đi hay ở lại, thiên hạ lợi nhiều ta lợi
bao nhiêu! WTO làm ta ngẩng đầu hay làm ta thêm lệ
thuộc. WTO và mở rộng dân chủ ta coi là một
“con bài trùng”, hay ta bắt nó chỉ là sấp hay ngửa.
Sức ta yếu quá: bộ máy nhà nước tham nhũng,
làm ta thành cái xe săm lốp nát, nay chất thêm cái WTO
liệu có lăn bánh được không?
Biết bao câu
hỏi không phải là vu vơ, chưa có lời
đáp. Thời thế, t́nh thế nó như cao quá, kiễng
chân, với tay vẫn chưa tới, không phản ánh
đúng băn lĩnh, tiềm năng cả chúng ta.
c. Tham nhũng:
Mười năm
trước nói rồi để đấy, mấy
năm nay rùm beng, lên gân, lên cốt, nhưng việc chống
coi như chưa được ǵ. Khởi đầu
một chỉ thị thật dài, đọc măi không hiểu
phải làm ǵ. Đến nay, lại hoay hoay xây dựng
tổ chức.
Mọi
người thất vọng. Nhiều người kêu
lên: “chỉ chống giả vờ!”.
Họ liên kết những sự kiện để làm
chỗ dựa lời nói có chút “hơi hỗn” của
họ: Nói là phải kê khai tài sản, chả thấy
ai kê khai, có người nói kê khai nhưng lại
được bỏ trong tủ khoá chặt... Người
ta chờ vụ PMU 18 là chờ một vụ án tham nhũng,
nhưng lại có một vụ đánh bạc, trong
đó có tội “chạy án”, “đưa hối lộ”
nhưng lại không có người nhận hối lộ!?
Cụ công an về hưu, cô nhà báo ở Hải Pḥng,
biết bao nhiêu gian khổ mới phanh phui
đươc vụ đất đai Đồ
Sơn mà Đảng ta gọi là vụ trọng án,
nhưng hai người trên h́nh như “Đảng
ghét”, chỉ có “dân yêu”; Mấy năm nay, loay hoay về
chỉ thị, về luật, về việc xây dựng
tổ chức chống tham nhũng làm cho người
ta nghĩ hôm nay việc chống tham nhũng mới bắt
đầu. Trớ trớ thay, ông Thượng tướng
công an lại nêu lên trên báo, ở huyện xă, các cấp
uỷ đảng, chính quyền cản trở việc
công an phanh phui cac vụ tham nhũng.
Nhiều
người lo lắng thực sự: nhiều nhân vật
có tiếng là tham nhũng, nhiều người biết,
nay vẫn “b́nh chân như vại” có kẻ như thách
thức. Sau WTO, tiền vào Việt Nam ào ào, mảnh đất
màu mỡ để tham nhũng phát triển. Nhiều
người bức xúc thấy các vị lănh đạo
cấp cao lên tiếng chống tham nhũng rất mạnh
nhưng không thấy nêu giải pháp. Chủ
trương, mục tiêu mà không có giải pháp, coi
như bằng không. Con Virus tham nhũng đă nhờn
thuốc, môi trường lại thuận lợi, không
biết nó có sức công phá đến đâu.
Theo luật pháp và
theo cuộc sống th́ người chống là người
bị thiệt hại, người bị chống là
người gây ra thiệt hại... Ông chủ tịch
tỉnh là “trùm ṣ” những người gây thiệt hại,
v́ tội tham nhũng là độc quyền của các
quan chức. Có mấy chục ông chủ tịch tỉnh
xác nhận địa phương ḿnh không có tham nhũng,
nay bắt họ làm Trưởng ban th́ khổ họ
quá. Nên để ban chống tham nhũng ở bên
cơ quan dân cử, có thành phần nhân dân, báo chí, những
người được nhân dân tín nhiệm, những
người chống tham nhũng tích cực.
Ta có cái bệnh
không giao cho dân, ôm hết, xong để đấy, rồi
cố t́nh quên đi.
Có người
viết: không có nhà nước nào tham nhũng mà gượng
được, đều tan vỡ. Trước
đây tôi xác định: chống tham nhũng tích cực
sẽ làm tan ră tất cả, không chống th́ dân phản
đối và chống lại cũng đi đến
tan vỡ. Nó như hai gọng ḱm xiết chặt Đảng
ta, nhà nước ta, như trong một đường
hầm không lối thoát.
Xe gây ra tai nạn
chết người. Ông bố cứ la lối là có kẻ
“chọc gậy bánh xe” nhưng t́m măi không thấy “cái gậy”
đâu. Cuối cùng xác minh là do linh kiện xe là hàng giả.
Xe “xịn”, linh kiện “dởm”` v́ “quư tử” đă
đổi để lấy tiền chênh lệch mua
“thuốc lắc”. Cũng cần suy nghĩ về câu
chuyện đường phố này. Các người cầm
đầu nên nhận trách nhiệm về phía ḿnh th́ tốt
hơn!
D. Bộ máy nhà nước.
Ta đang sắp xếp
lại bộ máy Đảng và Nhà nước ở TW.
Thật là tín hiệu đáng mừng. Quá chậm,
nhưng chậm c̣n hơn không.
Sau cương lĩnh,
bộ máy nhà nước như là tất cả. Xây dựng
bộ máy nhà nước đ̣i hỏi kiến thức
uyên thâm và toàn diện, đó là công việc có thể
thay đổi được diện mạo quốc
gia, không phải của một người mà của
toàn dân. Cho nên có người lo lắng: ta đang làm một
sắp xếp “cơ học”.
Công việc to lớn vô cùng, ta có rất nhiều khó
khăn, yếu kém, rào cản, mỗi người một
ư đóng góp là việc cần thiết.
1/ Nhân tài và bộ
máy:
Năm 50 thế kỷ trước, các đảng viên
ở Pháp về giải thích: nước Pháp luôn biến
động mà họ vẫn phát triển. Họ có ba lực
lượng: hàng trăm chính khách, 200 chuyên gia đầu
ngành, 200 gia đ́nh tư sản. Những người
này có các đảng phái, các viện nghiên cứu, các
trường đại học, các nhà băng... Họ
là người lỗi lạc trong giới của họ.
Họ có các mối liên hệ trong ngoài ngành... Khi có vấn
đề lớn, nhỏ của nước Pháp, họ
cụm lại là có ngay giải pháp, kể cả đồng
tiền... Ông cha ta có câu: “ Không có thày đố mày làm
nên”, “ Làm tớ thằng khôn c̣n hơn làm thầy thằng
dại”, “Nhân tài là nguyên khí quốc gia”...Tây có câu: “ Giao quyền cho kẻ bất tài khác nào
giao súng cho thằng điên”.
Năm 1983, tôi dự hội nghị giáo dục toàn quốc,
một Viện trưởng đă cảnh báo: “ Nhà nước không đ̣i hỏi nhân
tài th́ không bao giờ có giáo dục”. “Không có cá nhân kiệt
suất, là không có tất cả”.
2/ Cá nhân và bộ
máy:
Thời ông Lê Duẩn,
đă thảo luận rất nhiều về mối
quan hệ này và đă đi đến kết luận:
một bộ máy vận hành tốt sẽ đẻ ra
cán bộ có tính chuyên nghiệp cao, người cầm
đầu có tài năng sẽ bồi dưỡng
được cán bộ, uốn nắn được
bộ máy và từ đó người tài xuất hiện.
Cái chu tŕnh ấy lặp đi lặp lại và bộ
máy tiến lên không ngừng.
Bộ máy của ta bị cán bộ chính trị không
nghiệp vụ cầm đầu nhiều năm, rồi
cán bộ vào ngành không được chọn lựa một
cách ngay thẳng, người có tài không vào cơ quan nhà
nước, nạn tham nhũng lan tràn làm mọt ruỗng
bộ máy.
Người nước ngoài cho biết: từng cán bộ
của họ có một quyển ghi rơ từng loại
việc. quy tŕnh, phương cách giải
quyết, cứ theo thế mà làm... Chưa hiểu th́ hỏi
người phụ trách. Người giỏi là người
phê phán các quy định này và đề xuất
được việc sửa đổi, nâng cao. Có
người cho thế là áp dụng cái ISO vào tổ chức
bộ máy, có thể là như vậy.
C̣n ta, “tân quan tân
chính sách”; v́ ít học nên “điếc không sợ súng”,
luôn “cải tiến thành cải lùi”. Chưa kể t́nh
trạng đẻ ra tổ chức v́ lợi ích cá
nhân, tuỳ tiện nên “ tách, tách, nhập
nhập” liên hồi, tức là phá, phá liên tục .
Thật là kỳ, quy luật đào thải tự nhiên
coi như ta không hề biết. Theo kiểm tra th́ biên
chế: 10 người th́ 3 người làm được
việc, 3 người phải rèn lại, 4 người
phải bỏ, thế mà mọi người vẫn
yên vị, biên chế cứ ph́nh ra, kẻ kém cỏi, xấu...
vẫn được đề bạt, được
huân chương. Người nội trợ vo gạo
c̣n biết nhặt sạn, người nông dân c̣n biết
nhổ cỏ xong mới bỏ phân... Có người
cho rằng ta sợ biến động, cảm t́nh với
những người cũ, gượng nhẹ để
rồi mai hậu ḿnh có thể cũng được ứng
xử như vậy... Bộ máy quá to vừa làm vừa
phá, to đến mức không nuôi nổi, tan nát đất
nước, “ ta làm ta chịu, kêu mà ai thương”
3/ Đảng và bộ
máy nhà nước
50,60 năm qua, vẫn song trùng hai bộ
máy đảng và nhà nước. Đây là cái khó khăn
gốc. Vẫn một lối: “làm bằng tay người
khác, nghĩ bằng óc người khác”, có phải công
việc là lê la khắp các hội nghị này đến
các hội nghị khác. Cái ǵ cũng tập thể. Ông
Nguyễn Mạnh Tường truyện tṛ với ông Hồ
Chí Minh, đă nói 60 năm trước: “ Tập
thể là cái vô nghĩa”. Lại c̣n tất cả các việc
cấp uỷ đảng đều can thiệp, dù lớn,
dù nhỏ. Bên cạnh ban giám đốc
Sở, lại có cái gọi là ban cán sự Đảng
(!?)... Thế là song trùng hai bộ máy chính quyền. Theo
các nước, đảng can thiệp vào công việc
chính quyền là một h́nh thức “quyền lực
ngầm”, bởi lẽ không được luật
hoá; theo định nghĩa, theo h́nh thức nó
được xếp vào dạng quyền lực
Mafia.
Với cái năo trạng, với cái lề lối hàng 50,
60 năm này, làm cái phi lư trở thành cái hữu lư. Thế
mà nhất định hôm này ta bỏ tất cả
để thành lập một bộ máy duy nhất tiêu
chí: cá nhân chịu trách nhiệm, thật là một cuộc
cách mạng về tổ chức.
Bao nhiêu câu hỏi đặt ra: Thế là thoát ly sự
lănh đạo của Đảng ư? Giữ ai? Bỏ
ai? Có phải là hết t́nh hết nghĩa không? Anh với
tôi ai hơn ai? ... Rồi một đống người
xếp vào đâu? Và đảng tồn tại dưới
những h́nh thức, những thể chế ra sao? Tam
quyền phân lập có lẽ là vấn đề nổi
cộm nhất. Thực hiện hay không? Thực hiện
như thế nào? Đảng lănh đạo ra sao? Thật
là bế tắc!
4
/Xă hội hoá- nhà nước quản lư:
Có người giải
thích là: cái ǵ dân có thể làm được th́ nhà
nước không làm, nhà nước giữ luật pháp,
chống tiêu cực. Chính quyền ôm không xuể mọi
việc, phải giúp xây dựng các tổ chức phi
chính phủ để họ làm thay nhà nước.
Theo quan niệm của
người Mỹ th́ nhà nước phải phát động
nhân dân, giáo dục, tổ chức nhân dân để từng
người biết cách giải quyết đời sống
của ḿnh, biết tự vệ bảo vệ ḿnh, chống
bệnh tật, chống thiên tai, chống tôi phạm.
Một người không có cơ hội tiến thân là
trái với tinh thần Mỹ. Để dân lạc hậu,
để dân ỷ lại, nhà nước ban phát, nhà
nước hạn chế mọi tiến thủ, vừa
răn đe, vừa buông lỏng, vừa không
gương mẫu, h́nh như chúng ta không biết hay
không đếm xỉa đến cái tinh thần ưu
việt trên.
Tất cả các điểm trên nhằm giải
đáp một câu: nhà nước dựa vào dân như thế
nào, nhà nước đă phát động sức mạnh
của dân ra sao? Có cần chống lại hiện
tượng: chỉ biết ra lệnh mà không biết
tổ chức, không biết đem lại cơ hội
cho dân.
Cần lướt qua một vài việc của các
nước:
Mỹ không có Bộ văn hoá, có lẽ họ liệt
văn hoá như triết học, như tôn giáo, cần
để dân tự lựa chọn. Mỹ có Cục
thuốc và thực phẩm nên không có cái lủng củng
như ta: thuốc giả, thức ăn bổ dưỡng,
rau Thanh Tŕ tưới nước sông Tô Lịch, thịt,
rau có hoá chất độc hại, thức ăn
đường phố, gây bệnh tật, không có một
cơ quan nào đặc trách. Pháp có cơ quan Thuỷ
lâm, đặt nước lên trên hết. Có thể họ
thấy rừng bị sa mạc hoá th́ sẽ sinh ra lũ
quét, lụt, hạn hán. Ta lại bảo dân làm nhà lên
cao th́ sao có nước mà sống. Pháp có cơ quan thú y,
chăn nuôi, nuôi cá. Thú y được đặt lên`
trên hết, người quan trọng nhất là “nhân
viên tiêm chủng”. Có phải họ lấy mục tiêu
pḥng bệnh là chính, ta th́ nhà nước làm cả, cán bộ
hùa với dân khai man để làm tiền... Y tế cũng làm thế: pḥng bệnh là
chính khi ta có làng ung thư, có teo cơ delta... Có nước
họ đưa TTTD vào giáo dục; có người thấy
cơ sở TDTT của một trường phổ
thông khang trang hơn của thành phố Hải Pḥng. Họ
nặng giáo dục toàn diện, nặng cải tạo
ṇi giống hơn là “mầu cờ sắc áo”
Đúng! cái đầu của họ
“chuẩn” hơn ta.
Xuyên suốt việc tổ chức bộ máy nhà nước
là phải làm sao cho bộ máy có hiệu quả thực
sự. Mà bộ máy mạnh là phát huy được sự
hưởng ứng và tham gia vào công việc chung của
toàn dân.
Thật là khó khăn khi ta đă quen với nền nếp
nhà nước quyết định, nhân dân thi hành, một
h́nh thức độc trị, nay phải chuyển
sang việc huy động nhân dân tự giải quyết
cuộc sống của ḿnh, là một cuộc cách mạng
trên ư thức và hành động.
Cầu mong cho ông Thủ tướng đặt nền
móng cho việc làm vĩ đại này đạt
được thành công ban đầu.
E. Ngoại giao
Hai năm qua, ngoại giao ta như bùng phát. Ta mở rộng
quan hệ đến mọi khu vực trên thế giới.
Nhiều hoạt động thu hút các nước đến
Việt Nam.
Gần đây việc đầu tư nước
ngoài ồ ạt, cả ở lănh vực kỹ thuật
cao. Không c̣n có nước nào có chút tị hiềm đối
với Việt Nam.
Ngoại giao Đông và Tây, ngược lại, nhiều
trắc trở, khó khăn, thua thiệt, vẫn là mối
lo thường xuyên.
Đối với
Mỹ, sự việc khá rơ ràng: Mỹ muốn ta mạnh
lên phù hợp với đường lối toàn cầu
của Mỹ. Mỹ giao thương với ta v́ ta là
thị trường đầy hấp dẫn. Nhân dân
ta thật tán đồng rộng răi việc quan hệ
chặt chẽ này và kỳ vọng nhiều ở Mỹ.
Các động tác của Mỹ: ủng hộ cái này,
phê phán cái kia, răn đe, hạn chế thế này thế
nọ, suy cho cùng cũng là những thủ đoạn
ngoại giao, mang tính nhất thời. Nó sẽ đi
vào quên lăng. Con đường về cơ bản hầu
như không có ǵ cản trở. Chỉ có sự nỗ
lực của ta quyết định thành công cao hay thấp,
sớm hay muộn.
Đối với Trung quốc th́ thiếu thông tin,
không thể có được suy ngẫm ǵ có cơ sở,
đáng tin cậy. Đành phải “đoán ṃ”. “ Đoán ṃ” là biện pháp cấm kỵ
nhưng cũng phải “dùng tạm”.
Không hiểu sao, với nền văn hoá, với những
người cầm đầu có thể nói là lỗi lạc
mà gần đây Trung quốc có nhiều điều làm
phiền ḷng người dân Việt Nam. Từ
phiền ḷng đến nghi kỵ, rồi tị hiềm
và cuối cùng là đối nghịch. Đó là con
đường ta thường thấy. Việt Nam
đối với Trung quốc luôn nhún nhường chịu
thiệt, nêú Trung quốc hiểu vậy mà đáp ứng
lại tương xứng có phải là tốt hơn
không. Nếu cái đà này kéo dài “già néo đứt dây” Việt
Nam “nhất biên đảo” và Mỹ có mặt ở biển
Đông, th́ liệu Trung quốc ứng phó ra sao. Yếu
như ái Nhĩ Lan cũng có người anh hùng BoyCott
làm chao đảo người Anh xưa kia, huống
chi là Việt Nam
có cả một lịch sử chống ngoại xâm, lại
ở trong thời đại toàn cầu hoá hiện
nay, lẽ nào lại đứng im chịu trận.
C̣n lănh
đạo Việt Nam
đi sang nước bạn có thể nên thưa
đi. Đi đi về về như mắc cửi
giữa đôi bên chỉ làm giảm uy tín của Việt
Nam,
dù có bao nhiêu thắng lợi ở đâu đó cũng
bằng thừa.
Biển Đông, một
vấn đề nhức nhối khôn cùng:
Ta và Trung quốc đều im lặng, người lấn,
người lùi... Mà việc này thế giới cũng
như nhân dân Việt Nam không ai c̣n lạ ǵ
V́ sao hai bên phải giấu kín? Có phải
như câu chuyện hai người láng giềng, một
người thua bạc bán đất trong lúc sát phạt,
người mua lại là tay cờ bạc bịp.
Người mua muốn giấu là dễ hiểu,
người bán lại bán đất của cha mẹ
chưa giao. H́nh như giống chuyện “kẻ cắp
gặp bà già”
Liệu vụ việc có thể lờ đi, cứ giấu
măi được không? Một trăm phần trăm
là không thể giấu được! Báo chí của ta
cũng đề cập nhiều lần. Không giấu
được th́ phải giải quyết. Giải
quyết cách nào? Cách duy nhất là bạch hoá vấn
đề việc làm của ta trước đây.
Không có lư ǵ để biện hộ th́ ta phải nhận
lỗi. Ta phải xin lỗi nhân dân. Người nào kư
trước đây th́ người kế nhiệm phải
đưa lời phủ nhận, coi như phế bỏ
các văn bản đă kư... Rồi đưa vấn
đề ra quốc tế, bao nhiêu uỷ ban được
thành lập, rồi LHQ, rồi Toà án
quốc tế... Trong nước th́ người dân,
các em học sinh học tập... Coi như đặt
ra một cuộc tranh chấp lănh thổ, đưa ra
quyết định đ̣i, đưa ra khẩu hiệu
sẽ thu hồi, nay chưa làm th́ sẽ làm khi có thời
cơ... Ta đ̣i hỏi giữ nguyên hiện trạng,
hỏi Trung quốc làm được ǵ, ta có thể mất
cái ǵ to hơn. Tin là Trung quốc phải bị kiềm
chế... Lúc này các người cầm đầu sẽ
tỏ rơ bản lĩnh. Nhân dân th́ không lẽ ǵ mà không
nhất trí, rồi mọi người cũng cho qua.
Nếu xét kỹ các văn bản đă kư, nếu là
văn bản được kư giữa hai Đảng
th́ có lợi cho ta; bởi
v́ thế giới không ai công nhận các Đảng kư kết
hiệp định nói chung, huống chi là một hiệp
định quan trọng như hiệp định biên
giới và lănh thổ. Sự việc sẽ chuyển
sang một hướng mới có lợi cho ta.
Một việc vô cùng phức tạp, một cuộc
chuẩn bị rộng lớn, nhưng ta mất ǵ, có
mất là mất cái đă mất, nhưng được
là sự ủng hộ của toàn dân. Đảng trả
được món nợ với dân tộc, uy tín
được vớt vát.
Nói thêm: Việc T4 là việc nội
bộ Đảng, vụ Biển đông là việc quốc
tế, tham nhũng là việc giữa Đảng và
dân. Phải chăng một đảng có 3 mối quan
hệ sống c̣n: Nội bộ Đảng, Đảng
và dân, Đảng và quốc tế. ở
các nước, chỉ một việc cũng làm cho
đảng cầm quyền ra đi, ta mắc một
lúc cả ba. Ta ứ lờ đi, mà việc mỗi
ngày một nóng bỏng lên. Người dân không hiểu
v́ sao lại như thế. Đảng ta hy vọng vào
cái ǵ? Càng ỉm đi, càng kích động dư luận,
càng mất uy tín. Ba việc này là ba cái huyệt sinh tử
của Đảng ta.
Ngoại giao của
ta dựa vào sức mạnh nào?
Ta không có sức mạnh kinh tế, khoa học kỹ
thuật, quân sự, ta không có ai lỗi lạc đến
mức thế giới phải kính nể. Ta đi làm
ngoại giao tay không, chỉ có cái vốn tổ tiên
để lại: Tài nguyên phong phú, địa chính trị
quan trọng; nhưng nếu không biết khai thác th́ vẫn
bằng không.
Hoàn cảnh của ta chỉ có thể
tạo được một sức mạnh: sự
đoàn kết nhất trí của bộ phận lănh
đạo, sự đoàn kết nhất trí của
toàn dân ủng hộ bộ phận lănh đạo. Ta
không chấp nhận một yêu sách nào của các cường
quốc, nếu như Quốc hội không biểu quyết.
Ta càng không chấp nhận nếu nhân dân
nói “không” khi trưng cầu dân ư. Trả
lời họ như vậy th́ họ làm ǵ được
ta. Họ có thể uy hiếp một cá nhân, chứ
không thể uy hiếp được cả một dân
tộc.
Phải chăng
chúng ta toàn trị, chúng ta chỉ bắt các thần dân
vâng lời, không dám đưa nhân dân lên vũ đài
chính trị, sợ nhân dân ư thức được vai
tṛ của ḿnh, rồi từ đó có thể nổi dậy
chống Đảng.
Việc phát
động nhân dân bao nhiêu năm nay là điều cấm
kỵ v́ đó là “vẽ đường cho hươu
chạy” là “thả âm binh ra mà đuổi”. Ta như cây
gỗ vật vờ, yếu đuối. Ta tồn tại
trong một sự chênh vênh. Chính ta làm ta yếu.
* *
*
Hai năm qua nhiều
việc diễn ra: Đại hội, Quốc hội,
WTO, quan hệ Đông-Tây... Bao nhiêu đặc điểm
trên của t́nh h́nh, trước như ẩn giấu,
nay như hé lộ rồi nổ tung, sự va đập
các mặt đối lập trong t́nh t́nh mới trở
nên gay gắt hơn.
Đó là giữa
phát triển kinh tế và mở rộng dân chủ, là
nghiêng về Đông hay Tây; đó là việc nên gột sạch
và kiến lập một hệ thống kinh tế mới,
hệ thống chính trị mới, đó là chống
tham nhũng, đó là bộ máy nhà nước mới.
Cái sôi động, cái va đập ấy, cái bị diệt
và cái sinh ra, xem ra nó có một hướng, cái hướng
mở rộng dân chủ, phát triển kinh tế...
Cái hạn chế của ta là học
mót th́ nhanh: viễn thông, du lịch, địa ốc. Cái
phải tự suy nghĩ mà làm th́ chậm chạp: nông
nghiệp, nông thôn, giáo dục...
Sự va đập c̣n khốc liệt hơn, nó là cái
ch́a khoá để ta tiến lên, tránh được
t́nh trạng ổn định một cách ốm yếu.
Cái ch́a khoá ấy để mở ra cái kho tàng: Có phải
là dân trí, dân quyền mỗi ngày sẽ cao hơn lên, và
nhiệm vụ của mọi người dân yêu nước
là phải vun đắp cho sự phát triển này./.
9-2007
Trích: Đối
thoại
Mục Thời sự Tạp
chí Dân chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục
Lục