VIỆT NAM HAI TUẦN QUA

TỔNG KẾT TÌNH HÌNH VN NĂM 2004

LTS: Dưới đây là cuộc phỏng vấn TS Âu Dương Thệ của ông Quang Dũng đài Phục hưng Việt Nam đã được phát thanh ngày 23.12.04.

            Trong cuộc nói chuyện cuối năm hôm nay chúng tôi muốn tổng kết các biến chuyển chính của VN trong năm 2004. Từ đó chúng ta có thể ước lượng được là chế độ cầm quyền đã và đang làm gì, tính toán ra làm sao, vị thế của đất nước ta trong cộng đồng quốc tế như thế nào và cuộc sống vật chất và tinh thần của người dân ra làm sao.

NGOẠI GIAO

Trong lãnh vực ngoại giao của năm 2004, Hà nội đã thành công trong hoạt động nào?

            Một thành công quan trọng của nhóm lãnh đạo CSVN trong năm nay là họ đã tổ chức được Hội nghị thựơng đỉnh ASEM 5 vào đầu tháng 10. Đây là một Diễn đàn hợp tác Á –Âu bao gồm các nước hội viên của ASEAN, EU và ba nước Đông Á là Nhật, Trung hoa và Nam Hàn. Nhưng kì này Hà nội đã gặp một khó khăn vô cùng lớn lao. Các nước EU đã đặt điều kiện là, nếu nhà cầm quyền quân phiệt Miến điện không trả tự do cho bà Aung San Suu Kyi thì Miến điện không được tham dự, hoặc là Hội nghị thượng đỉnh sẽ bị huỷ bỏ.

            Vì đây là mục tiêu ngoại giao quan trọng nhất trong năm nay của Hà nội để nhằm cải thiện bộ mặt của chế độ đối với bên ngoài và hi vọng nhận được thêm viện trợ và đầu tư của Nhật và EU. Cho nên suốt từ đầu năm cho tới cuối hè ba ngừơi cầm đầu đảng, nhà nước và chính phủ là Nông Đức Mạnh, Trần Đức Lương và Phan Văn Khải đã phải chạy ngược chạy xuôi sang nhiều nước từ Á sang Âu để thương thuyết, dàn hoà và mời mọc chính phủ các nước.

Kết quả của Hội nghị thựơng đỉnh ra làm sao?

            Cuối cùng thì Hội nghị Thượng đỉnh ASEM 5 đã diễn ra ở Hà nội vào hai ngày 8-9.10 với sự có mặt của gần 40 chục phái đoàn, trong đó có một số nguyên thủ hoặc thủ tứơng đã tới tham dự như TT Pháp Chirac, TT Đức Schröder, TT Trung hoa Ôn Gia Bảo, TT Đại hàn…

            Tuy Hội nghị Thượng đỉnh diễn ra, nhưng trọng tâm chính của nó đã không đựơc bàn kĩ lữơng, đó là việc tăng cường giao thương và hợp tác giữa hai khu vực Á-Âu. Bởi vì do những tranh cãi rất gay gắt về vấn đế tham dự của Miến điện, nên hai hội nghị cấp bộ trửơng về kinh tế và tài chánh của hai khu vực để chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh đã phải huỷ bỏ vào mùa hè.

            Để đáp lại những cố gắng của phía chủ nhà, nên vào ngày cuối Hội nghị các nước EU đã thoả thuận để VN được gia nhập vào WTO.

            Một vết hoen đậm bên lề của Hội nghị này là những lợi dụng và móc ngoặc của một số tham quan đã dùng Hội nghị thượng đỉnh để mua rẻ và trốn thuế 78 xe Mercedes loại đắt tiền nhất từ 180.000 USD tới 280.000USD. Theo thoản thuận thì hãng Mercedes cho chính phủ VN mượn 78 xe này để đưa đón các thượng khách, nhưng bù lại các xe này được giảm thuế quan tới 210%. Thành thử, giá bán xe rất thấp so với nếu mua theo lối bình thường theo luật định. Chính vì thế tất cả 78 chiếc xe Mercedes Delus đã được nhiều quan lớn đặt cọc xong ngay trước khi Hội nghị thựơng đỉnh khai mạc. Một số báo chí, trong đó có tờ báo VN Express khui những cách ăn bẩn của các tham quan, khiến cho TT PVK bực tức và cách chức TBTập! (Tạp chí Dân chủ & Phát triển (DC&PT) số 29, 12.04)

Bang giao Việt-Mĩ trong năm 2004 có những dấu hiệu gì đặc biệt?

            Bang giao Việt-Mĩ trong năm nay cho thấy có mặt vẫn giữ mức phát triển tốt, nhưng có lãnh vực tiếp tục gặp khó khăn hoặc có thêm một số trở ngại mới. Giao thương giữa hai nước vẫn đạt được mức độ khá tốt. Nếu chỉ tính từ thời điểm 10.12.01 trở lại đây (từ lúc Hiệp định Thương mại song phương giữa hai nước có hiệu lực- BTA) thì hàng hoá giao thương giữa VN và HK đã tăng trưởng rất nhanh. Kim ngạch xuất khẩu của VN sang Mĩ tăng 4 lần, từ 1,05 tỉ USD (2001) lên 4,55 tỉ USD (2003). Chỉ riêng 10 tháng trong năm nay, kim ngạch xuất khẩu của VN sang Mĩ đạt 4,04 tỉ USD, tăng 19% so với cùng kì năm ngoái. Vì thế HK đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của VN, nó chiếm khoảng gần 20% tổng số xuất khẩu của VN. (VTX 10.12)

            Trong khi ấy, số hàng nhập khẩu của VN từ Mĩ cũng từ khi HĐ BTA đã tăng gần 3 lần, từ 461 triệu USD (2001) lên 1,324 tỉ USD (2003). Đặc biệt trong giao thương giữa Mĩ-VN mang lại thặng dư thương mại rất lớn cho VN (trên 3 tỉ USD trong 2003). Trong khi đó trong giao thương với Trung hoa (TH) thì ngược lại. VN nhập cảng của TH nhiều hơn là xuất cảng sang TH. VN phải nhập siêu của TH là khoảng 700 triệu USD (2003) (Việt Nam 2 tuần qua (VN2TQ) 13.10. 04).

            Điều đáng chú ý là vừa mới đây đường hàng không trực tiếp giữa Mĩ với VN đã được thực hiện lần đầu tiên từ 35 năm sau chiến tranh. Từ 10.12 hãng máy bay United Airline vừa mới mở đừơng bay từ San Francisco sang Sàigòn.

Trở ngại và khó khăn mới trong bang giao Việt-Mĩ nằm ở lãnh vực nào?

            Quyết định của Ngoại trửơng Mĩ Colin Powell vào giữa tháng 9 vừa qua đặt VN vào danh sách „các nước đặc biệt quan tâm“ vì vấn đề không tôn trọng tự do tôn giáo có thể coi là thất bại ngoại giao lớn nhất của chế độ Hà nội trong năm nay. Bởi vì quyết định này của siêu cường Mĩ có thể gây nhiều ảnh hưởng rất bất lợi cho chế độ Hà nội. Quyết định này cũng còn có thể tạo ra phản ứng dây truyền tới các bạn đồng minh của HK trên thế giới. Các quốc gia và tổ chức này cũng có thể xét lại chính sách của họ đối với VN, nếu chế độ Hà nội không tỏ ra có một thái độ biết điều trong lãnh vực tôn giáo và nhân quyền.

            Theo luật pháp của HK liên quan tới việc này thì chính phủ Mĩ có quyền và có bổn phận đưa ra các chính sách thích hợp đối với các nước bị liệt vào danh sách „các nước đặc biệt quan tâm“ vì vấn đề không tôn trọng tự do tôn giáo. TT Bush trong thời gian tới có thể ban bố những quyết định trừng phạt về kinh tế, viện trợ, giao thương tới cả những chế tài về ngoại giao đối với VN.

            Cuối tháng 11 vừa qua một phái đoàn của BNG Mĩ do bà Elisabeth Dugan, Trợ lí Ngoại trưởng Mĩ phụ trách lãnh vực dân chủ, nhân quyền và lao động đã thăm VN trong nhiều ngày để thăm dò xem phản ứng của Hà nội đối với quyết định của chính phủ Mĩ. Phái đoàn Mĩ sẽ đệ trình lên tân Ngoại trửơng Mĩ bà Rice về tình hình và đề nghị kế hoạch thích hợp. Trong những ngày ở VN phái đoàn BNG Mĩ đã cùng với tân đại sứ Mĩ Marine phân chia nhau đi thăm hai vị lãnh đạo GHPGVNTN là Tăng thống HT Thích Huyền Quang và Viện trưởng VHĐ HT Thích Quảng Độ.  Điều đáng chú ý là phái đoàn BNG Mĩ còn tới thăm TS Nguyễn Thanh Giang ở Hà nội và GS Đoàn Khuê ở Sài gòn. Hai ngừơi này được coi  như đại biểu của những Người Dân chủ đối kháng ở trong nước hiện nay.

Thứơc đo trong bang giao giữa VN và HK cho năm tới nằm ở đâu?

            Nếu ai theo dõi vấn đề nhân sự của TT Bush, thì việc ông ta chọn Cố vấn An ninh QG bà Rice làm ngừơi thay thế ông  Powell trong chức Ngoại trửơng Mĩ suốt 4 năm tới, cho thấy TT Bush muốn đạt một số mục tiêu quan trọng trong lãnh vực ngoại giao trong nhiệm kì 2 của ông. Đó là cải thiện bang giao với các đồng minh chính của họ ở Âu châu, nhưng cũng sẽ cứng rắn hơn đối với những nước không biết điều đối với Mĩ trên thế giới. Trong mục tiêu này thì bà Rice đã tỏ ra rất trung thành với TT Bush trong suốt 4 năm vừa qua trong tư cách là Cố vấn An ninh Quốc gia của TT Bush. Ngoài sự trung thành với ông Bush, bà Rice còn tỏ ra cứng rắn hơn, so với ngoại trưởng Powell, trong chính sách đối phó với các đối thủ của Mĩ.

            Washington biết rất rõ thâm ý của chế độ Hà nội là chỉ muốn cải thiện buôn bán với bên ngoài, nhất là với HK, để giải quyết các khó khăn kinh tế với mục tiêu là kéo dài chế độ độc đảng. Trong mục tiêu dài hạn đó thì việc gia nhập WTO càng sớm càng tốt là mục tiêu trứơc mắt và quan trọng hàng đầu hiện nay của Hà nội.

            Chỉ có gia nhập sớm vào WTO thì Hà nội mới mong bảo vệ được các thị trường quan trọng về dệt may và hải sản của VN, trong đó đặc biệt là thị trừơng rất lớn ở Mĩ (gần 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của VN). Thị trừơng các sản phẩm xuất khẩu này đang nuôi mấy triệu ngừơi lao động ở VN và đang là nguồn thu ngoại tệ quan trọng của HN.

            Theo qui chế xét thủ tục gia nhập WTO thì Hà nội phải đạt đựơc thoả thuận của tất cả các nước hội viên WTO (gần 150 nứơc). Chính Phó TT Vũ Khoan, người phụ trách chính trong chính phủ cũng như trong TUĐ về việc đàm phán gia nhập WTO đã cho biết, thái độ của Washington sẽ có tính cách quyết định xem HN có thể gia nhập WTO vào cuối năm 2005 được không! Vì thế, vấn đề này sẽ đựoc coi là cơ hội thử thách gay go nhất của VN trong bang giao Mĩ-VN trong năm 2005! Chúng ta hãy theo dõi xem HN sẽ nhượng bộ thực hay giả và Washington sẽ phản ứng ra làm sao!

Quan hệ Hà nội- Bắc kinh trong năm nay đã diễn tiến như thế nào?

            Trong bang giao giữa hai chế độ Cộng sản VN và TH, bề ngoài thì hai bên cố giữ như là đang phát triển tốt đẹp, nhưng bên trong đang có những tranh chấp và thủ thế với nhau.

            Mặt tiếp tục phát triển tốt trong năm nay là giao thương giữa hai nước. Kim ngạch xuất nhập khẩu của VN với TH trong năm 2003 là 4,2 tỉ USD (VN 2 TQ 13.10), tăng lên khoảng 5 tỉ USD trong năm nay. Hai bên dự tính sẽ tăng gấp đôi mức này vào năm 2010. Ngoài ra, hai bên còn thoả thuận mở các vòng đai buôn bán ở các tỉnh biên giới giữa hai nước và Hà nội cũng đã huỷ bỏ thủ tục nhập cảnh cho du khách Trung hoa sang VN.

            Trong năm nay các cuộc gặp gỡ cấp cao giữa hai nước vẫn giữ ở mức thường xuyên. Tháng 6  TT Phan Văn Khải sang Bắc kinh để mời TT Trung hoa sang tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEM 5. Và TT Ôn Gia Bảo đã chính thức thăm VN vào đầu tháng 10.

Các tranh chấp vẫn tồn tại ở đâu và như thế nào?

            Nổi cộm nhất trong năm nay là những tranh chấp ở biển Đông giữa hai nước đã được hai bên đưa ra công khai nhiều lần so với trước đây. Một trong những cao điểm tranh chấp là việc VN lần đầu tiên tổ chức một chuyến tầu du lịch tới quần đảo Trừong sa vào tháng 4.04 cho khoảng gần 100 du khách. Điều đáng lưu ý, quyết định này không phải ở cấp thừa hành mà từ trong BCT ĐCSVN. Khi Bắc kinh lên tiếng phản đối việc này thì Bộ trưởng Quốc phòng VN Phạm Văn Trà đã nói là VN hành xử thẩm quyền trên lãnh thổ của mình.

            Vào gần cuối năm các tranh chấp trên Biển đông bùng nổ trở lại. Cuối tháng 10 Bắc kinh đã lên tiếng phản đối Hà nội về việc VN cho mở đấu thầu cho các công ti dầu khí nước ngoài thăm dò dầu khí ở Trừơng sa thuộc lãnh thổ VN (AP 21.10.04). Nhưng chỉ một tháng sau Hà nội cũng đã lên tiếng chống việc Bắc kinh đã cho tầu kéo dàn khoan Kantan 3 vào biển Đông để thăm dò dầu hoả ở một nơi cách bờ biển VN 63 hải lí và cách Hải nam 67 hải lí. Dàn khoan này sẽ hoạt động cho tới cuối tháng 12.04. (VN 2TQ 8.12.04).

            Mặc dầu vào giữa năm QH hai nước đã phê chuẩn Hiệp định phân định Vịnh Bắc bộ và từ 30.6.04 Hiệp định này có hiệu lực. Điều đó cho thấy, mặc dầu Băc kinh đã đạt thắng lợi môt phần, nhưng họ vẫn không thoả mãn và nuôi ý định tiếp tục mở rộng ảnh hưởng của họ trên Biển Đông vì mục tiêu kinh tế và an ninh chiến lược. Khu vực này có một trữ lượng khá lớn về khí đốt và dầu thô, những nguyên liệu mà TH đang rất cần để giữ vững mức tăng trưởng kinh tế cao của họ. Không những thế, khu vực biển Đông còn là đường hàng hai chiến lựơc cho nhiều nứơc trong vùng, nhất là Nhật bản, Đài loan, Nam Hàn và VN. Ngoài ra, rất có thể Bắc kinh còn đặt điều kiện với Hà nội trong các cuộc họp song phương với Bắc kinh để xin gia nhập WTO (VN Express 19.12)

            Vài hôm trước đây Bộ Quốc phòng VN đã công bố “sách trắng” về chính sách quốc phòng và an ninh của VN trong những năm đầu của Thế kỉ 21. Trong đó đã xác nhận rõ là HS và TS là thuộc lãnh thổ của VN.  Căn cứ vào các diễn tiến trên đây, ngừơi ta có thể tiên liệu là khu vực Biển Đông sẽ tiếp tục là một điểm nóng trong bang giao giữa VN và TH trong các năm tới.

TÌNH HÌNH KINH TẾ-XÃ HỘI VÀ NỘI TÌNH TRONG TRUNG ƯƠNG ĐCSVN

Nạn lạm phát đang là một trở ngại kinh tế lớn cho VN. Cụ thể như thế nào?

            Điểm nổi bật của kinh tế VN trong năm nay là tiếp tục giữ mức tăng trưởng cao khoảng trên 7%, đây là mức tăng trưởng kinh tế cao thứ hai trên thế giới chỉ sau TH. Điều đáng chú ý là, sự tăng trửơng cao này do hoạt động năng động của các doanh nghiệp tư nhân VN và các doanh nghiệp có vốn đầu tư của nước ngoài. Trong khi đó các doanh nghiệp nhà nước tiếp tục trở thành một gánh nặng rất lớn cho nền kinh tế cả nước, vì hầu hết các DNNN đều làm ăn thua lỗ. Tổng số nợ của các DNNN đã lên tới 350.000 tỉ đồng. Đây là một con số khủng khiếp, vì nó cao gấp hơn hai lần ngân sách dự chi của chính phủ trong năm 2004 (148.320 tỉ). (VN2TQ 15.9).Nhưng bên cạnh sự tăng trưởng kinh tế cao có nhiều câu hỏi đang được các chuyên viên nêu ra là: Các tăng trưởng này có bền vững hay không? Các thành quả của kinh tế có được phân phối công bằng, hay chỉ rơi vào túi một giới nhất định?

            Nạn lạm phát rất cao trong năm nay đã làm cho nhiều giới khốn đốn, nhất là các giới sống phụ thuộc vào lương bổng và phụ cấp xã hội như công chức, quân đội, công an, ngừơi về hưu và các giới hửơng trợ cấp xã hội. Nông dân cũng rất bị thiệt thòi. Tính tới cuối tháng 9, mức lạm phát đã lên tới gần 9%, con số cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, cao gần gấp đôi theo mức QH cho phép. Giá cả các mặt hàng lương thực, thực phẩm, thuốc tây gia tăng rất cao từ gần 9% lên tới 15%. Riêng già xăng dầu đã tăng liên tục ba lần. Từ đầu tháng 10 TT Phan Văn Khải đã quyết định tăng lương. Nhưng cho tới nay nhiều giới vẫn chưa nhận được tiền lương tăng, vì ngân sách không đủ. Nhiều giới lo ngại là tình hình vật giá sẽ tiếp tục bất ổn trong năm tới và như thế sự tăng lương sẽ không thể bù với việc đồng tiền mất giá vì lạm phát cao!

Tại sao nhóm lãnh đạo luôn luôn kêu gọi chống tham nhũng của cán bộ, nhưng tệ trạng này lại vẫn gia tăng khủng khiếp ?

            Về mặt nội trị, trong số những khó khăn chế độ đang gặp phải thì tệ trạng tham nhũng xếp hàng đầu. Mặc dầu chế độ này đã ban hành nhiều đạo luật, pháp lệnh với những hình phạt rất nặng để chống tham nhũng và thành lập cả những ban trong đảng và chính phủ đôn đốc việc này, nhưng căn bệnh này không giảm mà còn đang tăng cao. Trong năm nay cụ thể như “Vụ án Quota” trong đó Thứ trưởng Thứ nhất Bộ thương mại Mai Văn Dâu và ngừơi con trai cùng nhiều viên chức khác đã dính lúi vào những vụ ăn bẩn trong việc cấp Quota xuất cảng hàng dệt may sang Hoa kì trong các năm qua. Vụ các tham quan lợi dụng Hội nghị cấp cao ASEM 5 để mua rẻ 78 xe Mercedes loại sang nhất….Nhiều công trình xây dựng đang bị các tham quan móc ruột, bớt xén chia chác nhau hàng chục tỉ đồng. Có những công trình đã bị mất mát tới trên 30%, như các cơ quan thanh tra nhà nước đã xác nhận trước QH. Tổ chức Trong sáng Quốc tế đã xếp VN vào một trong những nước đội xổ trên thế gới về nạn tham nhũng.

            Trứơc tình hình vô cùng bất lợi cho uy tín của Thủ tứơng và chính phủ, nên vào cuối năm TT Phan Văn Khải đã tuyên bố trứơc QH là sẽ thành lập một Ban chống tham nhũng ở trung ương có nhiều quyền hạn. Nhưng các tham quan chẳng để ý gì tới lời đề nghị của ông Khải. Còn nhiều giới, trong đó cả những Ngừơi Dân chủ đối kháng ở trong nước đã thấy rõ đây chỉ là cách nói đao to búa lớn của ngừơi đứng đầu chính phủ mà thôi,. Vì ai cũng biết rõ, PVK không có thực quyền trong chính phủ, cả đến việc bổ nhiệm và cách chức bộ trưởng ông cũng không có quyền. Mặt khác, ai cũng biết, PVK cũng không có thực tâm gì trong việc chống tham nhũng. Thí dụ điển hình nhất là, chính PVK đã ra lệnh đình chỉ công tác Tổng biên tập báo điện tử VNExpress chỉ vì tờ báo này đã đưa tin và đăng thơ độc giả nói về việc các ông lớn chia chác nhau để mua rẻ 78 chiếc Mercedes loại sang. Cuối cùng chính PVK đã phải nhận rằng, đề nghị lập một cơ quan chống tham nhũng ở trung ương không làm được!

Tranh chấp quyền hành giữa các phe ở trung ương trước ĐH 10 đang diễn ra như thế nào?

            Ngoài sự bất lực trong việc chống tham nhũng, nhóm cầm đầu chế độ hiện nay còn bất lực và rất lúng túng trước các tranh chấp quyền lực gay gắt giữa các phe ở trung ương. Trong đó cho thấy, một vài nhân vật chủ chốt trong BCT đã tỏ ra nhu nhược trước sự lộng hành của tướng Lê Đức Anh không đếm xỉa gì tới Điều lệ của Đảng và luật pháp.

            Trong khi các tứơng Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Nam Khánh và nhiều tứơng lãnh cũng như các cách mạng lão thành khác trong năm nay đã gởi nhiều thơ lên TBT Nông Đức Mạnh, BCT và BCHTU liệt kê các tội lộng quyền của Lê Đức Anh trong suốt trên 10 năm qua đã lạm dụng và lợi dụng Tổng cục 2 lo về tình báo, biến nó thành một cơ quan riêng để dựng lên vụ án T4, vu khống nhiều uỷ viên BCT, uỷ viên TUĐ, tứơng lãnh và các cách mạng lão thành không cùng cánh để củng cố đặc quyền đặc lợi.

            Một vụ án mà tướng Giáp trong Bản điều trần 7 điểm vào đầu năm gởi NĐM đã gọi là “siêu nghiêm trọng” và đòi phải nghiêm trị các thủ phạm, bất cứ là ai. Nhưng đến nay Nông Đức Mạnh vẫn câm như hến. Ngừơi đứng thứ hai của chế độ là Phan Diễn cũng cho biết không dám động tới Lê Đức Anh và cũng không báo cáo nội vụ trừơc BCHTU. Trong khi đó, tứơng Nguyễn Nam Khánh, ngừơi tố cáo mạnh nhất trong vụ này, không được tửơng thưởng mà lại đang bị chụp mũ và tịch thu nhà!

            Còn Nguyễn Khoa Điềm, ngừơi đứng đầu công tác tư tửơng văn hoá của chế độ thì đang tìm cách bịt miệng báo chí và trừng trị những nhà báo, nhà văn nào dám nói thật đến những sự lộng quyền và tham nhũng của các ông lớn. Mới trước đây vài ngày, Ban TTVH TU đã triệu tập hội nghị và NKĐiềm đã ra lệnh là các nhà báo “phải được định hướng về mặt tư tưởng để bảo đảm đường lối, chủ trương của Đảng.” Và những tổng biên tập nào„không tích cực sửa chữa khuyết điểm hoặc không đủ trình độ và phẩm chất lãnh đạo, quản lý tờ báo phải xem xét xử lý kỷ luật thích đáng hoặc thay thế kịp thời.” (Tuổi trẻ 16.12.04)

            Nhưng chỉ một ngày sau tứơng Võ Nguyên Giáp đã đối ngay lại. Trong cuộc gặp TBT báo Quân đội Nhân dân và nhiều ngừơi viết báo, tướng Giáp đã kêu gọi:” Nhà báo phải tôn trọng sự thật, tìm đến sự thật, đưa sự thật lên báo, bảo vệ sự thật cho đến cùng” (QĐND 17.12.04)

NHÂN QUYỀN

Trong năm nay những ngừơi cầm đầu chế độ có thay đổi thái độ và chủ trương đối với các tôn giáo, Người Dân chủ và thiểu số không?

            Trong năm nay, bên cạnh sự bất lực với những kẻ lộng quyền ở trung ương và những phẩn tử tham nhũng trong giới quan chức, giới cầm đầu chế độ hiện nay còn đi vào lỗi lầm nguy hiểm khác. Đó là thái độ vô trách nhiệm đối với dân quyền và dân sinh của nhân dân ở trong nước.

            Trong chính sách đối với các tôn giáo, nhà cầm quyền vẫn tỏ ra thái độ ương ngạnh trước đòi hỏi chính đáng của các tôn giáo trong việc được tự do hành đạo. Việc chế độ này ban bố Pháp lệnh Tôn giáo vào mùa hè và bắt đầu có hiệu lực từ giữa 11.04, một Pháp lệnh công khai đàn áp các tôn giáo độc lập và có uy tín đã là bằng chứng việc họ cố duy trì tiếp tục tư duy cổ lỗ và sai lầm của học thuyết Lenin đã tan rã từ hơn chục năm ở Nga và Đông Âu. Chính vì chủ trương tiếp tục đàn áp tôn giáo nên chính phủ Hoa kì đã ra quyết định đặt chế độ CSVN vào những nước phải quan tâm đặc biệt và trên 100 dân biểu QH Âu châu đã lên tiếng vào đầu tháng 10 đòi tự do cho các vị lãnh đạo PGVNTN trong dịp Hội nghị Thựong đỉnh ASEM 5 họp ở Hà nội. (VN2TQ 1.9.04)

            Việc chế độ cho quân đội và công an đàn áp các đồng bào Thượng ở Tây nguyên biểu tình đòi lại dất đai, quyền sống và tự do tín ngưỡng trong dịp lễ Phục sinh vào đầu năm cũng là bằng chứng cho thấy, nhóm cầm đầu chế độ vẫn không chịu mở mắt sau biến cố Tây nguyên đầu 2001. Nếu còn can đảm và lòng thành thì họ phải nhìn nhận là hàng trăm ngàn đồng bào thiểu số đã bị tứơc đoạt đất đai và nhà cửa, lâm vào nạn đói, cũng như không được tự do hành đạo đã là động cơ chính khiến họ phải đứng lên lần thứ hai chống lại chế độ!

            Trong khi đó, việc những ngừơi cầm đầu chế độ đã đem ra xét xử các ông Trần Khuê, Đại tá Phạm Quế Dương, MS Nguyễn Hồng Quang hay tiếp tục giam giữ các nhà Dân chủ đối kháng khác như BS Nguyễn Đan Quế, GS Nguyễn Đình Huy, BS Phạm Hồng Sơn, Kí giả Nguyễn Vũ Bình, ông Nguyễn Khắc Toàn, LM Nguyễn Văn Lý...đã cho thấy sự khiếp nhược của những ngừơi cầm đầu chế độ đối với những ngừơi dân chủ đấu tranh phi bạo lực chỉ muốn cho đất nước không còn độc tài, giải trừ tham nhũng, cửa quyền, tiến tới dân chủ, phát triển và văn minh.

Còn đối với các Cộng đồng VN ở nước ngoài thì tại sao Hà nội vẫn giữ thái độ sợ trách nhiệm và nhắm mắt không dám nhìn thẳng vào quá khứ?

            Trong khi có thái độ vô trách nhiệm đối với nhân dân ở trong nước thì giới lãnh đạo CSVN cũng tỏ ra thiếu trách nhiệm đối với gần ba triệu ngừơi Việt ở nứơc ngoài. Thật vậy, vào đầu năm nay họ công bố Nghị quyết 36 của BCT về chính sách đối với kiều bào VN ở nước ngoài. Nhưng trong toàn bộ Nghị quyết này, họ đã không dám có một lời nào lên tiếng xin lỗi về những lỗi lầm của họ gần 30 năm trước đây đã là nguyên nhân làm cho hàng triệu ngừơi phải bỏ nước ra đi, gia đình li tán, hàng trăm ngàn ngừơi đã bị chết trên biển cả. Ngựơc lại, trong NQ 36 họ vẫn giữ thái độ cha chú!

            Họ vẫn nhắm mắt không dám nhìn thẳng vào quá khứ. Thành thử ra NQ 36 đã bị các cộng đồng VN ở Mĩ châu, Âu châu, Úc châu… kết án. Cũng vì thế, trong năm nay nhiều phái đoàn của chế độ gởi ra nước ngoải để mong giải độc đều gặp phản ứng chống đối cương quyết của ngừơi Việt ở nứoc ngoài. Cụ thể là trong những ngày này phái đoàn của bà Tôn Nữ Thị Ninh, Phó Trửơng ban Đối ngoại của QH, đang du thuyết ở Hoa kì.. Bà ta nói, một trong những mục tiêu quan trọng của phái đoàn là tiếp xúc với Cộng đồng VN ở Mĩ. Nhưng tới đâu cũng bị chống đối.

            Nhóm lãnh đạo CSVN đã tính toán sai lầm, tửơng rằng có thể áp dụng lá bài “Nguyễn Thị Bình” thứ hai vào đầu Thế kỉ 21. Gần 40 năm trước đây lá bài Nguyễn Thị Bình và “Mặt trận Giải phóng” còn ăn khách, vì nhiều ngừơi Việt và ngoại quốc lúc đó còn tưởng rằng MTGP là một tổ chức độc lập của ngừơi dân miền Nam. Nhưng sau 1975, khi CSVN chiến thắng, thì chính những kẻ cầm đầu chế độ đã đứng ra khai tử MTGP. Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn Phát và Nguyễn Thị Bình chỉ còn là bù nhìn, những cây cảnh! Sự thất bại của phái đoàn Tôn Nữ Thị Ninh chính là kết quả chính sách lừa đảo của những ngừơi cầm đầu chế độ! Bởi vì mọi ngừơi đều thấy, QH hiện nay chỉ làm bù nhìn, như MTGP trước đây!

VỀ TƯƠNG LAI CỦA CHẾ ĐỘ

Các chuyên gia ở trong nước nhận định về tương lai của chế độ như thế nào?

Đầu năm nay các tài liệu của nhiều cách mạng lão thành đã chỉ trích sự bất tài của lãnh đạo và quan ngại về sự băng hoại đạo đức trong xã hội. Chính cựu uỷ viên BCT Mai Chí Thọ đã phải thốt lên: “Nói thiệt với các Anh, tôi có cảm giác, chẳng bao lâu nữa Đảng mất quyền lãnh đạo!”(DC&PT số 28, 6.04)

            Trong những ngaỳ gần đây có hai tài liệu được phổ biến rộng rãi ở trong và ngoài nước. Bài “Một số suy nghĩ về con đường tiếp tục đổi mới của đất nước ta” của GS Phan Đình Diệu, một nhà khoa học tự nhiên cao tuổi và bài “Thư ngỏ” gởi QH và BCTTU ĐCSVN của Đỗ Nam Hải, bút hiệu Phương Nam, chuyên viên về tài chánh, ngân hàng tương đối còn trẻ ( hai bài này xem trong: www.dcpt.org ). Tuy thuộc hai lứa tuổi khác nhau, nhưng đều sinh trửơng và làm việc ở trong nước. Nghĩa là hiểu thấu các ngõ ngách của chế độ và của những ngừơi đang cầm cân nẩy mực. Khi bắt mạch chế độ hai người đã đưa ra một nhận định chung: Trong hoàn cảnh toàn cầu hoá và dân chủ hoá trên toàn thế giới của thế kỉ 21, trước sau chế độ độc tài toàn trị ở VN hoàn toàn không có tương lai.

            Phan Đình Diệu đã nói thẳng rằng, những bế tắc hiện nay của xã hội là do chính sách không dám dứt khoát của nhóm lãnh đạo:

            „Ta đã và đang giải quyết những xung đột có một phần bằng sự nhượng bộ, đặc biệt về các chính sách kinh tế và hội nhập quốc tế, và một phần khác bằng những biện pháp cứng rắn, độc quyền trong những vấn đề chính trị, tư tưởng. Cả sự "nhượng bộ" nửa vời và sự cứng rắn độc quyền đều không thể tiếp tục tạo môi trường thuận lợi và ổn định cần thiết cho phát triển.“

Thế còn Phương Nam đã đưa ra nhận xét ra làm sao?

            Là ngừơi tương đối còn trẻ, nên Phương Nam đã nhận xét thẳng, “dân chủ XHCN” “chỉ là thứ dân chủ lừa mị, giả hiệu”. Tại sao như thế? Ông đã giải thích: “Điều đáng trách là cái thể chế chính trị độc đảng, được luật hóa trong điều 4 của Hiến pháp Việt Nam hiện hành. Chính nó đã, đang và sẽ luôn là vấn đề của mọi vấn đề, nguyên nhân của mọi nguyên nhân gây ra biết bao nỗi tai ương đau đớn và sự tụt hậu đến nhục nhã cho đất nước này, dân tộc này.”

            „Theo tôi, dân tộc Việt Nam hôm nay muốn tìm được một lối ra phù hợp, nhằm hòa nhập được tốt vào thế giới hiện đại, thì điều quan trọng tiên quyết là phải nhận thức và xử lý cho tốt nguyên nhân sinh ra biết bao nỗi tai ương đau đớn và sự tụt hậu đến nhục nhã cho đất nước như đã nêu ở trên. Đồng thời, phải tránh một quan niệm hết sức sai lầm cho rằng: Hễ cứ ai đấu tranh cho một xã hội Việt Nam đa nguyên và một thể chế chính trị Việt Nam đa đảng thì họ chính là những người có “mưu toan lật đổ Đảng cộng sản Việt Nam của các thế lực thù địch trong và ngoài nước”.

Ông Phan Đình Diệu và anh Phương Nam đã đề nghị giải pháp nào cho đất nước?

            Sau khi bắt mạch chế độ, ông Phan Đình Diệu và anh Phương Nam đã ra toa bốc thuốc cho chế độ. Trong khi Phan Đình Diệu khuyên ĐCSVN nên chuyển sang một đảng DCXH theo kiểu nhiều nứơc ở Bắc Âu, nếu không thì phải công nhận chế độ đa đảng:

            „Đảng vẫn kiên giữ nguyên như hiện nay, thì vì quyền lợi của dân tộc, Đảng phải tôn trọng quyền dân chủ, kể cả quyền lập đảng, của xã hội, và ta sẽ có một chế độ đa đảng hoạt động trong phạm vi luật pháp. „

            Anh Phương Nam nhìn vấn đề thẳng thắn hơn. Anh đề nghị:

            „Tôi đề nghị Quốc hội, Chính phủ và Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam hãy nghiên cứu, xem xét ý kiến đề nghị của tôi về 1 cuộc Trưng cầu dân ý ở Việt Nam. Trong đó, câu hỏi duy nhất cần nhân dân Việt Nam trả lời là:Việt Nam nên hay không nên theo chế đa đảng? Nếu ai đồng ý thì ghi Có. Ai không đồng ý thì ghi Không.“

            Tuy khác biệt về cách giải quyết, nhưng cả hai đều có một nhận định chung rất cản bản. Đã nói dân chủ thì phải là dân chủ đa nguyên! Mọi cách nói khác chỉ là giả dối và đánh lừa!

            Phương Nam:

“Cái gọi là nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay, xét về thực chất chỉ là thứ dân chủ lừa mị, giả hiệu; dân chủ cho thiểu số trong Ban lãnh đạo đảng cộng sản Việt Nam”

            Phan Đình Diệu:

            „Trước sau gì thì một nền dân chủ cũng phải là đa nguyên thôi, vì đa nguyên luôn luôn là điều kiện cần của dân chủ, đó là điều mà cả về lý luận lẫn thực tiễn ta không có cách gì có thể bác bỏ được. ♣“

Xin lưu ý: Từ tháng 1. 2005 mục „Việt Nam 2 Tuần qua“ sẽ được thay vào “Việt Nam 4 tuần qua”.

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net