Chuyện từ nước Pháp: Khi một Thủ tướng có hành vi phạm pháp

 

TRẦN NGỌC SƠN

 

Ðã là con người thì phải có điểm yếu, ấy vậy mà việc phạm pháp lại thật hiếm hoi trên nhiều nước tiền tiến như Thụy Ðiển, Anh Quốc, Thụy sĩ ... Vì sao? Ở Việt nam, thái độ lươn lẹo, lường gạt, tham nhũng đã trở thành nếp sống văn hóa để truyền lại cho các thế hệ sau...

Nước Pháp vẫn còn xấu hổ vì giới lãnh đạo chính trị của mình

Tuyệt đại đa số các chính trị gia của nước Pháp đều là những người trung thực và hết lòng vì lợi ích chung. Tuy nhiên cũng có một thiểu số đã lợi dụng kẽ hở của luật pháp để có những hành vi không chính đáng. Cựu Thủ tướng Balladur thuộc đảng RPR (Tập hợp vì nền Cộng hòa) đã thông qua Quốc hội đưa ra một đạo luật nhằm giải quyết tình trạng này. Vài năm sau, chính một đồng chí lãnh đạo của đảng ông, đồng thời là vị Thủ tướng kế vị ngay sau đó của ông, ông Alain Juppé, lại rơi tõm vào vũng bùn của nền Cộng hòa do sự phát giác của báo chí. Ðó là vụ án Juppé.

Ông Alain Juppé sinh ngày 15/8/1945, đậu tú tài năm 17 tuổi sau đó tốt nghiệp 3 trường nổi tiếng của Pháp là: Cao đẳng sư phạm, Viện chính trị học và Trường Quốc gia hành chánh.

Sau khi tốt nghiệp, ông giữ chức vụ Thanh tra tài chánh và được ông Chirac, lúc đó là Thủ tướng, kết nạp để viết diễn văn. Ông là dân biểu Quốc hội, sau đó giữ nhiều chức vụ quan trọng như Thứ trưởng đặc trách Ngân sách, Bộ trưởng Ngoại Giao, Thủ tướng chính phủ.

Ông Juppé đồng thời là Thị trưởng thành phố Bordeaux và Chủ tịch đầu tiên của đảng UMP (Liên kết vì cuộc vận động dân tộc), tên mới của đảng RPR.

Ông từng là cánh tay mặt của Tổng thống Chirac khi ông này còn là Thị trưởng thành phố Paris kiêm Chủ tịch đảng RPR.Và chính nơi đây, vụ việc phạm pháp đã bị báo chí khui ra.

Ông Juppé ra tòa vì tội "lạm dụng chức vụ để lấy lợi nhuận bất hợp pháp". Ông đã gian dối khi còn giữ chức Phó thị trưởng đặc trách tài chánh của thành phố Paris: Khoảng mươi người được khai là nhân viên và lãnh lương của hãng thầu xây cất BTP hoặc của Tòa thị sảnh Paris, trên thực tế là những đảng viên trung cấp làm việc thường trực cho đảng RPR của ông, một trong hai đảng lớn cầm quyền của nước Pháp. Trong trường hợp Tòa thị sảnh Paris, những đảng viên của RPR lãnh lương nhà nước nhưng lại làm việc cho một đảng chính trị là một hành động ăn cắp của công.

Cùng ra tòa với Thủ tướng Juppé còn có nhiều lãnh tụ chính rị, thủ quỹ, cán bộ của đảng RPR và một số giám đốc xí nghiệp.

Riêng trường hợp đương kim Tổng thống Chirac, cũng bị dính líu vào vụ án vì lúc đó là Thị trưởng thành phố Paris, không phải ra tòa, mặc dù có lệnh đòi của thẩm phán. Lý do là vì được luật pháp bảo vệ khi còn giữ chức vụ Tổng thống, tuy nhiên khi hết chức vụ vào giữa năm 2007, ông sẽ phải trả lời trước tòa án về vụ việc dính đến vụ án tham nhũng này.

Thủ tướng Juppé tự bào chữa rằng ông không làm giàu cá nhân, nhưng chỉ để cho đảng ông có nhiều phương tiện hoạt động. Trên thực tế, tham nhũng, móc ngoặc để làm giàu cá nhân là một hành động ăn cắp, nhưng làm giàu cho một đảng cũng là ăn cắp mà còn nguy hại hơn nhiều. Thật vậy, trong một nền dân chủ, không có nhiều phương tiện hơn đối thủ của mình là một chướng ngại lớn, thậm chí đưa đến thất cử. Tuy nhiên, nếu vì lý do đó mà chấp nhận hoặc a tòng với những việc làm mờ ám của đảng mình thì đó là một tai họa cho nền dân chủ, vì sẽ làm cho nền dân chủ trở thành mong manh, có điều kiện biến chất thành độc tài. Ðó là trường hợp nước Ðức sau khi Hitler thắng cử.

Trong phiên tòa đầu, cựu Thủ tướng Juppé bị tuyên án 18 tháng tù treo và 10 năm mất quyền công dân. Sau khi chống án, tòa án chỉ xử ông 14 tháng tù treo và một năm mất quyên công dân. Tòa án tuyên bố: "bản chất của vụ việc không thể chấp nhận được đối với xã hội vì trái ngược với nguyện vọng chung được diễn đạt qua luật pháp"..., " hành xử như thế, Alain Juppé đã phản bội sự tin cậy của quần chúng trong chức vụ dân cử".

Sau khi tòa tuyên án, ông Juppé đã rời khỏi hai chức vụ cuối cùng là Chủ tịch đảng UMP và Thị trưởng thành phố Bordeaux. Dư luận Pháp đánh giá rất thấp thái độ của ông Juppé đã không từ chức ngay khi bị câu lưu tòa án để tránh bị nghi ngờ là dùng áp lực chính quyền nhằm tác động lên ngành Tư Pháp.

Chính phủ Pháp đã có một nguyên tắc không viết thành văn là khi một Bộ trưởng bị tòa án đặt nghi vấn thì phải từ chức ngay để trình diện trước pháp luật với tư cách thường dân. Ðó là trường hợp của một Bộ trưởng kinh tế tài chánh của đảng Xã hội là ông Dominique Strauss-Kahn (DSK). Khi ông DSK đang thăm viếng chính thức Việt Nam thì bị tòa án đặt nghi vấn có dính líu đến một vụ tham nhũng khi chưa làm Bộ trưởng. Ông DSK đã tức tốc rời Việt Nam trở về Pháp và xin từ chức Bộ trưởng ngay lập tức. Kết quả là DSK được trắng án sau khi điều tra.

Ông DSK mất chức Bộ trưởng nhưng đã có công lao tạo dựng một hình ảnh trong sáng cần thiết, củng cố lòng tin trước quần chúng cho giới lãnh đạo chính trị hướng dẫn đất nước.

Ðã là con người thì phải có điểm yếu, ấy vậy mà việc phạm pháp lại thật hiếm hoi trên nhiều nước tiền tiến khác như Thụy Ðiển, Anh Quốc, Thụy sĩ ...Xem thế, nước Pháp vẫn còn xấu hổ vì giới lãnh đạo chính trị của mình.

Ở Việt nam, thái độ lươn lẹo, lường gạt, tham nhũng đã trở thành nếp sống văn hóa để truyền lại cho thế hệ sau, lòng tham đã hủy diệt lòng tự trọng nên không còn biết xấu hổ là gì.

Nước Việt vẫn còn xấu hổ vì giới lãnh đạo của Ðảng Cộng sản

Tin báo chí: "Nhờ sự giúp đỡ về tài chánh cũng như nhân lực của Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Thuỵ Điển, Ban Nội Chính Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam đã thực hiện dự án Nghiên Cứu Đấu Tranh Chống Tham Nhũng. Kết quả điều tra được báo cáo tại cuộc hội thảo tổ chức vào ngày 30/11/2005 tại Hà Nội, bên cạnh những giới chức Việt Nam còn có sự hiện diện của bà Anna Lindstedt, đại sứ đặc mệnh toàn quyền vương quốc Thuỵ Điển. Kết quả điều tra làm nổi bật mấy điểm:

- tham nhũng do tham, không do nghèo

- tham nhũng có đủ kiểu cách của nó

- 32% cán bộ công chức trả lời sẽ nhận nhận hối lộ nếu có cơ hội.

- cơ chế "xin-cho" tạo điều kiện cho tham nhũng hoành hành.

- đạo đức cán bộ xuống thấp, xử phạt không nghiêm minh.

- 10 cơ quan tham nhũng tột bậc là: nhà đất, hải quan, công an giao thông, cán bộ tài chính, thuế, xây dựng, y tế, cơ quan kế hoạch đầu tư, ngành giao thông, công an kinh tế.

Người Lao Động Online đưa tin: "một phần ba cán bộ công chức cho biết sẵn sàng nhận hối lộ vì họ nhất trí rằng tình trạng bè cánh là phổ biến, nếu ai không tham nhũng sẽ bị loại ra khỏi đội ngũ."

Hãy xem một thí dụ về đường dây tham nhũng về nhà đất vào tháng 9 và tháng 12/2003 vừa mới được khui ra:

Bán 6.078m2 đất nhà nước với giá 9,1 tỷ đồng. Nhưng đối tác mua phải trả thêm 9,5 tỷ đồng cho cò mồi. Bán 1892m2 đất nhà nước với giá 5,6 tỷ đồng. Nhưng đối tác mua phải trả thêm 7,5 tỷ đồng cho cò mồi.

Ðất do Tổng công ty HUD của nhà nước bán, cò mồi không ai khác hơn là Kế toán trưởng của Tổng công ty này. Một câu hỏi được đặt ra là tại sao đối tác lại phải cần đến cò mồi? câu trả lời có vẻ giản dị: nếu không qua cò mồi thì HUD không bán. Tại sao HUD không chịu bán với giá đã ấn định mà phải cần đến cò mồi? câu trả lời cũng thật giản dị: nếu bán thẳng thì cò mồi còn làm ăn gì được.

Như vậy rõ ràng như ban ngày là có sự cấu kết, đường dây, giữa các quan chức lãnh đạo Tổng công ty HUD và cò mối để cùng chia chác. Việc chia chác không chỉ dừng lại ở các quan chức Tổng công ty mà còn lên đến thủ trưởng là cấp Bộ, từ cấp Bộ lại còn phải lên đến cấp Ðảng, tức là vây cánh trong Ban tổ chức trung ương, Bộ chính trị. Trường hợp ông Ðỗ Mười, sau khi thôi làm Tổng bí thư, đã có trong tay không biết bao nhiêu triệu đô la Mỹ, ông đã phất tay tặng 1 triệu đô la cho một cơ quan giáo dục để cúng làm phước. Hoan hô. Nhưng thử hỏi một người lãnh tụ cộng sản như ông vô sản Ðỗ Mười không hề bóc lột lao động, tài sản chỉ dựa vào đồng lương khi tại chức thì làm sao mà giàu thế.

Khi ÐCS độc quyền tự áp đặt chức vụ lãnh đạo xã hội, tức là đứng trên luật pháp, thì ai làm gì được nó. Trong điều kiện đó luật "Phòng chống tham nhũng" vừa được Quốc hội bù nhìn thông qua cũng chỉ là mớ giấy lộn. Biết thân phận cấp dướicủa mình, ban Quản Lý Dự Án Nghiên Cứu Ðấu tranh Chống Tham Nhũng phải tìm cách chống đỡ cho Ðảng bằng cách nói ngược để đổ lỗi cho dân chúng: "Trình độ dân trí thấp và thói quen đưa tiền quà khi cần giải quyết công việc là nguyên nhân làm cho người dân thờ ơ với tệ tham nhũng". Nếu thay chữ "người dân" bằng chữ Ðảng thì sẽ trung thực hơn.

Nếu có "đồng chí" nào còn chưa tin là ÐCS luôn luôn đứng trên luật pháp từ việc lớn đến việc nhỏ, hãy xin đọc Phát Biểu Tại Cuộc Họp Chi Bộ Về Hồi Ký ‘Làm Người Là Khó’ của cựu Phó thủ tướng Ðoàn Duy Thành. Cuộc họp được chỉ thị triệu tập với mục đích đấu tố và lên án ông Thành, dưới đây tôi chỉ trích một vài đoạn, toàn văn có sẵn trên trang web của PTDCVN.ORG :

Sau khi viết xong tôi(Ðoàn Duy Thành) đã đưa đến Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia in giúp, từ ngày 18/10/2004. Nhưng sau 6 tháng không được trả lời, theo quy định của Nghị định số 79/CP ngày 6/11/1993, điều 8 "Trong thời hạn 30 ngày kể từ khi nhận được bản thảo, Nhà xuất bản phải trả lời cho tác giả".
...

Càng không nên có những hành động vi phạm pháp luật như kéo dài việc phê chuẩn Điều lệ của Hội Khoa học Phát triển nguồn nhân lực và nhân tài Việt Nam, đã gần 6 tháng kể từ ngày họp Đại hội 22/5/2005, nên Hội không có dấu và không có tài khoản để thực thi công việc của Hội, mặc dù mọi thủ tục với cơ quan hữu quan của Đảng và Nhà nước đã hoàn tất. Nhưng Bộ Nội vụ kéo dài không giải quyết theo quy định của pháp luật.

Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia và Bộ nội vụ được lịnh Bộ chính trị không thèm chấp hành luật pháp. Sau đó là những biện pháp thiếu văn minh:

Đảng uỷ khối Kinh tế Trung ương ép Đảng uỷ Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam không cho con trai thứ ba của tôi là Đoàn Duy Khương là Thường vụ Đảng uỷ không được tiếp tục ứng cử vào Ban chấp hành Đảng uỷ khoá mới.
Con trai cả của tôi là Đoàn Duy Linh là Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hải Phòng đang nằm trong quy hoạch, bị tuyên bố xoá tên trong danh sách quy hoạch không được dự kiến vào Ban chấp hành Thành uỷ Hải Phòng sắp tới.
Đối với tôi, tung tin rất rộng rãi là tôi bị quản thúc, có công an mật giám sát 24/24 giờ. Ai đến nhà tôi bị theo rõi... vì đã đưa vào "ống ngắm" của công an v.v...
Nguy hiểm hơn nữa là lợi dụng chức quyền dựng đứng các vụ án để hãm hại đồng chí:

Chính sự việc này, tôi mới xác định được việc anh Đỗ Mười chủ mưu cùng anh Tô Duy dựng lên vụ án gián điệp, đã làm khổ nhục tôi suốt 20 năm, đến ngày 2/8/2003 tôi mới biết.
Cũng nên nhắc lại rằng, tại cuộc họp chi bộ này, tuyệt đại đa số đảng viên biểu quyết từ chối lên án ông Ðoàn Duy Thành. Qua vụ việc này, mong những người còn lương tâm trong Ðảng hãy can đảm đi thêm một bước nữa để tự cứu Ðảng mình.

Một khía cạnh khác cho thấy Ðảng đứng trên luật pháp là Ban tổ chức Trung Ương. Ban này quản lý tất cả cán bộ cao cấp trong Ðảng cũng như trong chính quyền dựa trên điều lệ của Ðảng thay vì dựa trên pháp luật. Cán bộ cao cấp đuợc Ban này che chở. Cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã từng than thở khi còn tại chức: "Tôi làm Thủ tướng mà cũng không có quyền cách chức một Bộ trưởng của mình".

Thực tế ai cũng biết rằng các cơ quan điều tra và báo chí không được tự do đi quá một giới hạn khi đụng đến những cán bộ do Ban tổ chức Trung Ương quản lý. Các vụ án Năm Cam, Lã Thị Kim Oanh là những thí dụ điển hình.

Trở lại báo cáo của ủy ban Nghiên Cứu Đấu Tranh Chống Tham Nhũng do Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Thụy Điển bảo trợ, Ông Jan-Olof Agrell, Công sứ Thụy Ðiển tại Việt nam, khi được hỏi về vấn đề tham nhũng đã tuyên bố: "Tôi tin rằng một khung pháp lý minh bạch, một nền báo chí độc lập, cơ quan được gọi là "giám sát" và cải cách hành chính phải bao gồm cải cách tiền lương mạnh mẽ là những điều kiện lý tưởng để đẩy lùi tham nhũng. Luật pháp và các văn bản luật phải quy định một cách chính thức về quyền sở hữu, lợi ích kinh tế của các quan chức cũng rất quan trọng. Và đồng thời cũng phải thay đổi thái độ ở tất cả các cấp độ để xã hội hoá qua nhận thức vấn đề chống tham nhũng."

Nhưng làm sao để có được như thế khi mà Ðảng Cộng Sản còn đứng trên luật pháp, khi mà báo chí độc lập là kẻ thù của chế độ vô sản độc tài. Làm sao cải cách tiền lương khi mà tham nhũng của cán bộ Ðảng lấy đi của nhà nước hơn 40% của cải và khi mà ngân sách nhà nước bị Ðảng đục khoét, ăn cắp công khai để trả lương cho cán bộ Ðảng.

Ðại hội 10 năm nay không có hy vọng giải quyết được những vấn nạn trầm kha do chế độ độc tài gây nên mà chỉ lại là một sự chia chác ghế để thủ lợi cá nhân, bè phái.

Trong bối cảnh đó, đất nước đã vào đường cùng. Có còn con đường nào khác để tạo đựng một đất nước văn minh, thịnh vượng, liên đới mà ai cũng mong uớc không? Thưa rằng có: con đường đó bắt đầu bằng việc dẹp bỏ điều 4 của hiến pháp, không cho phép bất cứ một đảng chính trị nào lấy đất nước làm của riêng.

Paris-tháng giêng 2006