DC&PT - Thời Sự 2006

 

 Nhà công vụ và những lỗ hổng lớn về quản lư

 

 

LTS: Hiện nay các vụ „quan ăn đất“, „quan ăn nhà“ (nhà công) đang bị khui ra. Từ cựu Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà nội Hoàng Văn Nghiên t́m cách mua biệt thự công đang thuê với giá rất thấp, tới việc Lê Đức Thúy, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đă lợi dụng quyền lực biến căn nhà từng là Trụ sở của NHNN thành nhà riêng. Dư luận nhân dân rất bất b́nh. Dưới đây là phỏng vấn của báo Tuổi trẻ với Thứ trưởng bộ Tài nguyên, Đặng Hùng Vơ, về vấn đề quản lí nhà công. Nó cho thấy một sự thực là, hiện nay đang có hai thứ luật pháp ở VN:Luật cho dân thường th́ rất khắc khe, c̣n luật cho các quan lớn th́ rất tùy tiện!

 

*          *          *

 

 

"Riêng những trường hợp đă có nhà c̣n được hóa giá, đă được điều đi nơi khác công tác nhưng vẫn được mua nhà, hoặc nhà nhỏ đổi thành nhà to...th́ cách xử lư là nên thu lại". Đó là ư kiến của Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường Đặng Hùng Vơ trong một cuộc trao đổi vào hôm qua (23.10).

Ông Vơ nhấn mạnh: - Về nguyên tắc, không nơi nào được bố trí nhà ở theo chế độ bao cấp sau khi Thủ tướng Chính phủ kư nghị định (NĐ) 61/CP về mua bán và kinh doanh nhà ở.

Tuy nhiên, một số địa phương, trong đó có TP.HCM, đă xử lư chưa đúng, vận dụng những điểm chưa rơ trong NĐ 61/CP để bố trí nhà ở mang tính công vụ sau năm 1994, rồi sau đó vẫn giải quyết bán nhà thuộc sở hữu nhà nước cho người đang sử dụng theo NĐ 61/CP với giá ưu đăi quá lớn.

Cần phải nói rơ, NĐ 61/CP như một dấu chấm kết thúc cơ chế bao cấp về nhà ở. Trước đó, từ năm 1992, Thủ tướng Chính phủ cũng đă kư quyết định 118/TTg ngày 27-11-1992 về giá cho thuê nhà ở và đưa tiền nhà ở vào tiền lương. Có nghĩa là bao cấp về nhà ở cũng không c̣n v́ đă được tính vào lương.

Đúng là chúng ta chưa đảm bảo việc đưa giá nhà vào lương nhưng chúng ta kết thúc cơ chế bao cấp mà lại chưa có cơ chế cụ thể về nhà công vụ. Sự khập khiễng về chính sách và sự thiếu phù hợp với cuộc sống thực tế đă làm nhiều nơi phải vận dụng bán nhà công vụ theo NĐ 61/CP, đồng thời cách này đă bị lợi dụng theo kiểu trục lợi.

Đó chính là kẽ hở khá rộng về pháp lư gây nên thất thoát trong việc bố trí nhà công vụ. Kẽ hở này cũng tạo ra độ vênh khá lớn về giá (giữa giá bán theo NĐ 61/CP và giá thị trường). Người ta đă tính trung b́nh độ vênh này là từ 1-2 triệu USD cho một căn biệt thự ở các thành phố lớn như Hà Nội hoặc TP.HCM.

Việc vận dụng NĐ 61/CP để bán nhà công vụ có sai luật pháp không, thưa ông?
- Có trường hợp sai và có trường hợp không sai. Điều đáng nói ở đây là có sự vận dụng kẽ hở khá lớn về luật pháp và không theo đúng tinh thần đạo lư của xă hội.

Đấy là bất cập mà việc xây dựng pháp luật đă để trống, làm cho việc vận dụng luật pháp không thống nhất giữa tỉnh này với tỉnh khác, không thống nhất trong địa bàn cùng một tỉnh, như ở TP.HCM nhưng giải quyết trường hợp này không thống nhất với trường hợp khác. Ngay cùng một cấp cán bộ nhưng người được mua, người không, người cấp dưới có khi được nhà rộng hơn người cấp trên...

Hiện nay TP.HCM đang trong quá tŕnh rà soát nhà công vụ theo chỉ thị của Thủ tướng. Vậy nhà công vụ bố trí trước năm 1994 có thuộc diện phải xử lư?
- Theo nguyên tắc chung, việc bán nhà công vụ cho các trường hợp được bố trí trước năm 1994 cũng phải được đưa vào đề án bán nhà theo NĐ 61/CP được thông qua HĐND cấp tỉnh, được cấp có thẩm quyền phê duyệt và công khai để mọi người biết (ở TP.HCM, đề án này phải được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt).

Tôi chưa biết đề án bán nhà thuộc sở hữu nhà nước tại TP.HCM đă thực hiện đúng các qui định này chưa.

C̣n những trường hợp bán nhà công vụ bố trí sau năm 1994?
- Từ năm 1994 trở về sau mà tiếp tục bán với giá ưu đăi th́ tôi cho là không đúng theo qui định của NĐ 61/CP. Nếu đă là nhà công vụ th́ phải đảm bảo không được hóa giá thành nhà tư nhân.

Trường hợp nào chỉ được thuê hoặc nếu có mua th́ phải mua theo giá thị trường? Đă được bố trí nhà rồi nhưng muốn đổi thành nhà to hơn, đẹp hơn, hoặc mua thêm nhà khác... có được không?
- Những trường hợp mới tiếp nhận nhiệm vụ trong thời gian sau năm 1994 th́ không thể giải quyết bán nhà theo NĐ 61/CP mà chỉ được thuê nhà, mua nhà theo giá thị trường. Trường hợp có nhà rồi mà được giải quyết mua nữa (hoặc đổi nhà to hơn, đẹp hơn) th́ càng sai v́ ngay trong khi bao cấp về nhà ở, chúng ta cũng không bao cấp cho ai hai lần.

C̣n trụ sở, nhà xưởng bị biến thành nhà riêng th́ sao, thưa ông?
- Nếu là trụ sở th́ thuộc phạm vi quản lư công sản của cơ quan tài chính. Theo qui định hiện nay, phải có quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính hoặc UBND tỉnh, TP và phù hợp qui hoạch th́ mới được chuyển sang nhà ở thuộc sở hữu nhà nước để bố trí vào mục đích công vụ.

Việc chuyển công năng từ trụ sở cơ quan nhà nước thành nhà ở thuộc sở hữu nhà nước, rồi thành nhà ở riêng diễn ra cũng khá phức tạp và hầu hết các trường hợp đều không thực hiện theo đúng qui định về quản lư công sản. Đây cũng là việc gây bức xúc trong dân.

Những lỗ hổng về pháp luật, những trường hợp vận dụng lỗ hổng này để giải quyết... sẽ được xử lư như thế nào, thưa ông?
- Vừa qua, công luận quan tâm rất lớn đến nhà công vụ cũng như việc hóa giá nhà theo NĐ 61/CP, tôi chắc Chính phủ sẽ có văn bản qui phạm pháp luật về việc này nhằm xử lư những trường hợp trái pháp luật, sẽ có những qui định cụ thể việc xử lư đối với nhà công vụ đă được hóa giá.

Hiện nay qui chế về nhà công vụ đă được đưa vào Luật nhà ở và NĐ hướng dẫn thi hành rồi. Chúng ta cũng vẫn rà soát lại xem thiếu ǵ, điều ǵ chưa phù hợp thực tế th́ điều chỉnh kịp thời. Việc bán nhà ở theo NĐ 61/CP c̣n ách tắc, nhiều người chưa mua được.

Tháng 9-2006, Thủ tướng Chính phủ đă ra nghị quyết về một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ. Riêng những trường hợp đă có nhà ở rồi c̣n được hóa giá thêm nhà khác, đă được thuyên chuyển công tác sang địa phương khác nhưng vẫn được mua nhà hóa giá, hoặc nhà nhỏ đổi thành nhà to... th́ cách xử lư là nên thu hồi lại.

Người dân mong Nhà nước sẽ xử lư nghiêm, nhưng cũng có một bộ phận chưa tin tưởng lắm...
- Tôi nghĩ, về nguyên tắc Nhà nước sẽ phải xử lư, không thể để tiếp tục t́nh trạng bất công, cũng không thể coi đó là tồn tại của lịch sử rồi không xử lư. Vấn đề là xử lư như thế nào cho thỏa đáng, tôi cho rằng đó cũng là bài toán phức tạp, nhưng chúng ta phải làm để vừa thể hiện việc thực thi luật pháp vừa nói lên tính đạo lư, tính công bằng của xă hội.

Tôi được biết lănh đạo TP.HCM đă chỉ đạo ráo riết về việc xử lư, sắp xếp nhà đất thuộc sở hữu nhà nước theo hướng kiên quyết thu hồi những mặt bằng sử dụng không đúng mục đích, lăng phí.

Riêng việc bán nhà sở hữu nhà nước, UBND TP cũng đă chỉ đạo rà soát kỹ để tránh trường hợp một người được giải quyết chính sách nhà đất hai lần. Nếu xử lư tốt sẽ tạo được niềm tin trong nhân dân và cũng là để có thể giải quyết được nhiều việc bất hợp lư khác nữa.

Trích: Tuổi trẻ 24.10.06

 

 

 

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

 

 

 

 


Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục