NHẬT KÍ RỒNG RẮN

Của Cố Trung Tướng Trần Độ

 

LTS: Vào năm Canh Th́n (2000) và Tân Tị (2001) cố Trung tướng Trần Độ đă viết Nhật kí Rồng Rắn. Khi ông hoàn thành tập hồi kí này cũng là lúc Đại hội 9 của Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) họp xong (cuối tháng 4. 2001). Đây là tác phẩm cuối cùng trước khi ông qua đời (8.2002).

            Theo nhà văn Vũ Thư Hiên, một người bạn cùng chí hướng của tướng Trần Độ, khi Trung tướng Trần Độ mang bản thảo tập Hồi kí Rồng Rắn đi Kopie th́ bị công an đă phục sẵn và tịch thu bản thảo cùng bản Kopie. „Một thời gian dài chúng ta chỉ được nghe nói tới chứ chưa được đọc toàn văn tài liệu này.“ Nhưng nay toàn bộ Tập Hồi kí này đă lọt được ra bên ngoài!

            Cố trung tướng Trần Độ đă từng là Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam của ĐCSVN. Dứơi thời Nguyễn Văn Linh làm Tổng bí thư, ông là Trưởng ban Văn hoá văn nghệ trung ương (nay là Ban Tư tưởng văn hoá trung ương) và sau đó là Phó Chủ tịch Quốc hội.

            Trong hơn thập niên cuối cùng Trung tướng Trần Độ đă nhiều lần lên tiếng công khai yêu cầu nhóm lănh đạo CSVN phải đổi mới thực sự cả trong chính trị và kịch liệt kết án tệ trạng tham nhũng, bất tài và bạo ngược của những người có quyền lực trong chế độ. Ông đă bị khai trừ ra khỏi ĐCSVN và bị các đồng chí cũ theo dơi rất nghiêm ngặt.

            Dù đă qua đời, nhưng do đức tính can đảm và trung thực, nên Trung tướng Trần Độ đă trở thành một biểu tượng của những Ngừơi Dân chủ VN ở trong và ngoài nước, kể cả nhiều đảng viên CS tiến bộ và c̣n biết tự trọng, trong cuộc vận động chuyển hoá đất nước từ độc tài sang dân chủ!

            Trong tập Hồi kí Rồng Rắn cố Trung tứơng Trần Độ đă nêu ra nhiều vấn đề quan trọng của đất nước. Dứơi đây chúng tôi chỉ trích một số phần tác giả đă nêu ra: Tại sao chiếm được miền Nam năm 1975, một nửa đất nước trù phú như vậy mà chỉ vài năm sau giới lănh đạo CSVN đă đưa cả nước vào „nghèo đói, ngắc ngoải“? Các tệ trạng của xă hội hiện nay như thế nào? Nhận diện về sự bất tài, vô đạo đức, tham lam và kiêu căng của tầng lớp lănh đạo. Ông đă đề nghị một lối ra cho đất nước ra làm sao?

            Trong thời gian sắp tới tập Hồi kí Rồng Rắn sẽ được nhà Xuất bản Tổ hợp miền Đông Hoa ḱ phát hành. Chúng tôi xin trân trọng trích môt vài phần trong tập Hồi kí Rồng Rắn để giới thiệu cùng độc giả. Các phần trong […] và chữ đậm là của Toà soạn.

 

*          *          *

 

 

[Phần mở đầu Trung tướng Trần Độ đă đặt câu hỏi:

Tại sao chiếm được miền Nam 1975, một nửa đất nứơc trù phú như vậy

mà chỉ vài năm sau đă đưa cả nứơc vào „nghèo đói, ngắc ngoải“?:]

 

“…Hăy nh́n lại xem: từ năm 1975 đến 1985, mười năm xây dựng xă hội chủ nghĩa trong cả nước và nước có tên là: “Cộng hoà xă hội chủ nghĩa” th́ đất nước ra thế nào? Có phải suưt chết đói, suưt rơi xuống vực thẳm rồi không? Thắng lợi 1975, ta đă thu lại một nửa nước no đủ và đầy hàng hoá, thế mà ta đă phát huy thắng lợi đó ra sao, mà đến những năm đầu của thập kỷ 80, cả nước đói nghèo, ngắc ngoải...

 

Nếu chỉ lấy yêu cầu phát triển đất nước là mục tiêu quan trọng nhất để xem xét, th́ thử hỏi:

Có nhất thiết chỉ có chủ nghĩa Mác- Lênin, chỉ có chủ nghĩa xă hội, mới làm cho đất nước phát triển hay không? Nếu chỉ cần nêu cao vai tṛ của Đảng, th́ có nghĩa là đất nước phát triển hay không phát triển là không quan trọng.

Vậy hăy cứ xem quanh ta: Đài Loan, Đại Hàn, Singapore và thêm nữa, Thái Lan và Malaysia, mấy nước này có do chủ nghĩa Mác- Lênin hướng dẫn không? Những nước ấy có cần có một Đảng cộng sản lănh đạo tuyệt đối theo chủ nghĩa xă hội không? Thế mà cả 5 nước ấy, khi bắt đầu c̣n nghèo khổ, vậy mà chỉ sau khoảng 20-30 năm họ đă trở thành những nước phát triển rơ ràng, nhân dân đa số có đời sống khá phong lưu.

            Họ không có một Đảng cộng sản “tài t́nh”, “sáng suốt”, mà chỉ có những chính khách, có được chính sách kinh tế xă hội thông minh và có hiệu quả. C̣n Việt Nam, kể từ khi toàn thắng trong cuộc chiến tranh đến nay đă hơn 25 năm và sắp sửa có hoà b́nh 30 năm, dài bằng thời gian chiến tranh rồi, mà vẫn chưa thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu. Chậm hay nhanh không quan trọng, cứ phải là xă hội chủ nghĩa đă…

 

- Có người nói cách mạng xă hội chủ nghĩa ở Nga thành công và Liên Xô ra đời là sự kiện quan trọng nhất của thế kỷ 20. Vậy th́ sự sụp đổ của cái “quan trọng” ấy lại càng “siêu quan trọng”.

- Ở Việt Nam, từ 1975 đến 1985 ta chủ trương xây dựng chủ nghĩa xă hội trên cả nước. Điều đó đă làm đất nước và nhân dân khốn khổ. May mà năm 1986, Đảng cộng sản phải nghe theo dân và phải đổi mới, nhưng sự đổi mới ấy lại cứ nửa vời, chập chờn, làm cho sự phát triển đất nước cũng cứ chập chờn, cứ nhùng nhằng, do đó đă qua đi 25 năm mà tương lai chưa hứa hẹn ǵ nhiều. Trong khi đó sự tụt hậu cứ càng ngày càng tụt xa, ta không sao theo kịp các nước không xă hội chủ nghĩa. Như vậy “xă hội chủ nghĩa” chỉ là một lư thuyết của một học thuyết chưa được chứng thực (chỉ mới có sự chứng thực của sự thất bại và đổ vỡ sau 70 năm tưởng rằng đă thành công).

Như vậy nó không thể là con đường duy nhất để phát triển đất nước…

 

[Nhận diện về cac tệ trạng của chế độ]

 

Nhưng c̣n xă hội ngày nay đă tốt đẹp chưa? đă tự do, dân chủ chưa? th́ không ai thấy được. Nhưng ai cũng thấy rằng:

1. Xă hội hiện nay có một bộ máy quản lư to lớn kềnh càng quá, nhất là ở xă phường và huyện tỉnh. Bộ máy lại có nhiều Quan quá. Có một thời chữ Quan mất đi rồi, thay vào đó là chữ “Cán bộ”, “Đồng chí”. Nhưng ngày nay chữ “Đồng chí” chỉ c̣n trên giấy, c̣n thường ngày dân vẫn nói “các Quan” và “Quan càng to, càng nhiều bổng lộc”. Ngôn ngữ ấy trở lại như ngày xưa, trong xă hội rất nhiều người cũng cố gắng “phấn đấu” để được làm Quan. Vợ kiêu hănh v́ có chồng là Quan, con hănh diện v́ có bố, mẹ là Quan. Điểm này, xă hội ngày nay giống trước và trắng trợn, tệ hại hơn trước.

2. Càng Quan to th́ lễ lạt, biếu xén càng to và bổng lộc càng nhiều.

3. Nhiều Quan to có mức độ sống không kém ǵ các quan ở những nước giàu có (nhà cửa, xe cộ, quần áo, ăn uống).

4. Trong bộ máy, có nhiều người khiến nhân dân phải sợ, phải kiêng nể, có nhiều bộ máy to nhỏ đáng sợ. Dân phải sợ công an, sợ cán bộ Đảng, v́ cán bộ Đảng giống công an quá, cũng hay ḍ la, xem xét, hay doạ nạt. Công an ngày càng nhiều và ngày càng có nhiều nét của một h́nh ảnh khủng bố, là h́nh ảnh doạ trẻ con được “Ấy chết, chú Công an kia ḱa!”.

5. Các cơ quan bảo vệ pháp luật cũng khá đông đảo, nhưng không bênh vực được nhân dân chút nào. Nhân dân vẫn phải khiếu kiện nhiều, khiếu kiện vượt cấp, khiếu kiện kéo dài, khiếu kiện đông người (tức là biểu t́nh), vừa gửi đơn, vừa muốn trực tiếp đưa đơn, có rất nhiều trường hợp oan trái và oan khuất từ đời cha, đời ông đến đời con, đời cháu.

Những điều đó, báo chí lẻ tẻ đều có nói đến, nhưng c̣n rất ít. Phải nghe nhân dân nói với nhau ở hè phố, góc chợ và khắp nơi mới thấy rơ được bức tranh xă hội thật.

Vậy một xă hội mà ta mơ ước, ta lư tưởng hoá, lại tồn tại trong hiện thực như vậy, th́ có thể coi là ta đă xây dựng được một xă hội tốt đẹp hay chưa?...

 

Ta đă từng mơ ước, và từng lư tưởng hoá, ta đă từng chỉ ra là xă hội tương lai sẽ không có thất nghiệp, không có cờ bạc, không có gái đĩ, không trộm cắp vv... Nhưng xă hội ta ngày nay như thế nào? Vẫn có đầy đủ các tệ nạn của một xă hội cũ mà ta đă từng nguyền rủa và đă từng đập tan. Trước đây ta cho rằng chỉ có xă hội tư bản mới xấu xa như thế. C̣n xă hội xă hội chủ nghĩa th́ một trăm phần trăm tốt đẹp, một trăm phần trăm ngược lại với xă hội tư bản.

 Thực ra, chủ nghĩa Mác rất nhân đạo, rất nhiều ḷng tốt, nó chỉ ra cho loài người một tương lai sáng lạn: sẽ không có tư hữu, do đó không có bóc lột, thế là cuộc sống xă hội hoàn toàn công bằng và dân chủ.

Nhưng thực tiễn cuộc sống chỉ ra rằng nó không thể đơn giản như vậy. H́nh ảnh ấy chỉ là một cái bánh vẽ khổng lồ. Thực tiễn cuộc sống khó khăn, phức tạp hơn rất nhiều. Loài người cứ phải t́m kiếm và t́m kiếm, tạo ra cho ḿnh những kinh nghiệm và những giá trị tốt đẹp. Xă hội tư bản có những cái xấu, nhưng trong xă hội đó, nhân dân cũng tạo ra những giá trị tốt đẹp cho ḿnh, miễn là nhân dân được tự do. Cái điều mà chủ nghĩa Mác, cộng sản hay xă hội chủ nghĩa tưởng rằng có nhờ nó sẽ có một bộ máy nhà nước bảo đảm được mọi mặt nhu cầu đời sống của mọi người, chỉ là một ảo tưởng hăo huyền.

Thế mà Đảng lại cứ bắt mọi người phải tin theo vào cái ảo tưởng hăo huyền đó. Như thế là phạm vào một tội ác lớn với nhân dân.

 Đảng cộng sản Việt Nam cứ gân cổ gào lên cái định hướng xă hội chủ nghĩa theo kiểu như vậy, thật ra là một sự mù quáng, một sự điên cuồng.

 Nhân dân cần được tự ḿnh làm chủ cuộc đời của ḿnh, nghĩa là phải được tự do sống, tự do làm ăn, rồi mọi việc của cuộc sống sẽ được giải quyết dần, không cần một lư thuyết, một chủ nghĩa nào cả.

Nói đúng hơn là nhân dân cần đến tất cả các học thuyết, các chủ nghĩa, rồi nhân dân sẽ chọn lọc, cân nhắc, so sánh chúng với nhau để t́m ra cái nào có lợi cho đường đi của ḿnh.

Đảng nào sáng suốt và tài t́nh là đảng tạo ra được những tự do như vậy cho nhân dân. Chứ c̣n đảng nào mà cứ bắt nhân dân phải nghe theo và sống theo các nghị quyết của ḿnh th́ đảng ấy chỉ là duy ư chí một cách dốt nát và tàn bạo.

Đảng ấy quyết không thể tồn tại…

 

 

[Ông nêu một câu hỏi rất quan trọng khác:

„Cách mạng Việt Nam đă đem lại được cái ǵ cho nhân dân Việt Nam?“]

 

 

Tiếp tục câu hỏi lớn: cuộc cách mạng Việt Nam đă đem lại được cái ǵ cho nhân dân Việt Nam?

Cứ xem xă hội Việt Nam hiện nay, cuộc sống Việt Nam hiện nay, th́ có thể thấy một nét lớn rất đau ḷng là: Tất cả những ǵ xấu xa, tàn bạo, mà cách mạng đă có lúc xoá bỏ và đập tan th́ nay đang được khôi phục lại hoàn toàn, mà khôi phục lại c̣n mạnh hơn, cao hơn, nhân danh cách mạng.

 Bộ máy quản lư xă hội thực hiện một nguyên tắc chuyên chính tàn bạo hơn tất cả các thứ chuyên chính.

            Đó là chuyên chính tư tưởng, sự chuyên chính tư tưởng được thực hiện bởi một đội ngũ ṇng cốt là những “lưu manh tư tưởng”. Chuyên chính tư tưởng định ra những điều luật tàn khốc để bóp nghẹt mọi suy nghĩ, mọi tiếng nói…Những điều luật quy vào các tội: có hại cho lợi ích cách mạng, không lợi cho sự nghiệp cách mạng, nói xấu chế độ, nói xấu lănh đạo vv… để đàn áp tàn khốc mọi tiếng nói.

 Nền chuyên chính tư tưởng này đang làm cho tất cả trí thức không dám suy nghĩ ǵ, hoặc ít nhất cũng không muốn suy nghĩ ǵ, nói năng ǵ. Thực ra, nền chuyên chính vô sản này làm tê liệt toàn bộ đời sống tinh thần của một dân tộc, làm tê liệt sự hoạt động tinh thần của nhiều thế hệ, ra sức nô dịch toàn bộ tinh thần của nhiều thế hệ, làm nhiều thế hệ con người trở thành những con rối chỉ biết nhai như vẹt các nguyên lư bảo thủ, giáo điều. Nó làm cho nền giáo dục khô cứng, làm cho các hoạt động văn học nghệ thuật nghèo nàn, mất hết cơ hội sáng tạo và mất hết hào hứng, nó làm cho các hoạt động khoa học bị khô cứng và nô dịch.

 Nó tạo ra và nó bắt buộc nhân dân phải có một tâm lư lệ thuộc, lệ thuộc vào nhà nước, lệ thuộc vào Đảng, lệ thuộc vào cán bộ, và một tâm lư phải tuân phục, kể cả người cao nhất cũng phải tuân phục một cái ǵ bí và hiểm.

 Nền chuyên chính tư tưởng hiện nay ở Việt Nam là tổng hợp các tội ác ghê tởm của Tần Thuỷ Hoàng và các vua quan tàn bạo của Trung Quốc, cộng với tội ác của các chế độ phát xít, độc tài.

Nó tàn phá cả một dân tộc, huỷ hoại tinh anh của nhiều thế hệ.

 Xét đến cùng, đó là tội nặng nhất về sự vi phạm nhân quyền. V́ không phải nó chỉ xâm phạm đến quyền sống cuả con người mà nó huỷ hoại cuộc sống rất nhiều người, đó là cuộc sống tinh thần, cuộc sống tư tưởng của cả dân tộc.

Nó đang làm hại cả một ṇi giống…

 

 

[Nguyên nhân: Tầng lớp lănh đạo bất tài, vô đức, tham lam và kiêu căng!]

 

V́ thế, đặc điểm bao trùm của chế độ chính trị xă hội này là:

a) Nói một đàng, làm một nẻo.

Nói th́ “dân chủ, v́ dân” mà làm th́ chuyên chính phát xít. Cái đặc điểm đó cũng có nghĩa là nói dối, nói láo, lừa bịp, tṛ hề “nói vậy mà không phải vậy”.

Suốt ngày đóng tṛ, cả năm đóng tṛ, ở đâu cũng thấy các vai hề, ở đâu cũng thấy các tṛ lừa bịp. Suốt ngày đêm, suốt năm tháng cũng lúc nào cũng chỉ nghe thấy những lời nói dối, nói lừa.

Chế độ này bắt mọi người phải đóng tṛ, bắt tất cả trẻ con phải đóng tṛ, bắt nhiều người già phải đóng tṛ.

Đặc điểm này đă góp phần quyết định vào việc tạo ra và h́nh thành một xă hội dối lừa: Lănh đạo dối lừa, Đảng dối lừa, cán bộ dối lừa, làm ăn giả dối, giáo dục dối lừa, bằng cấp giả dối, đến gia đ́nh cũng lừa dối, lễ hội lừa dối, tung hô lừa dối, hứa hẹn lừa dối. Ôi , cay đắng thay!

b) Đặc điểm thứ hai là quá lợi dụng quá khứ thắng lợi.

Quả thật nhân dân ta có một lịch sử đấu tranh hết sức quyết liệt và đă thắng lợi vẻ vang. Trong đó Đảng cộng sản có vai tṛ quan trọng và Đảng cộng sản đă tự nói về điều đó một cách quá đầy đủ rồi. Thế mà đến nay đă gần 30 năm hoặc đă gần 80 năm vẫn c̣n ngày đêm phất cờ đánh trống, ngày đêm ḥ hét tự biểu dương, và cũng ngày đêm vơ vét các thành tựu nhân dân làm ra dồn vào cái túi “thắng lợi vẻ vang” và cái túi “sáng suốt, tài t́nh”. Lúc nào cũng bắt nhân dân phải tung hô, phải chào mừng, phải ca ngợi.

- Chào mùa xuân cũng phải mừng Đảng, mừng Xuân

- Kỷ niệm nông dân, phụ nữ, thanh niên cũng phải biểu dương thành tích Đảng, Đảng là nguyên nhân thắng lợi.

- Nhân tổ chức lễ hội để tưởng nhớ tổ tiên và vui chơi cũng phải tưởng nhớ công lao Đảng và chào mừng Đảng.

- Đám cưới, đám ma cũng phải tưởng nhớ và chào mừng Đảng.

Một câu ca dao rất tuyệt vời của nhân dân nói lên bản chất của t́nh h́nh và nói lên chân lư thời đại:

                       Mất mùa th́ tại thiên tai,

                       Được mùa là bởi thiên tài Đảng ta!

Nhắc đi nhắc lại măi “chân lư” này càng làm nó sáng rơ. Thực ra, mỗi người cộng sản có lương tâm phải biết xấu hổ về cái “chân lư” ấy.

 Có người đă nói rằng: Đảng đă ăn cái “xái” (xái thuốc phiện) của thắng lợi quá nhiều lần. Người ta ăn xái thuốc phiện th́ ăn đến xái ba, xái bốn là hết, c̣n xái thắng lợi th́ Đảng ta ăn đến xái 100 rồi mà c̣n chưa chán.

 c) Đặc điểm thứ ba là bộ máy lănh đạo và quản lư xă hội này (cả Đảng và nhà nước) càng ngày càng đuối, càng bộc lộ tŕnh độ kém cỏi của ḿnh trước “nhiệm vụ dân chủ” giàu mạnh của đất nước.

 Tất cả những nhu cầu, những thiết yếu hàng ngày của một người dân muốn nhờ vào bộ máy lănh đạo và quản lư gỡ rối cho, giải quyết cho th́ đều gặp:

- Giải quyết sai làm cho đời sống dân khó thêm, rắc rối thêm

- Giải quyết chồng chéo, không biết giải quyết thế nào, cứ bộ phận nọ bắn sang bộ phận kia, kéo dài vô tận.

- Không giải quyết được.

- Đ̣i hỏi dân phải tốn kém nhiều mới chịu giải quyết.

V́ thế mới nhiều khiếu kiện, nhiều oan khuất, nhiều điểm nóng…

Cũng do đặc điểm độc tài, độc đoán, cho nên mỗi người dân không được độc lập bộc lộ tài năng của ḿnh (tuy rằng tài năng đó không hiếm). Việc chọn lựa những người có trách nhiệm cứ theo lối phe phái, theo lối ăn cánh, theo lối nịnh bợ, cơ hội, theo lối “bầu cử có lănh đạo”, (Đảng cử dân bầu) th́ các tài năng cứ bị vùi dập, bị thui chột, và đó là tai hoạ cho toàn dân tộc.

Trong thực tế, đây là một trong những tội ác lớn nhất của Đảng đối với đất nước, dân tộc…

           

d) Đặc điểm thứ tư là đặc điểm lớn nhất, tai ác nhất, dă man nhất. Đó là độc quyền tư tưởng, độc quyền ư thức hệ.

Đặc điểm này của chính quyền là trước mắt tạo ra một xă hội tẻ nhạt, khô cứng, nó vùi dập khoa học và văn nghệ, ép buộc thiếu nhi và thanh niên, làm cho không một giá trị tinh thần nào được xuất hiện và phát triển, về lâu dài nó làm cùn ṃn cả nhiều thế hệ và do đó cùn ṃn cả một dân tộc, một giống ṇi. Nhưng những tai ác của đặc điểm này không duy tŕ được lâu. Đă có nhiều người trong thế hệ thanh niên và trung niên được tiếp xúc với nhiều thông tin thế giới bắt đầu nhận rơ t́nh h́nh và đang t́m cách rũ bỏ cái ách này. Chính quyền chỉ có một tiền đồ là bị phản đối và sẽ tan ră. Ta đă tha thiết mong mỏi biết bao nhiêu; chính quyền này đừng phản lại lịch sử nữa, hăy thích ứng với thời đại và tự đổi mới. Được như thế th́ dân tộc ta gặp may mắn. Nhưng h́nh như những lực lượng bảo thủ, giáo điều, và cuồng tín c̣n quá nhiều và nhiều tham vọng nên c̣n đang ḱm hăm nhịp sống b́nh thường của toàn dân tộc.

e) Đặc điểm thứ năm là Đảng đă độc đoán và toàn trị, lại xử lư các việc theo kiểu bí mật và nội bộ, rất sợ công khai, sợ dân biết.

Càng bí mật nội bộ th́ càng tha hồ tuỳ tiện, muốn duy tŕ độc đoán nên càng sợ hăi và cấm đoán công khai, không dám tranh luận công khai, không dám thông tin công khai.

g) Đặc điểm thứ sáu là thích h́nh thức, phô trương.

Bệnh h́nh thức th́ Hồ Chí Minh lên án từ lâu, nhưng ngày nay, bệnh cứ ngày càng phát triển nặng, ngày càng phổ biến, trở nên nhàm chán, kệch cỡm, đến nỗi dư luận xă hội và đại biểu Quốc hội phải lên tiếng.

Suốt ngày, ta chỉ thấy kỷ niệm “chào mừng”, “lễ hội”, “mít tinh long trọng”,… Những người lănh đạo suốt ngày phải đi biểu diễn “mở miệng nói”, không thấy có lúc nào họ có th́ giờ để suy nghĩ và chuẩn bị được ư tưởng để lănh đạo…

 

Tóm lại, sự thật của mấy chục năm qua là:

Cuộc cách mạng ở Việt Nam đă đập tan và xoá bỏ được một chính quyền thực dân phong kiến, một xă hội nô lệ, mất nước, đói nghèo, nhục nhă. Nhưng lại xây dựng nên một xă hội chưa tốt đẹp, c̣n nhiều bất công, nhiều tệ nạn, một chính quyền phản dân chủ, chuyên chế, của một chế độ độc đảng và toàn trị, nhiều thói xấu giống như và tệ hơn là trong chế độ cũ.

Thế là ta đập tan một cái xấu xa và lại phải chấp nhận một cái xấu xa mới giống như hoặc tệ hại hơn tất cả những xấu xa mà ta từng chửi rủa, từng căm thù…

 

 

[Trung tướng Trần Độ đề nghị một lối ra cho dân tộc và đất nước]

 

Bây giờ phải làm ǵ?

Sự thật không có ǵ khó khăn, và không có ǵ đảo lộn cả. Các vị lănh đạo đă nói được nhiều điều tốt đẹp. Những điều tốt đẹp đó cũng là nói theo dân mà thôi. Dân căm ghét tham nhũng th́ lănh đạo cũng phải ḥ hét “kiên quyết chống tham nhũng”. Dân thấy t́nh h́nh đang bê bết, lănh đạo phải nói tự phê b́nh, và các văn kiện đều phải nói về sự yếu kém nhiều hơn. Dân yêu cầu dân chủ và kêu ca t́nh trạng thiếu dân chủ th́ lănh đạo cũng phải thêm chữ dân chủ vào khẩu hiệu chiến lược.

Nhưng nói thêm chữ thêm nghĩa vào chỗ này chỗ khác th́ tốt đấy, nhưng hầu như chưa có ư nghĩa ǵ. V́ ta vốn đă có một thói tệ trầm trọng là nói một đàng, làm một nẻo. Cứ căn cứ vào chủ nghĩa th́ ta có bao nhiêu là tốt đẹp. Ví như để trả lời điều nhận xét là ta kém dân chủ, th́ một nhà lănh đạo (hoặc một người phát ngôn thay mặt lănh đạo) nói trên diễn đàn rằng nước tôi có đầy đủ dân chủ, chứng cứ là các quyền dân chủ ghi đầy đủ ở Hiến pháp và các bộ luật, có cả một văn bản pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sỏ. Và thế là các vị lănh đạo đă “yên chí lớn” về nền dân chủ của nước nhà. Trong khi đó, những người trí thức và người dân thường, từng ngày từng giờ cứ phải tiếp sức với sự bưng bít thông tin, cứ phải đối phó với công an, thuế vụ, và dân pḥng, Vậy th́ họ chỉ thấy những lời nói tốt đẹp kia là vô nghĩa.

Quả thật là đất nước ta, xă hội ta đang ở t́nh trạng không yên. Bất cứ ở đâu, bất cứ lúc nào, và bất cứ ai cũng có thể nghe thấy những lời phàn nàn về tham nhũng, về đạo đức, về tệ nạn và về mất dân chủ.

Xét cho cùng th́ cũng là do thiếu dân chủ.

Nhân dân (và nhất là giới lăo thành và giới trí thức) có rất nhiều ư kiến hay. Nhưng v́ không có dân chủ, nên không thu hút được những ư kiến hay, bổ ích, thiết thực đó. V́ vậy, phải giải quyết từ vấn đề đường lối. Đại hội IX đă qua rồi và không giải quyết vấn đề đường lối. Vậy th́ Ban Chấp hành Trung Ương phải bắt tay vào chuẩn bị vấn đề đường lối (có thể cho Đại hội sau).

Đường lối sắp tới, theo ư tôi phải là đường lối dân chủ hoá

Dân chủ hoá không phải là một số công tác, một số quyết định luật lệ. Dân chủ hoá phải là vấn đề đường lối, vấn đề chiến lược, vấn đề chính trị xă hội.

Ta biết có những nhà trí thức quan trọng đă vẽ ra một bức tranh xă hội tươi đẹp cho nước ta ngay trước mắt, không cần phải định hướng, cũng không cần xă hội chủ nghĩa.

Bức tranh xă hội đó là: Một xă hội có 4 yếu tố thiết yếu và quan trọng sau:

1. Thực hiện một xă hội công dân, tức là một xă hội mà trong đó mỗi người dân thực sự làm chủ thân phận, cuộc sống của ḿnh, có một sự độc lập tương đối trong làm ăn và sinh sống. Nó khác hẳn hiện trạng xă hội ta ngày nay, một xă hội mà trong đó mỗi người dân chỉ là một người tuân phục. Xă hội ta bây giờ chỉ có thần dân, không có công dân.

2. Một nhà nước pháp quyền. Đó là một nhà nước có kỷ cương tinh nhuệ, không phải là một nhà nước cồng kềnh và bất lực như hiện nay. nhà nước đó phải thực sự là công bộc của nhân dân, phục vụ từng người dân, chứ không phải là một nhà nước chỉ biết cai trị dân, sai bảo dân, và t́m cách đục khoét của dân.

3. Một nền kinh tế thị trường. Đó là một nền kinh tế hoàn chỉnh chứ không cần định hướng ǵ hết. Nền kinh tế đó có đủ các yếu tố của thị trường và được vận hành theo quy luật vận động của nó. Nền kinh tế này sẽ kích thích phát triển xă hội nhanh chóng tức là thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của sức sản xuất. Rồi mỗi khi có một bước phát triển khách quan của nó th́ lại có chính sách thích hợp cho nó phát triển, khắc phục mọi yếu tố ḱm hăm. V́ vậy càng không nên “định hướng”.

4. Là một nền dân chủ thật sự. Nền dân chủ này bao gồm cả xă hội công dân và nhà nước pháp quyền. Nhưng một điều nữa là bảo đảm tất cả mọi quyền công dân đă ghi trong Hiến pháp và các Công ước quốc tế. Chủ yếu nhất là thực hiện ngay (thực hiện chứ không phải ban bố) quyền tự do ngôn luận, tự do ứng cử, bầu cử, và quyền tự do lập hội… ♣

 

 

Mục Thời sự Tạp chí Dân chủ & Phát triển điện tử:

            www.dcpt.org     hay    www.dcvapt.net