DC&PT - Thời Sự 2006

  ĐẠI HỘI 10 ĐI VỀ ĐÂU ?

CỰU TT VÕ VĂN KIỆT THẤT VỌNG VÀ BỰC TỨC

VỀ TÌNH TRẠNG „NGUYỄN NHƯ VÂN“ CỦA TẬP ĐOÀN „MA-QUỈ“!

ÂU DƯƠNG THỆ

            „Tôi thấy không có gì khác là tính nghi thức. Tôi đã biết trước mọi trình tự rồi, mặc dù tôi chỉ tham dự 2 phiên khai mạc.“

            Trên đây là những lời thổ lộ đầy sự bực tức và thất vọng của cựu TT Võ Văn Kiệt trên tờ báo điện tử VietNamNet ngày 31.12.05 (xem phần sau) để trả lời câu hỏi về thái độ của ông đối với việc các tỉnh và thành phố cũng như các cơ quan trung ương đang tiến hành các đại hội đảng bộ để bầu cử cấp uỷ tại địa phương và cử đại biểu về tham dự Đại hội (ĐH) 10 sắp tới của ĐCSVN.  Sự thất vọng và nỗi bực tức của ông Kiệt rất có cơ sở. Vì ngay trong hai thư tháng 4 và tháng 7.2005 gởi cho Bộ chính trị (BCT) và Ban chấp hành Trung ương (BCHTU)  để góp ý vào các văn kiện và việc chuẩn bị cho ĐH 10 ông Kiệt đã yêu cầu cần phải chấm dứt tình trạng „Đại hội chỉ làm nhiệm vụ hoàn tất thủ tục“, tức là chỉ làm lấy lệ. Trong thư ngày 2.7.05 ông Kiệt đã đòi hỏi:

            „Việc trở lại với những nguyên tắc của Đảng cần thể hiện ngay trong việc chuẩn bị Đại hội X, triển khai các bước của Đại hội X theo đúng nguyên tắc "cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng là Đại hội đại biểu toàn quốc".

            Lựa chọn bầu đại biểu đi dự đại hội các cấp từ dưới lên trên, để đại biểu là những người ưu tú nhất, tiêu biểu nhất cho trí tuệ, phẩm chất, tài năng của Đảng.

            Phát huy đến mức cao nhất tinh thần dân chủ của từng đại biểu Đại hội, tự mình tham gia quyết định mọi vấn đề mà Đại hội phải chịu trách nhiệm: quyền thảo luận, quyết định nội dung của báo cáo tình hình nhiệm vụ được trình bày tại Đại hội, quyền quyết định tiêu chuẩn và số lượng người tham gia cấp uỷ, quyền ứng cử và đề cử, quyền chất vấn người ứng cử và đề cử, quyền bầu cử trực tiếp bằng phiếu kín.

            Việc chuẩn bị của Ban trù bị Đại hội các cấp không thể không có. Ban trù bị chuẩn bị tốt nhất để đại hội các cấp, cũng như Đại hội toàn quốc thực thi quyền hạn và trách nhiệm của mình đúng theo Điều lệ. Ban trù bị không làm thay đại biểu và Đại hội. Không để tình trạng Đại hội chỉ làm nhiệm vụ hoàn tất thủ tục.“ (Võ Văn Kiệt, thư ngày 2.7.05, xem trong www.dcpt.org )

            Qua những đòi hỏi trên ông Kiệt đã nói rõ là, hãy để quần chúng đảng viên được quyền tự do thảo luận về đường lối và nhân sự ngay trong cấp của mình tại những đại hội đảng bộ cấp của họ. Chỉ như thế mới thể hiện tính dân chủ thực sự và phản ảnh nguyện vọng của quần chúng đảng viên. Và chỉ như vậy mới tạo ra một sinh lực mới trong đảng để giải quyết những khó khăn lớn hiện nay.

            Nhưng các lời kêu gọi của ông Kiệt vài tháng trước đã bị phe bảo thủ, độc tài thân Bắc kinh bỏ ngoài tai. Họ vẫn làm theo cách của họ, nghĩa là mọi chuyện từ đường lối, nhân sự trong đảng bộ cho nhiệm kì mới, cử đại biểu đi ĐH 10 và cả chương trình nghị sự của đại hội đảng bộ đều được xếp đặt từ trên.  Nếu ai theo dõi các hội nghị đảng bộ các cấp tỉnh, thành phố, rồi các hội nghị đảng bộ cấp trung ương từng ngành như tư tửơng, ngoại giao… , tới cả đại hội đảng bộ quân đội, công an trong những ngày vừa qua thì đều thấy sự có mặt của Nông Đức Mạnh hay các uỷ viên BCT trong các đại hội đảng bộ này. Những nhân vật trung ương tới tham dự không phải là khách mời mà lại là ngừơi „chỉ đạo“ trong các hội nghị này. Nghĩa là quyền tự do quyết định của các đảng viên trong đảng bộ đã bị tước đoạt. Việc này hoàn toàn vi phạm Điều lệ của đảng, như ông Kiệt đã cảnh cáo  trong thư.

            Chính vì thái độ coi các đảng viên như cục đất xét để tiếp tục thực hiện chủ nghĩa một nhóm vài ngừơi suy nghĩ thay cho tất cả và quyết định thay cho tất cả, cho nên đã khiến cho những đại hội đảng bộ trở nên tẻ nhạt không thu hút đựoc sự chú ý của dư luận. Vì rằng, trước khi đi dự mọi đảng viên đã biết vẫn những bộ mặt cũ bẩn thiủ và xôi thịt, vẫn những cờ quạt hoa hoè và những lời nói rỗng tuếch. Ông Kiệt đã nhận xét như thế về các đại hội đảng bộ trong những ngày vừa qua:

            „ĐH phải như là một sinh hoạt chính trị lớn nhất của toàn dân, không phải bằng cờ treo đầy thành phố cho vui, đúng ra cần chứng tỏ thế nào để người dân thật sự coi đó là sự kiện lớn nhất. Nhưng thực tế thì không được như vậy.“…

            „Trong một số ĐH tôi có dự và được biết vừa qua, người dân quan tâm chưa thấy được sự đổi mới và sự đột phá rõ nét. Người ta quan tâm không chỉ muốn thấy văn kiện mà muốn thấy những con người cụ thể, với những phương án cụ thể có thể đem tới sự đột phá, cho địa phương đó vượt lên…“

            „Lần lần trở thành thói quen cho rằng không cần phải suy nghĩ nhiều lắm bởi vì tất cả những công đoạn quan trọng nhất, đã có cấp trên chuẩn bị sẵn từ trước, lại được sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của bên trên.“

            Cựu TT Võ Văn Kiệt đã nói thẳng tình trạng chuẩn bị các đại hội đảng bộ các cấp trong thời gian vừa qua vẫn tiếp tục mang tính hình thức. Bởi vì mọi thứ đã được trên xắp sẵn:

            „Thường trực một cấp ủy đảng chuẩn bị cho Thường vụ, Thường vụ lại chuẩn bị cho Ban chấp hành. Có những trường hợp (mà điều này không hiếm), ra Hội nghị ban chấp hành mà thực chất không khác một hội nghị thường vụ mở rộng, các ý kiến cũng có thêm, bớt, nhưng không phải hội nghị theo đúng nghĩa cuộc họp của cơ quan cao nhất của một đảng bộ. Vậy nên, khi ra ĐH, người ta mới có cảm nhận là tất cả đã yên bài rồi. Không có gì phải thay đổi. „

            Câu hỏi trung tâm là, những ai đang coi thường mong ước của đa số đảng viên và những đòi hỏi chính đáng của nhiều chuyên viên, cách mạng lão thành, trong đó có cả Võ Văn Kiệt? 

            Tuy ông Kiệt không nêu tên ai ra, nhưng nếu so sánh với hai thư tháng 4 và 7.05 của ông định nghĩa về  những ngừơi đang có „quyền uy“ và „quyền lực“ đang cấu kết với nhau trong BCT để lộng quyền, độc đoán và tham nhũng thì không ai khác là Đỗ Mười, Lê Đức Anh (thường được gọi là MA) và „nhóm tứ nhân bang“ Nguyễn Phú Trọng, Nguyễn Khoa Điềm, Trần Đình Hoan và Phạm Văn Trà (trong nước thường được gọi là „nhóm tứ QUỈ“). Như thế là MA và QUỈ đã trở thành yêu tinh đang tác oai tác quái chính trường ở VN hiện nay!

            Theo ông Kiệt, chính vì thượng tầng (tức nhóm này) đã chà đạp nguyên tắc sinh hoạt dân chủ trong đảng cho nên đã khiến toàn bộ đảng mất hết dân chủ từ trên xuống dứơi:

             „Có một vấn đề cốt lõi là khi muốn thực thi đổi mới sâu rộng trong toàn xã hội và mạnh hơn là trong toàn Đảng bộ, thì sự vận động dân chủ trong hệ thống tổ chức của Đảng, là các cấp ủy đảng từ trên xuống dưới phải tạo ra được cái cảm nhận là có dân chủ, dân chủ đầy đủ, phải phát huy hết trí tuệ của hệ thống tổ chức, nếu không làm được như vậy thì vô hình trung đã làm cho không khí trong Đảng cũng không bộc lộ rõ điều này.“

            Không chỉ chỉ trích các nhóm MA-QUỈ đã ngăn cản những đòi hỏi dân chủ hoá nội bộ đảng của đa số quần chúng đảng viên, mà ông Kiệt còn ám chỉ rằng, nhóm này cũng tìm cách bao vây cả Nông Đức Mạnh, biến ông Mạnh chỉ còn là bung xung. Khi trả lời câu hỏi, tại sao ĐH 6 (1986) trong giai đoạn chuẩn bị đã tạo được sự hồ hởi trong quần chúng đảng viên, Võ Văn Kiệt đã khen Trường Chinh (sau khi Lê Duẩn mất, ông được đề cử tạm thời làm TBT để chuẩn bị ĐH 6) có bản lĩnh đã dám tiếp xúc trực tiếp với các đảng viên cấp dưới để hiểu ý nguyện: „Đó cũng là bài học đòi hỏi bản lĩnh của người lãnh đạo tạo ra bước ngoặt. „  Nhưng hiện nay Nông Đức Mạnh đã không có có bản lĩnh như vậy, dám làm như thế. Ông ta tự nhắm mắt, chỉ nghe theo một số ngừơi trung gian, tức là nhóm MA-QUỈ mà thôi!

            Trong tình hình như thế thì ai hay cơ quan nào có thể làm thay đổi được bàn cờ?  Cựu TT Võ Văn Kiệt đã trả lời trong cuộc phỏng vấn:

            „ Đó là ĐH toàn quốc lần thứ X của Đảng, là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng quyết định, chịu trách nhiệm trước sự đòi hỏi của đất nước. „

            Phải chăng như thế là Võ Văn Việt xây nhà trên cát ?  Có lẽ không phải hoàn toàn như thế. Vì ông đã trả lời thẳng là: „ Không phải mơ ước mà là đòi hỏi. „  Ông Kiệt biết được phe bảo thủ độc tài và thân Bắc kinh đang dùng đủ mưu mẹo và mánh lới để thao túng ĐH 10 sắp tới. Nhưng ông vẫn tin rằng, nếu có sự tranh đấu tích cực của các cách mạng lão thành, của các chuyên viên và các đảng viên còn tinh thần đấu tranh và biết tự trọng thì rất có thể thay đổi được tình thế. Ông Kiệt cũng còn đang tìm cách mượn dư luận và báo chí làm áp lực tạo một sức ép lớn lên ĐH 10 để ngăn cản những toan tính đen tối của tập đoàn MA-QUỈ. Không những thế, ông Kiệt cũng cảnh cáo nhóm MA- QUỈ rằng, nếu họ cố tình bày ĐH 10 thành một trò hề dân chủ thì sẽ có những hậu quả khó lường! Tất cả những tâm tư này đã được cựu TT Võ Văn Kiệt tóm lại trong câu kết của cuộc phỏng vấn:

            „ Không phải mơ ước mà là đòi hỏi. Cần phải có những người chịu nghe sự thật và dám quyết đoán trên hết vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Theo tinh thần đó, ĐH toàn quốc lần thứ X này phải đảm bảo đúng thực chất của nó như điều lệ quy định, tức là ĐH là cấp cao nhất của toàn Đảng quyết định mọi vấn đề thuộc quyền lực cao nhất. Làm đúng như thế, dân chủ trong Đảng sẽ được phát huy cao nhất. BCH TƯ Đảng lần này được chọn lựa đúng như mong muốn là thể hiện được ý chí của toàn Đảng để điều hành đất nước. „

*          *          *

TÀI LIỆU TỪ TRONG NƯỚC

"Cần đột phá về cách lựa chọn nhân sự...."

(VietNamNet) - Làm thế nào để có thể huy động được tất cả mọi nguồn lực trong Đảng vì sự phát triển của đất nước? Làm thế nào để khơi dậy hào khí và động lực cống hiến trong mỗi người để chào mừng Đại hội Đảng trong năm 2006? Đó là nội dung cuộc trao đổi của nhà báo Lương Bích Ngọc và nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt  khi ông vừa từ TP.HCM ra dự phiên ĐH Đảng bộ TP. Hà Nội.  Trong buổi gặp gỡ này, PV VietNamNet còn trao đổi với ông về vấn đề hội nhập và xây dựng ĐH đẳng cấp Quốc tế ở Việt Nam.  Chúng tôi sẽ lần lượt đăng tải các nội dung này.

- Thưa ông, năm 2005 là năm mà các ĐH Đảng bộ các cấp diễn ra rộng khắp ở các địa phương, ông có tham dự nhiều không?

-  ĐH Đảng bộ ở quê hương - "chùm khế ngọt" - là ĐH Đảng bộ huyện duy nhất mà tôi dự. Sau đó, tôi dự ĐH Đảng bộ ở TP.HCM và vừa rồi (21/12) dự khai mạc ĐH ở Hà Nội. Ngoài ra, tôi cũng nhận được thông tin ĐH của nhiều địa phương khác.

Sau khi dự 2 ĐH lớn nhất ở 2 thành phố lớn, ông có cảm thấy sự đổi mới đặc biệt nào không?

- Tôi thấy không có gì khác là tính nghi thức. Tôi đã biết trước mọi trình tự rồi, mặc dù tôi chỉ tham dự 2 phiên khai mạc.

Vậy ông thấy ĐH Đảng bộ trong thế kỷ XXI ở 2 thành phố lớn này có khác nhiều so với ĐH Đảng bộ của chính những nơi này cách đây 10 năm, 20 năm hay không?. Về cách tổ chức, không khí, sự quan tâm của công chúng, thái độ của các Đảng viên khi đến tham dự?

- Tất nhiên Đại hội ở những thời điểm khác nhau sẽ có những không khí khác nhau. So với tất cả những gì đã trải qua thì ĐH Đảng toàn quốc lần thứ IV, VI  không khí đặc biệt nhất. ĐH IV diễn ra sau đất nước giải phóng - Nam Bắc thống nhất nên không khí tưng bừng, sôi nổi trong Đảng, ngoài dân. ĐH VI là ĐH mở đầu cho thời kỳ đổi mới, có bước tháo gỡ về đường lối tương đối lớn -Tất nhiên "tương đối" có nghĩa là cũng còn thăm dò, chưa thực sự mạnh dạn, song, đó cũng là bước ngoặt lớn của đất nước. Tất nhiên sự tưng bừng cũng khác. Đó là thời điểm mà tình hình bị ép xuống mức cùng cực đang chờ đợi có sự đổi mới, nên lúc nhìn thấy ánh sáng, người người thuộc đủ các tầng lớp rất hồ hởi. 

Vâng, thưa ông, rất nhiều người vẫn còn nhớ rất rõ không khí sôi nổi trước và trong ĐH lúc đó, người dân quan tâm đến từng chi tiết của ĐH, nào là những chuyện gì sẽ được đưa ra bàn bạc, thảo luận... Còn bây giờ, hình như thái độ của Đảng viên đối với mỗi ĐH hình như cũng bình lặng hơn? Đó có phải là do sự phát triển đã ổn định hay là vì người ta không đợi chờ sự đột phá?

- Những dịp ĐH Đảng toàn quốc VII, VIII, IX tiếp sau đó diễn ra trong bối cảnh đất nước đang trên đà đi lên. Mỗi năm, mỗi nhiệm kỳ đất nước lại thêm phát triển và khẳng định vị thế mới trước bạn bè quốc tế, quan hệ ngày càng tốt hơn, đó là điều có thể khẳng định. Đây chính là điểm khác biệt về mức độ tăng trưởng, về quan hệ quốc tế.

Nhưng trong quá trình phát triển, sự đòi hỏi của đất nước, của sự phát triển cũng ngày càng cao hơn, do đó cách tiếp cận cũng phải được nâng lên ở cấp độ cao hơn.

Người dân họ có đòi hỏi cao hơn về tốc độ tăng trưởng, sự tiến bộ về nhiều mặt của xã hội. Trong một số ĐH tôi có dự và được biết vừa qua, người dân quan tâm chưa thấy được sự đổi mới và sự đột phá rõ nét. Người ta quan tâm không chỉ muốn thấy văn kiện mà muốn thấy những con người cụ thể, với những phương án cụ thể có thể đem tới sự đột phá, cho địa phương đó vượt lên.

Thưa ông, một trong những nguyên nhân làm cho người ta không quan tâm đến ĐH  phải chăng là do cách tổ chức. Thường thì với một ĐH Đảng bộ, dù chỉ là của phường, xã, huyện... người ta quan tâm đến những chuyện bên lề, đến ĐH trù bị hơn là khi ĐH đã chính thức diễn ra. Vậy nên chăng, trong cách chúng ta tổ chức ĐH, phải làm thế nào để người dân vẫn cảm thấy hồi hộp, "kịch tính" của ĐH chính thức?

- Đó cũng là một chuyện quan trọng. Tôi cũng đã đề xuất một số ý kiến về cách tổ chức ĐH:

Một dòng là trù bị, là trưng cầu ý kiến trong Đảng, ngoài dân thật sự dân chủ từ dưới lên.

Dòng thứ 2 là ĐH chính thức từ trên xuống, thông qua chính thức các văn kiện và bàn nhân sự. Thực tế kinh qua nhiều ĐH mới rút ra điều ấy. Một đất nước do một Đảng lãnh đạo, đã từng thử thách lớn trong chiến tranh, bây giờ đất nước đã hòa bình xây dựng và đổi mới, ĐH phải như là một sinh hoạt chính trị lớn nhất của toàn dân, không phải băng cờ treo đầy thành phố cho vui, đúng ra cần chứng tỏ thế nào để người dân thật sự coi đó là sự kiện lớn nhất. Nhưng thực tế thì không được như vậy.

Có một vấn đề cốt lõi là khi muốn thực thi đổi mới sâu rộng trong toàn xã hội và mạnh hơn là trong toàn Đảng bộ, thì sự vận động dân chủ trong hệ thống tổ chức của Đảng, là các cấp ủy đảng từ trên xuống dưới phải tạo ra được cái cảm nhận là có dân chủ, dân chủ đầy đủ, phải phát huy hết trí tuệ của hệ thống tổ chức, nếu không làm được như vậy thì vô hình trung đã làm cho không khí trong Đảng cũng không bộc lộ rõ điều này.

Do đó, không làm cho người dân thấy rõ đâu là việc đã làm được và đâu là việc chưa làm được thuộc những vấn đề quốc kế dân sinh gắn liền với đời sống của đất nước, những bức xúc trong cuộc sống của người dân. Lần lần trở thành thói quen cho rằng không cần phải suy nghĩ nhiều lắm bởi vì tất cả những công đoạn quan trọng nhất, đã có cấp trên chuẩn bị sẵn từ trước, lại được sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của bên trên.

Thưa ông, liệu có phải vì vấn đề những dự báo nhân sự trong dư luận đa số đều đúng với phiên họp chính thức nên người dân cũng như Đảng viên thường quan tâm đến thông tin bên lề và ĐH trù bị hơn là ĐH chính thức. Trong khi đó, nhân sự là vấn đề quan trọng để dẫn đến những đột phá cho kỳ sau. Theo ông, cần phải làm gì để thay đổi?

- Qua 2 ĐH Đảng bộ lớn tôi vừa dự, tất cả đều là sự chuẩn bị khá chu đáo của các đồng chí sắp mãn nhiệm kỳ, còn hẹp hơn so với quy định của Điều lệ Đảng - theo quy trình: Thường trực một cấp ủy đảng chuẩn bị cho Thường vụ, Thường vụ lại chuẩn bị cho Ban chấp hành. Có những trường hợp (mà điều này không hiếm), ra Hội nghị ban chấp hành mà thực chất không khác một hội nghị thường vụ mở rộng, các ý kiến cũng có thêm, bớt, nhưng không phải hội nghị theo đúng nghĩa cuộc họp của cơ quan cao nhất của một đảng bộ. Vậy nên, khi ra ĐH, người ta mới có cảm nhận là tất cả đã yên bài rồi. Không có gì phải thay đổi.

Có nghĩa là chúng ta phải thay đổi lại cách thức tổ chức ĐH? Nhưng theo ông, ai sẽ là người tạo ra đột phá đó?

- Đó là ĐH toàn quốc lần thứ X của Đảng, là cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng quyết định, chịu trách nhiệm trước sự đòi hỏi của đất nước.

Ý chí đổi mới là của toàn Đảng và các đảng viên đều mong muốn có sự đột phá trong cách bầu nhân sự. Như cách làm của chúng ta ngày trước, khi bắt đầu cho một đổi mới, cần phải có sự thay đổi lớn từ phía Đảng. Ngay cả bên Trung Quốc cũng như vậy, những thay đổi đó phải bắt đầu từ những ý chí rất mạnh mẽ. Ông đã từng đưa ra những đề xuất dẫn đến sự thay đổi, sự phát triển cho đất nước, liệu lần này ông có đưa ra đề xuất lớn nào về cách thức tiến hành ĐH?

- Trong ĐH VI, từ những ý kiến bên dưới, người lãnh đạo dám nhìn thẳng vào sự thật và nhận đúng sai lầm cần phải sửa, và lãnh đạo dám nghe nhiều chiều khác nhau. Trong Đảng, cán bộ, Đảng viên được phát biểu tất cả suy nghĩ của mình nên không khí rất sôi động. Đó mới là phát huy hết trí tuệ của Đảng viên. Bác Trường Chinh trước đó là một người rất "cứng", nhưng khi thay cho bác Lê Duẩn, Bác đi thẳng xuống bên dưới để lắng nghe ý kiến trực tiếp của anh em, không qua trung gian nào khác. Cộng thêm với sự giúp sức của một số cán bộ có tư duy mới để chuẩn bị cho nội dung ĐH, đó là người lãnh đạo chịu nghe sự thật và biết huy động những người trung thực. Đó cũng là bài học đòi hỏi bản lĩnh của người lãnh đạo tạo ra bước ngoặt.

Theo ông, đội ngũ lãnh đạo phù hợp nhất cho thế kỷ XXI là những người như thế nào? Lứa tuổi nào, trình độ nào? Đâu là mơ ước của ông, nếu có thể?

- Không phải mơ ước mà là đòi hỏi. Cần phải có những người chịu nghe sự thật và dám quyết đoán trên hết vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Theo tinh thần đó, ĐH toàn quốc lần thứ X này phải đảm bảo đúng thực chất của nó như điều lệ quy định, tức là ĐH là cấp cao nhất của toàn Đảng quyết định mọi vấn đề thuộc quyền lực cao nhất. Làm đúng như thế, dân chủ trong Đảng sẽ được phát huy cao nhất. BCH TƯ Đảng lần này được chọn lựa đúng như mong muốn là thể hiện được ý chí của toàn Đảng để điều hành đất nước.

Lương Bích Ngọc (thực hiện)

Trích: Vietnamnet 31.12.05

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net