DC&PT - Thời Sự

   

ĐẠI HỘI 10 ĐI VỀ ĐÂU ?

 

Chế độ độc tài đang đứng ở trong thời ḱ

"khủng hoảng tiền biến chuyển"

 

LÊ HỒNG HÀ

 

LTS: Dứơi đây là bài phỏng vấn ông Lê Hồng Hà của nhà báo Việt Hùng, đài Á châu Tự do, đă được phát thanh vào ngày 23 và 25.12.05. Bài phỏng vấn này đă được báo điện tử Đối thoại ghi lại. Ông Lê Hồng Hà nguyên là đảng viên ĐCSVN và từng giữ những chức vụ quan trọng. Ông Lê Hông Hà hiểu rơ cách vận hành guồng máy của chế độ cho nên những nhận định của ông về nội t́nh ĐCSVN được nhiều giới quan tâm. Đề tựa là do Toà soạn.

 

Ông Lê Hồng Hà: Đại hội 10 có thể sẽ làm trong quư 2 năm 2006, và từ này cho đến đại hội 10 có khả năng có 2 hội nghị trung ương. Một hội nghị trung ương 13 và có thể cũng sẽ có hội nghị trung ương 14. Mà Hội nghị Trung ương 13 th́ có thể trong tháng Giêng năm 2006. Nếu theo lư thuyết đại hội là nơi tập trung trí tuệ của toàn đảng, là thực hiện một cách rất dân chủ để tập trung trí tuệ của toàn đảng để quyết định một đường lối chính trị của đảng.

Đấy là theo lư thuyết, c̣n trong thực tế như đă diễn ra từ Đại hội 4 năm 1976 cho đến Đại hội 9 năm 2001. Sáu kỳ đại hội diễn ra trong thực tế như chính trong bài của ông Vơ Văn Kiệt, ông ấy đă nêu trong thực tiễn th́ đấy là một số những người có thẩm quyền cao nhất trong Bộ chính trị người ta muốn chỉ đạo việc chuẩn bị đại hội và đến đại hội th́ sử dụng đại hội để hợp pháp hóa, hợp thức hóa tất cả ư kiến của người ta.

V́ vậy cho nên thực tế chuẩn bị cho đại hội và đại hội tiến hành thực ra chưa có dân chủ ǵ cho rơ ràng. Vấn đề đó nó đă xảy ra từ Đại hội 4 cho tới Đại hội 9, tức là 6 kỳ đại hội trong 30 năm. Đại hội 10 này có ǵ khác không, đó là vấn đề c̣n đang suy nghĩ.

 

Việt Hùng: Thưa ông, trong một bối cảnh như ông vừa mới tŕnh bày rằng Đại hội 10 này sẽ c̣n suy nghĩ, nhưng những toan tính của... ?

 

Ông Lê Hồng Hà: Tôi nghĩ là theo như tôi nó có diễn ra hoàn toàn như lâu nay không, th́ đấy là vấn đề c̣n đang theo dơi. Điểm thứ hai tôi muốn nói rằng bối cảnh tiến tới Đại hội 10 th́ có mấy điểm đáng lưu ư. Lưu ư thứ nhất tức là thế giới đă bước sang một thời đại mới, đ̣i hỏi Việt Nam phải có một đường lối đối ngoại rất là đúng đắn. Nhưng cho đến bây giờ các văn kiện gởi đi cho Đại hội 10, nhận định đấy chưa đủ đúng đắn.

Điểm thứ hai tức là t́nh h́nh kinh tế xă hội của đất nước Việt Nam đă có nhiều sự thay đổi so với 30 năm trước đây, so với những kỳ đại hội trước đây nó có những sự thay đổi lớn về kinh tế, về xă hội, về chính trị mà cần phải có sự phân tích.

Điểm thứ 3, một điểm rất đáng lưu ư, tức là thời điểm hiện nay của đất nước Việt Nam đang đứng trước thời kỳ mà tôi dùng một từ này trong sách lư luận không hề có, tức là đứng ở trong một thời kỳ "khủng hoảng tiền biến chuyển".

 

Việt Hùng: Nhưng trên căn bản nào mà ông lại cho rằng bối cảnh chính trị tại Việt Nam đang rơi vào thời kỳ "khủng hoảng tiền biến chuyển"?

 

Ông Lê Hồng Hà: Tôi dùng từ của tôi, nói thời kỳ "khủng hoảng tiền biến chuyển" nghĩa là ǵ? Nghĩa là các tầng lớp nhân dân hiện nay đang sống trong một hoàn cảnh nói chung là c̣n đang nghèo túng, và người ta thấy những sự bất công, bất b́nh đẳng xung quanh vấn đề ruộng đất, xung quanh những vấn đề đời sống của người ta. Và trong tâm tư của người ta, người ta mong mỏi có một sự biến chuyển nào đó, không thể sống tiếp tục như thế này được.

Một nội dung thứ hai của thời kỳ tôi gọi là "khủng hoảng tiền biến chuyển"  nghĩa là các người lănh đạo đất nước này cũng cảm thấy rằng có lẽ phải có một cái ǵ biến đổi, không thể để phong cách lâu nay nó tồn tại. Người ta cũng cảm thấy rằng tại sao bộ máy nhà nước lại vô cảm trước yêu cầu của quần chúng. Làm thế nào mà lại các cơ quan nhà nước ở các địa phương lại xoay sở, chiếm dụng ruộng đất của dân là thế nào, mà việc ấy nó xảy ra một cách khá phổ biến. Cho nên các người lănh đạo cũng thấy là có lẽ phải thay đổi.

Một điểm thứ ba nữa trong nội dung của thời kỳ” tiền biến chuyển” ấy là nó đă diễn ra một cuộc khủng hoảng về lư luận, về đường lối, về tư tưởng trong nhân dân và trong lớp trí thức. Khủng hoảng về đường lối, về lư luận tức là người ta thấy rằng đường lối hiện nay đúng hay sai? Lư luận hiện nay mà các cơ quan lư luận tuyên truyền đúng hay sai? Hiện nay vấn đề đó là một vấn đề rất lớn. Các ông lănh đạo chính quyền hiện nay th́ cứ nói rằng tao làm như thế là đúng, lư luận của tao là đúng. Nhưng thực ra nếu đem ra tranh cải th́ dễ thua chứ không có ǵ cả. Cho nên nó có diễn ra một cuộc khủng hoảng về lư luận, về đường lối, về tư tưởng trong xă hội.

Theo tôi suy nghĩ th́ bối cảnh đó có mấy ư đáng lưu ư. Thế giới thay đổi rồi, t́nh h́nh đất nước, cơ cấu kinh tế, cơ cấu xă hội, các giai tầng xă hội nó đă thay đổi so với trước rồi. Và một thời kỳ trong chính trị, xă hội trong đất nước diễn ra một cuộc khủng hoảng mà tôi mà tôi gọi là "cuộc khủng hoảng tiền biến chuyển" .

 

Việt Hùng:  Nói như ông th́ Việt Nam trong thời kỳ "khủng hoảng tiền biến chuyển". Vậy th́ làm sao Việt Nam có thể tiến bước trước ngưỡng cửa WTO và hội nhập với thế giới ạ?

 

Ông Lê Hồng Hà: Về đường lối quốc tế, về t́nh h́nh quốc tế th́ các cơ quan lănh đạo hiện nay vẫn giữ một ư kiến mà tôi cho rằng nó đă cổ hóa. Họ vẫn giữ ư kiến cho rằng thời đại hiện nay trên thế giới là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa CS bắt đầu từ cuộc cách mạng tháng 10 Nga.

Cái đó là ở hội nghị 81 đảng năm 1960 đặt ra. Nhưng cho đến bây giờ các người lănh đạo có quyền lực nhất vẫn giữ quan điểm ấy. Khi người ta giữ quan điểm ấy th́ người ta vẫn thấy rằng thế giới chia ra làm hai phe trước đây khi Liên xô sụp đổ th́ họ thừa nhận rằng đấy là sự sụp đổ có tính chất tạm thời, thoái trào, thế c̣n những đất nước của thế giới vẫn cứ quá độ đi lên CNXH. Do đó họ vẫn muốn cho rằng phải có h́nh thành một phe XHCN mới và họ vẫn chỉ đích danh một số các nước lớn nào đó mà trước kia là đế quốc vẫn là đế quốc và vẫn là kẻ thù.

Quan điểm ấy nó chỉ đạo đường lối đối ngoại hiện nay một cách sai lầm. Tuy rằng trên văn bản th́ họ viết rằng tôi làm bạn với tất cả mọi người, các thứ này nọ. Nhưng nhận thức của họ nó là như thế. Mà cái đó, trong bài của ông Đỗ Mười là nổi lên cái đó tương đối rơ. Ông Đỗ Mười muốn tranh căi lại cái đó.

Cho nên về bối cảnh th́ tôi nói lại, đáng nhẽ ra mỗi đại hội muốn để cho nó đúng đắn th́ phải phân tích được t́nh h́nh, phải lư giải được t́nh h́nh, phải tổng kết được kinh nghiệm của mấy chục năm qua rồi mới đề ra được đường lối mới. Nhưng việc này đây là một vấn đề cực kỳ phức tạp. Thế th́ tôi chỉ nói các cái hiện nay đang diễn ra, c̣n nó diễn ra như thế nào th́ ta bàn sau.

 

Việt Hùng: Vừa rồi là phần đầu cuộc nói chuyện với ông Lê Hồng Hà, một trong những nhà phân tích lư luận thực tiễn hàng đầu tại Việt Nam.

Trong một buổi phát thanh tới, ông Lê Hồng Hà sẽ tŕnh bày về những toan tính của đảng CSVN qua đề tài " Thấy ǵ qua công tác chuẩn bị đại hội 10".

 

Đường lối mới cuả đảng CSVN đẻ ra 3 quái thai 

Ông Lê Hồng Hà: Tôi không phải là người CS nữa rồi, tuy  tôi tham gia đảng CS từ năm 46 và tôi bị khai trừ năm 1995 nhưng tôi không phải là người CS. Tôi không phải là người Marxist-Leninist nữa bởi v́ tôi đă học khá và qua những kinh nghiệm thực tiễn của xă hội này th́ chủ nghĩa Mác - Lênin không cứu được Việt Nam mà thậm chí là nếu vận dụng nó vào th́ đưa dân tộc này vào thảm họa.

Cho nên ư kiến của tôi đấu tranh là xin thôi cái “quốc giáo hóa”,” cái quốc đạo” hóa chủ nghĩa Mác Lênin. Có thể cần nghiên cứu, có thể trong nội dung giáo dục có thể giáo dục, nhưng không được “quốc giáo hóa” nó. Nó trở thành một "theory beta"  th́ cực kỳ nguy hiểm. Phải làm sao loại trừ nó ra khỏi vấn đề giáo dục chính trị, nó là nội dung chính của giáo dục chính trị. Theo tôi suy nghĩ nếu cứ tổ chức giáo dục chính trị liên tục cho thanh niên, cho trí thức th́ chỉ làm ngu trí thức, thanh niên mà thôi.

Mục tiêu của họ đặt ra cho các cơ quan chuẩn bị bằng mọi cách phải  bảo vệ uy tín của đảng, vị trí lănh đạo của đảng CS, phải bảo vệ chủ nghĩa Mác Lênin, phải bảo vệ CNXH. Theo hướng như thế th́ tôi thấy rằng có đặt vấn đề là đi vào tổng kết 20 năm đổi mới - họ làm rùm beng vấn đề tổng kết 20 năm đổi mới. Nào là kinh tế đất nước ra khỏi khủng hoảng, nào là nhịp độ tăng trưởng kinh tế trong một thời gian dài là tăng trưởng khá mạnh, liên tục tăng. Họ muốn nhờ cái đó để họ nói rằng t́nh h́nh đất nước như thế là thắng lợi, về xây dựng phát triển là rất lớn. Lúc đầu họ dùng cụm từ "thắng lợi to lớn, toàn diện, và có ư nghĩa lịch sử". Thế nhưng sau th́ họ cũng thấy rằng nó hơi quá đáng và họ thay chữ, bây giờ họ dùng chữ "những thành tựu" chứ không phải "thắng lợi", họ dùng chữ "to lớn" nhưng thôi chữ "toàn diện", nhưng họ vẫn giữ chữ "to lớn" và "có ư nghĩa lịch sử". Nhưng muốn nói được vấn đề này, đưa đến kết luận ấy th́ họ phải chỉ tổng kết 20 năm thôi.

 

Việt Hùng: Nhưng thưa ông, kể từ đại hội 6 trở đi, đảng CSVN đă có những thay đổi. Vậy theo ông những thay đổi này đi đến đâu và hiện sẽ đi về đâu ạ?

 

Ông Lê Hồng Hà: Đến đại hội 6 họ phải chịu đổi mới, nhưng đổi mới một cách nửa vời. Tức là từ chỗ công hữu họ phải trở lại chế độ tư hữu, một nền kinh tế nhiều thành phần. Từ chỗ xóa bỏ cơ chế thị trường để lập kế hoạch hóa tập trung, họ phải trở lại cơ chế thị trường. Từ chỗ đặt vấn đề là phải xóa bỏ bốc lột đến chỗ phải thừa nhận các nhà công thương nghiệp tư bản tư doanh. Đấy là những sự nhượng bộ, các sự lùi. Nhưng họ vẫn kiên tŕ đ̣i phải giữ CNXH, phải giữ chủ nghĩa Mác Lênin. V́ vậy trong đường lối mới này nó mới đẻ ra 3 cái quái thai. 

-Một, là "kinh tế thị trường định hướng XHCN".

-Hai, "nhà nước pháp quyền XHCN.

-Ba, "nền dân chủ XHCN".

Tức là họ cho rằng nhất định phải giữ lại Chủ Nghĩa Xă Hội. Mà kinh tế thị trường là kinh tế thị trường, chứ c̣n anh nói "kinh tế thị trường định hướng XHCN", thật ra đấy là một quái thai. V́ anh muốn giữ lại CNXH như thế cho nên nó dẫn đến 20 năm đổi mới mà nước Việt Nam vẫn chưa đi được vào một nền kinh tế thị trường thực thụ.

 

Việt Hùng: Trên căn bản nào mà ông lại nói rằng 20 năm đổi mới không đem lại kết quả là bao?

 

Ông Lê Hồng Hà: Chúng ta lấy một vài ví dụ. Thị trường chứng khoán măi đến năm 2004, 2005 mới họp được vài phiên, mới ở thành phố HCM và Hà Nội. Hệ thống luật pháp, đến khi anh bàn vào WTO th́ anh phát hiện thấy hệ thống luật pháp như thế này không được, thế th́ quốc hội trong năm 2005 này hốt hoảng họp hai kỳ rồi anh cứ như thế anh nhào vô bàn về luật này luật khác. Cho nên hệ thống luật đấy có phải là hệ thống luật để bảo đảm cho nền kinh tế thị trường đâu?

Cho nên đường lối trở thành đường lối nửa vời. Cái nửa vời ấy nó thể hiện chính ở chỗ anh vẫn đ̣i rằng phải Chủ Nghĩa Xă Hội, phải Mác - Lênin. Anh đưa đất nước vào như thế, trong khi đất nước này so với các nước khác hoàn toàn nó có khả năng đi lên. Dân Việt Nam có ngu đần, có soàng th́ nếu có  một đường lối đúng th́ ít nhất cũng có thể ngang Thái Lan và ngang Malaysia chứ làm ǵ mà đến nỗi tụt như bây giờ!

Như anh biết là lương tối thiểu hiện nay mà nhà nước mới qui định cho tháng 10/2005 từ 290.000 đến 350.000 đồng Việt Nam hiện bây giờ. Với đồng lương tối thiểu 20 đô la/tháng th́ hỏi anh làm sao mà họ tự nuôi được ḿnh và họ làm sao nuôi được thêm một con. Với đồng lương thấp như thế th́ việc tham nhũng nó gần như là một nhu cầu của cuộc sống.

 

Việt Hùng: Trở lại câu hỏi về những toan tính hiện nay, trong công tác chuẩn bị cho đại hội 10 của đảng, đây cũng là câu hỏi cuối cùng, thưa ông.

 

Ông Lê Hồng Hà: Qua các văn kiện của trung ương lần thứ 11 và lần thứ 12, qua tổng kết 20 năm đổi mới th́ thấy các ông ấy tự ca tụng là thành tích lớn, đường lối đúng đắn, rồi vận dụng Mác Lênin là sáng tạo, rồi kiên tŕ Chủ Nghĩa Xă Hội, rồi uy tín của đảng lên cao. Từ đấy mấy ổng phải vấn đề là phải kiên tŕ đường lối ấy.

Cách đặt vấn đề chuẩn bị cho đại hội theo hướng của trung ương, theo như tôi suy nghĩ, tức là không kết quả. Tức là nó không giúp cho đảng này từ chỗ đang đánh mất vai tṛ tiền phong trở lại vai tṛ tiền phong - nó không giúp cho đảng này trở lại vai tṛ tiền phong, mà nó không giúp cho đất nước này có một cái thời cơ đột phá tiến lên. Nếu theo đường lối này th́ trong ṿng 10, 15 năm nữa nó sẽ c̣n tụt hậu xa so với các nước chung quanh.

Cho nên ư kiến thứ 3 của tôi tức là thế này, tức là đảng CSVN qua mấy kỳ chuẩn bị, nhất là hội nghị trung ương 11, 12 và qua các văn kiện mà các ông ấy đă hoàn thành. Cho đến bây giờ những văn kiện ấy, theo như tôi suy nghĩ, tức là không đúng hướng.

 

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net

 

 

 

 

Hiệp Hội Dân Chủ và Phát Triển Việt Nam     Trở về Mục Lục