|
|
DC&PT - Thời
Sự 2007
LTS: Giữa lúc Nguyễn Tấn Dũng hồ hởi
nói trước QH ngày hôm nay 22.10 là, tăng trưởng
kinh tế năm nay lên tới 8,5%, cao nhất trong 10
năm qua. Nhưng hàng triệu
công nhân VN đang phải trả giá như thế nào
cho sự tăng trưởng cao đó? Và ai đang
được hưởng các lợi nhuận tăng
trưởng này?
Một số
tờ báo trong nước cho biết, nhiều cuộc
đ́nh công của hàng chục ngàn công nhân ở Binh
dương đang diễn ra. Họ phải làm việc
rất cực nhọc, lương đói, giới chủ
đối xử rất tàn tệ (phần lớn là
người Đài loan, Nam Hàn…), pḥng trọ như „chuồng
gà“. Cuộc sống vô
cùng đói rách và bị đối xử rất tồi
tệ của hàng triệu công nhân VN trong các xí nghiệp
của người nước ngoài làm chủ vào đầu
thế kỉ 21 chẳng khác ǵ đời sống công
nhân VN trong các đồn điền cao su dưới sự
bóc lột của thực dân Pháp trước đây một
thế kỉ !
Công đoàn
nhà nước dưới quyền của ĐCS chẳng
quan tâm tới quyền lợi của công nhân, thậm
chí c̣n thỏa hiệp với bọn chủ nhân để
đàn áp và bóc lột công nhân! Chính Nguyễn
Tấn Dũng mới đây đă tuyên bố: „Thành
công của nhà đầu tư [nước ngoài] là
thành công của chính VN!“ (VNNet 12.9)
Trong khi ấy,
những người cầm đầu ĐCS vẫn
không mệt mỏi tuyên bố, họ đại diện
quyền lợi cho người lao động!
Sự thực
như thế nào th́ hăy đọc bài phóng sự ngày 22.10
của tờ Tuổi trẻ dưới đây:
________________________________
Nhọc nhằn đời
công nhân !
(Bài 1): Làm nhiều, lương ít, sống bấp
bênh
|
|
|
Trong những chiếc túi xốp này,
đáng giá nhất là vài quả trứng, c̣n lại
toàn rau dưa (một buổi đi chợ của hai
công nhân Công ty Woodworth Wooden chiều 21-10) - Ảnh:
N.C.T.
|
TT - Liên tiếp nhiều
vụ đ́nh công đă xảy ra trong thời gian gần
đây. Tại sao? Hăy cùng PV Tuổi Trẻ thâm nhập
đời sống của người công nhân để
thấy rằng họ quá khổ. Khổ đến mức
khó mà chịu đựng được nữa...
Phía sau khoảng sân trồng
đầy hoa của công ty là sự lạnh lùng. Sự
lạnh lùng của máy móc, nội qui và quan hệ chủ
- thợ. C̣n bên ngoài hàng rào công ty, người công nhân
phải thu ḿnh lại trong một cuộc sống chật
vật...
Ngọc Hân lại ngất
xỉu! Cái tin đó chẳng lạ ǵ với công nhân
(CN) Công ty O’Cleer (Khu công nghiệp Sóng Thần 2, B́nh
Dương). Hơn một tháng quần quật bên máy
may từ sáng đến tối khuya. Mỗi trưa,
công ty cho ăn một bữa cơm với ba lát thịt
mỏng dính trị giá 3.200 đồng. Mỗi chiều,
phải đóng tiền ăn một suất cơm cũng
với ba lát thịt mỏng dính trị giá 3.200 đồng.
Không xỉu mới là chuyện lạ!
Làm đến kiệt sức
|
|
|
Khu pḥng trọ của công nhân như những
cái "chuồng gà" với chiều dài 1,6m, rộng
1,2m - Ảnh: Yến Trinh
|
24 tuổi, bốn
năm làm cho công ty, Hân không nhớ nổi đă bị
xỉu bao nhiêu lần. Lần này khi bị chóng mặt,
hoa mắt, biết sức ḿnh, cô đă xin sếp
được nghỉ. Thế nhưng sếp nh́n cô rồi
lắc đầu. Lỗ tai cô CN trẻ bắt đầu
lùng bùng. Cô không c̣n biết kêu xin ai cả. Xung quanh cô chỉ
có những người cúi mặt làm thuê, máy móc và những
cái đế giày. Chỉ cần sếp vừa quay
đi, cô ù chạy. Cô chỉ mong được về
nhà trọ để ngả lưng. Và cô chạy...
Nhưng Hân không thể ra khỏi cánh cổng của
ông bảo vệ. “Không có giấy cho về của sếp,
cô không được đi! Nếu để cho cô về
là trái qui định, tôi sẽ bị đuổi việc”
- ông bảo vệ nói nghiêm khắc.
Hân lê chân về phân
xưởng. Làm việc được gần 30 phút nữa.
Và ngất xỉu! Cô được đưa về
pḥng y tế...
Ngất xỉu là chuyện
như cơm bữa khi con người phải quần
quật làm như một cỗ máy. Cùng công ty với Hân,
10 năm qua, vợ anh Huỳnh Thanh Phong chưa bao giờ
biết đến qui định công ty phải thỏa
thuận với người lao động và công
đoàn khi tăng ca. Như một thói quen, hễ ban
giám đốc thông báo tăng ca, CN lại cắn
răng đi làm. Có chị mang thai bảy
tháng vẫn phải vác cái bụng bầu đi tăng
ca, không được nghỉ ngày chủ nhật.
|
Thu
nhập thấp, chi phí cao
Theo báo cáo của Ban
dân vận Thành ủy TP.HCM, TP hiện có gần 1,5 triệu
lao động hoạt động trong các loại
h́nh doanh nghiệp. Khoảng 70% CN đến từ
các tỉnh thành, nhiều nhất là các tỉnh miền
Tây Nam bộ.
Tổng thu nhập
b́nh quân (kể cả lương và tăng ca cùng nhiều
khoản phụ cấp khác) của CN sáu tháng đầu
năm 2007 là 1.250.000 đồng/tháng/người.
Để tăng thêm thu nhập, một bộ phận
lớn CN phải làm thêm công việc ngoài chuyên môn, chấp
nhận tăng ca vượt qua giới hạn Luật
lao động qui định.
Mức chi tiêu cho những
khoản thiết yếu trong đời sống của
mỗi người dân hằng tháng là 1 triệu đồng.
Ở TP.HCM, khoản chi phí lớn nhất cho CN là tiền
thuê nhà (153.512 đồng/người/tháng), tiền
ăn tiết kiệm nhất (299.227 đồng/người/tháng).
Các khoản chi tiêu cho cá nhân: nhu yếu phẩm, quần
áo, đồ dùng... rất ít (khoảng 100.000 đồng/tháng).
Chi cho sinh hoạt văn hóa: chủ yếu là mừng
lễ cưới, cà phê, đi chơi cùng người
yêu... c̣n ít hơn (889.072 đồng/năm). Những
khoản chi cho học tập, bảo vệ sức
khỏe hoàn toàn không đáng kể.
Một số ít CN ở
trong các khu lưu xá do các doanh nghiệp hoặc các khu
công nghiệp - khu chế xuất xây dựng. Đại
bộ phận vẫn sống trong các khu nhà trọ của
người dân cho thuê.
|
CN may c̣n đỡ vất vả.
Nhiều lúc nữ CN Công ty thủy hải sản Hải
Minh (Q. Thủ Đức, TP.HCM) c̣n phải kiêm luôn phu
khuân vác. Ngoài cắt, rửa, lột da cá, các cô gái c̣n phải
vác cả những con cá mập nặng 70-80kg. Mặc
cho kho lạnh rét cắt da, các CN vẫn phải làm. Có
lúc tăng ca liên tục, đuối sức, đến
ba CN cùng khuỵu xuống ngất xỉu. Làm quần
quật nhưng mức lương CN chưa đến
1 triệu đồng/tháng. Ngày 17-10, tập thể CN
đă làm đơn kiến nghị xin được
tăng lương. Ngay sau đó, ông giám đốc
(Đài Loan) đă cho chở năm CN - những người
ông nghi ngờ phát động làm đơn - sang một
công ty khác. Tại đây, ông ép năm người này nhận
quyết định sa thải.
Thắt lưng buộc
bụng
21 giờ, trong ḍng người
ùa ra cổng Công ty giày An Lạc, một nhóm CN nữ lặng
lẽ rẽ vào hẻm 86, đường Tên Lửa,
KP2, P.An Lạc, Q.B́nh Tân, TP.HCM. Đi qua khu chợ tạm
nhớp nháp sau mưa, một cô ghé lại dằn bụng
tô ḿ gơ, cô khác mua mấy gói ḿ tôm. Tiết kiệm
hơn, vài cô về pḥng trọ ăn cơm nguội nấu
từ sáng sớm.
Bước vào nhà trọ của
CN Trương Thị Đan Huyền, chúng tôi thật
sự bàng hoàng! Thoạt nh́n, pḥng trọ giống
như một dăy “chuồng gà”. Ḍng kênh nước đen nhờ
nhờ rác sau nhà lắm khi tràn lên ngập mắt cá
chân. Mỗi pḥng rộng 1,2m, dài 1,6m, đủ rộng
để đặt hai cái gối nằm và đủ
dài để người cao phải ngủ co chân. Quần
áo được treo bên vách. C̣n mọi đồ dùng
cá nhân đều phải đặt lên kệ. Vách và nền
pḥng đều được ghép bằng loại ván
ép cũ, dán giấy loang lổ. Mỗi pḥng được
gắn một ổ cắm điện để CN có
thể thắp đèn, quạt máy và nồi cơm
điện. Trong pḥng của Huyền chỉ có mỗi
chiếc quạt và nồi cơm điện là đáng
giá nhất.
Trả lời tại sao không
chọn nhà trọ nào khác, cô gái 24 tuổi này ngậm
ngùi: “Lương mỗi tháng chỉ hơn 900.000 đồng,
cái ǵ cũng đắt đỏ. Tiền đâu thuê
nhà đẹp hở chị? Hồi trước pḥng
này chỉ có 120.000 đồng, giờ lên 200.000 đồng.
Em ở đây cùng một người bạn”. Huyền
c̣n cho biết: “Tụi em trẻ, nhằm nḥ ǵ! Khu này
c̣n có vài cặp vợ chồng CN có con nhỏ cũng ở
trong cái pḥng nhỏ xíu như vầy từ năm này
qua năm khác”. “Thế th́ sao ngủ?”.
Cô CN bật cười hồn nhiên: “Vợ làm ca ngày.
Chồng làm ca đêm. Và ngược lại. Nhiều cặp
vợ chồng có con nhỏ, không có tiền gửi nhà
trẻ đành chấp nhận làm lệch ca để
thay nhau ở nhà giữ con”.
Đă ba năm nay, ít tháng nào chị
Hồ Thị Xuân Hương, CN Công ty thủy hải
sản Hải Minh, được thanh thản với
nợ “nóng”. Hai vợ chồng chị đều là CN
quê Đắc Lắc, có đứa con 7 tuổi. Tổng
lương của hai người là 2,1
triệu đồng/tháng. Riêng tiền nhà mất 500.000
đồng/tháng. Tiền ăn ở
trường cho con là 250.000 đồng/tháng. Do luôn
tăng ca, chị phải thuê người đón con với
giá 350.000 đồng/tháng. Đó là chưa kể hàng
trăm khoản chi tiêu khác... Túng thiếu, mỗi lần
cũng chỉ dám vay vài ba trăm
ngàn đến 1 triệu đồng, lăi suất 15%.
Đến nay người ta không muốn cho chị vay
nữa v́ chị không có thứ tài sản nào để
thế chấp, năn nỉ măi chủ nợ mới
chịu cho vay sau khi... cầm tạm chứng minh nhân
dân.
Chị Hương cũng
như bao CN khác, không tích lũy, không tương lai. Họ
đều chung nỗi lo lắng: “Chỉ cần thất
nghiệp một tháng thôi, chúng tôi sẽ đói!”.
YẾN TRINH - CHÍ QUỐC
(c̣n tiếp)
Trích: Tuổi trẻ 22.10
Mục Thời sự Tạp
chí Dân chủ & Phát triển điện tử:
www.dcpt.org
hay www.dcvapt.net
|
Trở về Mục
Lục