Hiện trạng Đảng Cộng sản VN và xã hội VN thời Nông Đức Mạnh

Làm Tổng bí thư ĐCSVN từ 4. 2001, tức là người đứng đầu chế độ, tại Hội nghị Trung ương 9 vào trước Tết Giáp thân vừa qua, Nông Đức Mạnh đã phải nhìn nhận gần ba năm qua đã không giải quyết được những tệ trạng ở ngay trong đảng và ngoài xã hội:

„Cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, thực hiện cải cách hành chính trong hệ thống chính quyền chưa tạo được chuyển biến cơ bản. Hệ thống chính trị chưa đủ mạnh. Nhiều tổ chức cơ sở đảng sinh hoạt lỏng lẻo, sức chiến đấu yếu, vai trò lãnh đạo giảm sút, mờ nhạt.

Điều làm cho nhân dân còn nhiều bất bình, lo lắng, bức xúc nhất hiện nay là tình trạng quan liêu, tham nhũng, lãng phí, suy thoái về tư tưởng, chính trị và phẩm chất đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên vẫn còn rất nghiêm trọng; kỷ cương phép nước trong nhiều việc, nhiều lúc chưa nghiêm.„[1]

Thực ra sự thừa nhận trên đây của Nông Đức Mạnh về các tệ trạng trong đảng và ngoài xã hội  hãy là còn rất nương nhẹ. Nhận định dưới đây của Mai Chí Thọ, nguyên Uỷ viên Bộ chính trị (BCT) và Bộ trưởng Công an đã có thời kì thét ra lửa và cũng đã từng áp dụng cách chỉnh đốn đảng và bài trừ tham nhũng như Nông Đức Mạnh đang làm, có lẽ gần với sự thực hơn:

„…Nói thật với các anh tôi có cảm giác, chẳng bao lâu nữa Ðảng mất quyền lãnh đạo. Có thể lúc đó tụi tôi còn sống hay đã chết. Tôi nói thật suy nghĩ của một người đã chiến đấu tuy không được lâu như khai quốc công thần nhưng cũng gần 70 năm tuổi Ðảng và nhiều người cũng nói với tôi như thế chứ không phải một mình tôi.“[2]

Cùng một quan điểm này, tứơng Võ Nguyên Giáp, một trong những ngừơi sáng lập chế độ, vào dịp kỉ niệm 50 năm chiến thắng Điện biên phủ, đã viết trên tờ Nhân dân về các tệ trạng trong đảng và ngoài xã hội đang là nguy cơ làm cho chế độ tiêu vong:

“..Điều mà hiện nay toàn Đảng, toàn dân quan tâm và lo lắng là…một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên [những ngừơi có quyền lực] suy thoái về chính trị, đạo đức, tiêu cực, quan liêu, tham nhũng, lãng phí vẫn diễn ra  nghiêm trọng, đang làm giảm uy tín và sức mạnh lãnh đạo của Đảng, đe doạ sự tồn vong của Đảng.“ [3]

Sở dĩ chế độ CSVN đang vào ngõ cụt vì xã hội VN hiện nay không còn phải là xã hội trước đây 20 năm. Trước đây vẫn còn nhiều ngừơi tin vào con đường CNXH, nhưng nay lí tưởng đó đã sụp đổ cùng với sự sụp đổ của Liên xô. Tuy nhiên, cho tới nay những người có quyền lực cao nhất vẫn không dám nhìn thẳng vào nguyên nhân của sự tan vỡ của mô hình XHCN. Nay bất dắc dĩ họ phải áp dụng con đường Kinh tế thị trường, nhưng mặt khác lại cố duy trì chế độ độc đảng. Mô hình mới này có thể ví như đổ dầu vào lửa. Và đây chính là nguyên nhân làm cho các tệ trạng tham nhũng, cửa quyền và đàn áp từ phía những người cầm quyền ngày càng trở nên bất trị ở VN.

Kinh tế thị trường có một số những qui luật như cạnh tranh, chạy theo lợi nhuận… Các qui luật này bao gồm cả những mặt tốt và xấu của nó. Sự cạnh tranh và muốn có lợi nhuận cao kích thích cho sự năng động kinh tế và đó là động cơ phát triển của xã hội. Nhưng mặt khác, sự cạnh tranh và muốn có lợi nhuận cao sẽ dẫn tới khuynh hứơng độc quyền không chỉ trong kinh tế mà cả trong chính trị và trong các lãnh vực khác. Nó theo một tiến trình từ độc quyền kinh tế sang độc quyền chính trị. Tiến trình này đã diễn ra ở các xã hội Tây phương  trong thời kì chủ nghĩa tư bản rừng rú trước đây.

Các tệ trạng xã hội của thời kì tư bản rừng rú chỉ bị chặn lại, khi các xã hội này thiết lập được một trật tự xã hội mới theo chế độ dân chủ đa nguyên, đa đảng, pháp trị và có sự phân quyền độc lập và bình đẳng giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Nếu xã hội đó đang là một xã hội độc tài rồi, như trường hợp của VN hiện nay, thì sự áp dụng chế độ kinh tế thị trường sẽ khiến cho những tai hoạ này trở nên khủng khiếp hơn và toàn diện hơn. Vì ở đây không ai khác, chính những người đang nắm độc quyền về quyền lực sẽ là những người làm giầu nhanh nhất một cách bất chính và vô trách nhiệm nhất. Đây chẳng qua chỉ là sự tái lập của chế độ tư bản rừng rú trước đây.

Sự khác biệt giữa chế độ kinh tế thị trường rừng rú trước đây và chế độ kinh tế thị trường định hứơng XHCN chỉ ở chỗ là, ở trong những xã hội tư bản rừng rú những kẻ giầu có đã dùng tiền bạc để thu vén chức tước, rồi lại lợi dụng để làm giầu bất chính nhanh chóng hơn. Còn trong một số xã hội kinh tế thị trường định hướng XHCN hiện nay thì những kẻ có độc quyền về chính trị đang lợi dụng quyền lực để thu vén bất chính tiền bạc, đất đai, xí nghiệp. Nhưng hai chế độ này có điểm chung giống nhau là các tệ trạng xã hội như tham nhũng, lạm dụng quyền lực, bóc lột và đàn áp ngày càng trở nên bất trị. Hiện nay hai xã hội VN và Trung hoa đang là hai chế độ độc đáo rõ nhất của của mô hình phát triển mới này.

So với tiến trình hình thành các xã hội tư bản thời rừng rú trước đây thì tiến trình làm sa doạ các xã hội ở VN và TH nay rất là nhanh. Chỉ cần một thời gian rất ngắn khoảng hai thập kỉ hai chế độ độc đảng thực hiện kinh tế thị trường đã biến hai nước trở thành những nước đứng đầu trên thế giới về tham nhũng, quan liêu và bóc lột của thời đại hiện nay. Riêng về sự băng hoại đạo đức của phe nhóm cầm quyền và tình trạng vô kỉ cương của chế độ đã được chính những ngừơi đã từng có quyền thế nhất xác nhận. Điển hình ở đây là Trần Bạch Đằng, trong nhiều thập niên trước đây từng là cán bộ cao cấp của ĐCSVN ở miền Nam, đã thừa nhận:

„Rốt cuộc Ðảng trở thành cái chỗ dành nhau, vô để có địa vị, có quyền lợi chứ không phải vì lý tưởng gì cả…

„Rồi một vấn đề rất lớn nhưng chúng ta nói vừa phải là chúng ta huy động tài năng, nhưng với cách nhìn này thì tài năng là cái gì. Rốt cuộc tài năng là thằng nào nịnh giỏi, thằng nào bợ đít hay, dạ dạ, dạ dạ, vâng vâng, chí phải, chí phải thì thằng đó "tài năng".“[4]

Mai Chí Thọ cũng có cùng một nhận định:

„Bây giờ tôi nói đến lý tưởng cộng sản bị phai nhạt. Chỉ tiền thôi, mà lý tưởng cộng sản phai nhạt là nó có cái lý khách quan của nó. Cuộc khủng hoảng CNXH đã là một cú sốc tâm lý, một cú sốc hết sức lớn lao đối với lý tưởng cộng sản. Không còn cái CNXH thực tế, thuyết phục và khả thi để nêu cao được ngọn cờ lý tưởng. Bây giờ thì người ta đâu có lý tưởng cái gì nữa; mà bây giờ là đồng tiền không tình nghĩa“ [5]

Công thức „chỉnh đốn đảng“ của Nông Đức Mạnh cũ hay mới ?

Câu hỏi trọng tâm đặt ra ở đây là: Khi tình hình trong nước đã thay đổi và tình hình thế giới cũng đã thay đổi sâu sắc thì các giải pháp cũ có còn hiệu năng và mầu nhiệm để lập lại kỉ cương của đất nước và đẩy lùi tham nhũng, cửa quyền, bóc lột và đàn áp được không? Trong ba năm qua công thức của Nông Đức Mạnh để chính đốn đảng và bài trừ các tệ trạng xã hội vẫn là tự phê bình, phê bình, xử lí nội bộ. Đây là một số nguyên tắc thiên về kỉ luật tự giác của các cán bộ đảng viên, nhất là những người có quyền lực.

Nông Đức Mạnh thiên về nhân trị, chờ đợi các thủ trưởng các cơ quan trong đảng và chính quyền biết làm gương. Ông vẫn cương quyết chống lại việc từ bỏ Điều 4 trong Hiến pháp thừa nhận ĐCSVN là tổ chức lãnh đạo duy nhất trong toàn xã hội. Điều này có nghĩa là ĐCSVN đứng trên pháp luật. Cụ thể là những người có quyền lực nhất trong BCT sẽ tùy tiện giải thích các đạo luật họ làm ra theo những cách có lợi nhất cho họ. Nếu cần bảo vệ mình hay bao bọc vây cánh thì các Uỷ viên BCT viết mảnh giấy cho chánh án hay ra lệnh cho cấp dưới ngưng lại, như Uỷ viên BCT Nguyễn Khoa Điềm, Trưởng ban Tư tửơng văn hoá trung ương, giữa năm 2002 đã ra lệnh cho báo chí không được khui thêm về việc các đại quan tham nhũng có dính líu tới vụ trùm Mafia Năm Cam.[6]

Nông Đức Mạnh nhấn mạnh vào „nhân trị“, cán bộ chủ chốt phải làm gương. Nhưng giải pháp này thất bại, vì chính những cán bộ chủ chốt lại là những ngừơi tham quyền, tham nhũng và ăn bẩn nhất! Ở  đây chỉ cần nêu ra vụ án Nam Cam mà Nông Đức Mạnh coi là một thành tích rất lớn trong việc chống lại tham quan. Nhưng Trần Bạch Đằng đã nói thẳng:

         „ Bây giờ trong Ðảng không đoàn kết, lại không phải từ những vấn đề về quan điểm đường lối..., nếu có thì cãi nhau rồi thống nhất thôi, nhưng lại khổ vì tiền, địa vị, thằng cha này ngồi chỗ này, thằng cha nọ ngồi chỗ kia... tất cả nó chi phối toàn bộ cái rối loạn trong nội bộ Ðảng. Hết sức là nguy hiểm, là chết thôi. Khi có tội, đưa ra thì cũng cân nhắc ông đảng viên người ta xử thế này, ông Trung ương người ta xử thế kia, đại khái không có cái đó thì xử lý thẳng. Tôi nói dư luận thành phố này họ không đồng ý với bản kết tội của ông Bùi Quốc Huy, tại sao Bùi Quốc Huy chỉ là thiếu trách nhiệm, trong khi đó tài liệu và căn cứ mà báo chí nêu thì ông này cũng là "tay tổ". Có một việc mù mờ trong cái này không? Tôi nghĩ là Ðảng mà không đoàn kết thì nảy sinh ra vấn đề thôi. Ðảng là trung tâm mà. Chủ thể trung tâm của đoàn kết là Ðảng, anh xử lý đi, chứ bây giờ anh đứng lên kêu gọi người ta đoàn kết mà anh lại bầy hầy.“[7]

Khi những cách mạng lão thành của chế độ đã khinh thường nhóm lãnh đạo hiện nay như thế thì người dân bình thừơng sẽ còn nghĩ như thế nào. Một khi uy tín đã mất thì nhóm cầm đầu chế độ không thể giải quyết đựơc các vấn nạn trong đảng và ngoài xã hội!

Công thức giải quyết những tha hoá của cán bộ đảng viên qua tự phê bình, phê bình, xử lí nội bộ. Phương pháp này thích hợp cho một đảng hoạt động bí mật trong thời kì chưa nắm được chính quyền. Khi đó những lí tưởng, nhất là lí tửơng CS qua Tuyên ngôn CS, nó như một giấc mơ nhưng chưa có dịp được thử thách. Khi những ngừơi đảng viên CS VN đầu tiên lập hội kín để tìm đường giải phóng đất nước thì hành động của họ thuần duy tình cảm, tình cảm yêu nước. Còn phần lí trí như thế nào thì họ không cần biết đến, họ tháo trắng cho tư tửơng Marx và nhất là về lí thuyết tổ chức một đảng cách mạng với kỉ luật tự giác của Lenin.

Chính trị mà để cho trái tim lãnh đạo, soi đường thì nhiều khi rất nhiệt tâm, cuồng tín, có thể tạo nên những phong trào lớn mạnh không thể ngờ được. Nhưng mặt khác, chính trị để cho trái tim lãnh đạo thì dễ đi đến những bất công, thiên lệch, quá khích, cực đoan. Mọi quyết định đều tuân theo tình cảm, từ cất nhắc đảng viên vào các chức vụ cho tới việc xét xử các đảng viên vi phạm kỉ luật. Khi chưa nắm được chính quyền thì những cách này chỉ liên hệ trực tiếp trong thành phần đảng viên của đảng, còn đại đa số nhân dân không bị ảnh hưởng trực tiếp, nên ngừơi ta không thấy cái nguy hại của nó. Nhiều khi còn được khen là một tổ chức có lòng, xả thân vì đại cuộc….Nhưng khi trở thành đảng cầm quyền thì cách hành động lấy động lực tình cảm hướng dẫn quyết định chính trị sẽ dẫn tới đại hoạ cho cả xã hội và dân tộc và cuối cùng sẽ đưa đảng này xuống hố.

Qui luật của chính trị rất sòng phẳng và cũng rất cay nghiệt: Quyền đẻ ra lợi, lợi tạo ra lòng tham. Những việc này không mới mẻ mà cũ như từ khi có loài ngừơi. 1951 tại Đại hội II, khi còn phải ở trong bưng, TBT Trừơng Chinh chỉ trích thái độ cao ngạo và tham lam của các vua quan các thời đại trước.[8] Nhưng khi cứơp đựơc chính quyền (1954) thì Trừơng Chinh và các đồng liêu cũng rơi y vào tệ trạng này. Sau 1975 thái độ „kiêu ngạo CS“ còn cao hơn thời 1954. Những ngừơi kiêu ngạo nhất sau 1975 lại chính là Lê Duẩn, Lê Đức Thọ là hai người có quyền lực nhất lúc đó!  Thành thử các cán bộ cấp dứơi đối với dân cũng không khác.

Công thức „chỉnh đốn đảng“ của Nông Đức Mạnh bất khả thi

Mô hình chỉnh đốn đảng, bài trừ tham nhũng xuyên qua tự phê bình, phê bình và xử lí nội bộ sẽ gặp khó khăn một khi ĐCS trở thành đảng cầm quyền. Vì lúc đó những lí tửơng CS phải đối đầu với thực tế của một xã hội hiện thực với những con ngừơi bình thừơng. Điều này không chỉ có giá trị khi người CS đối đầu với những con ngừơi trong xã hội mà họ vừa tiếp thu. Nhưng khó khăn cơ bản nhất là, ngừơi đảng viên CS còn phải đối diện chính với mình. Họ cũng là những con ngừơi bằng xương bằng thịt như mọi nguời khác, cũng có những nhu cầu và thị hiếu tự nhiên như mọi ngừơi trong xã hội. Cái khác chỉ lả việc từ người không có quyền, nhưng từ khi đảng của họ nắm quyền thì họ có những chức vụ mới. Từ những chức vụ mới này họ trở thành những người có quyền. Chế độ CS toàn trị, không có đối lập, nên ngừơi có chức quyền thì có toàn quyền hành động. Sự tha hoá của giới lãnh đạo và thoái trào của các xã hội toàn trị đã được Đặng Quốc Bảo, nguyên UVTUĐ và Bí thư thứ nhất Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, xác nhận:

„Nửa sau thế kỷ 20 những yếu tố của sự khủng hoảng đã xuất hiện và dần dần nó chín muồi, đi tới trạng thái các Đảng cộng sản bị mất quyền lãnh đạo trong việc dẫn dắt nhân dân đi vào tương lai và người ta thất vọng. Hệ thống ấy là hệ thống bị tha hoá. Việt Nam cũng thế.“[9]

Tâm lí chung của con ngừơi, từ khi có lịch sử loài ngừoi, là hám lợi và thích quyền. Nếu không có hệ thống kiểm soát và chế tài chặt chẽ và công minh thì sự tham lam và lợi dụng trở thành bất trị. Nhận xét của Lê Đức Thọ về sự băng hoại đạo đức của cán bộ sau 1975: Trong thời chiến tranh nhiều cán bộ không chết vì viên đạn đồng, nhưng thời bình lại chết vì „viên đạn bọc đừơng“, do tiền bạc, gái  gấm. Từ 1986 tới nay thì nhiều cán bộ ngộp thở vì những đồng Dollar  xanh! Và để bảo vệ cho mình được tự do tham lam, người có quyền đều có khuynh hướng mở rộng cái quyền của mình ra một cách tuyệt đối. Trong thực tế là phải đàn áp bằng tinh thần và cả bằng bạo lực những ai chống lại sự lạm dụng của họ. Không những thế, họ còn phải dở đủ trò từ dối trá, vu khống và chụp mũ! Hậu quả của việc này là các bộ máy công an mật vụ được tổ chức tinh vi, bộ máy khổng lồ, lực lượng lớn, đồng thời các ngừơi có quyền lực đã đánh mất đạo đức và nhân phẩm. Cuối cùng là cả xã hội phải tuân lệnh, phải phục vụ một nhóm nhỏ ngừơi có quyền hành nhất, nhưng lại là những ngừơi tham lam nhất và vô đạo đức nhất! Chính Đặng Quốc Bảo đã vẽ lại rất chính xác bức tranh của xã hội này:

„Có phải đây là một tình hình thực tế hiện nay không ? Phải chăng cách sống tốt nhất hiện nay là im lặng. Có một câu rất buồn cười, hay và tiếu lâm: Hãy đi theo con cái các cụ. Còn đối với các cụ thì hãy tôn thờ các cụ. Các cụ vĩ đại lắm. Nhưng đi theo cách đó thì con người mà chúng ta sử dụng ở tất cả các cấp có một trạng thái là không nói thật được với nhau. Họ phải điều chỉnh ngôn ngữ, điều chỉnh tư duy, điều chỉnh đến mức tự đánh mất mình. Không điều chỉnh thì chết ngay, không đứng được. Người ta nói rằng: “Anh nào điều chỉnh thông minh, hợp thời đại thì có thể có tương lai, có triển vọng". Hệ quả của nó thì rất tai hại. Anh nào cũng phải tự điều chỉnh, chỉ khác nhau ở mức độ thôi.“[10]

Không những các Uỷ viên BCT tham lam trong quyền hành và tham lam trong tiền bạc, lợi lộc vật chất (biệt thự riêng cộng với những chế độ chính sách ưu đãi nhất). Họ còn tham lam trong cả lãnh vực tư tưởng, văn hoá. Họ khẳng định những điều họ nói là tuyệt đối đúng, những chính sách họ đưa ra là hoàn toàn hợp thời. Thái độ „kiêu ngạo CS“ của những ngừơi có quyền lực nhất trong BCT trong từng giai đoạn lịch sử đã được Trần Văn Giàu, một triết gia đầu đàn của chế độ, xác nhận Đảng là tư tưởng:

„Làm triết học khó gì các anh cứ xách cặp theo tôi, tôi đi đến đâu, tôi nói cái gì thì các anh cứ nghe, đó là triết học“ [11]

Hay Đảng là luật pháp  „Tổ chức làm chi, luật là chính trị, đâu cần làm khoa luật nữa!“ Và Đảng là đạo đức: „Chính trị đủ rồi, không cần gì môn đạo đức, luân lí cả!“[12]

Những sự kiện và hiện tượng lộng quyền này không chỉ thấy riêng rẽ ở VN, Liên xô thời ĐCS Liên xô còn quyền, mà là hình ảnh chung của tất cả các nứơc độc tài toàn trị từ Đông Âu sang Á châu, Cuba. Trong những xã hội độc tài toàn trị, thường vào giai đoạn đầu nó tạo được một số thành tích trong một số lãnh vực. Bởi vì nó là những nguồn tư tưởng mới, những lực lựơng cầm quyền mới nên thừơng tạo ra được những sức sống mới, những lạc quan mới!

Nhưng chỉ là ban đầu mà thôi. Khi lực lượng mới này trở thành độc quyền từ tổ chức, cơ chế, rồi độc quyền cả trong đời sống tư tửơng, văn hoá và tôn giáo thì những lực lượng khác với những quan điểm và chính kiến bị loại ra khỏi xã hội thì xã hội đó vắng bóng sự cạnh tranh, nó trở thành một xã hội xơ cứng, một xã hội không còn năng động, một xã hội bệnh hoạn không còn sinh khí. Đó là thời kì thoái trào của các xã hội toàn trị.

Thời kì xã hội toàn trị phải theo kinh tế thị trường, như trường hợp ở VN hiện nay, đang nẩy sinh nhiều tệ trạng mới, có những vấn đề mới khác với thời chế độ toàn trị theo kinh tế chỉ huy. Thêm vào đó, để tìm cách sống còn, chế độ độc đảng còn phải mở cửa với các nước tư bản mà từ nguyên thủy họ vẫn coi là tử thù. Trong những điều kiện đó xã hội VN đang có một số đặc điểm: Mô hình toàn trị vẫn cố gắng duy trì cơ cấu chính trị độc quyền của đảng trong các lãnh vực tư tửơng và văn hoá, trong lãnh vực an ninh và quốc phòng. Nhưng do những điều kiện quốc tế bất lợi, chế độ này phải thay thế toàn bộ hay một phần mô hình kinh tế chỉ huy bằng kinh tế thị trường. Cho nên đặc điểm của thời kì này là, trong xã hội có sự song hành của độc quyền trong chính trị, tư tửơng, văn hoá và an ninh quốc phòng, nhưng đồng thời lại có nhiều hay ít tự do trong các sinh hoạt kinh tế, xã hội và giáo dục.

Xã hội VN hiện nay đang chứa đựng những lực lượng mâu thuẫn và đối lập với nhau. ĐCSVN tuy còn lực rất mạnh, nhưng thế của họ đang rất bất lợi ở trong nước và quốc tế, cho nên trong việc khai triển họ rất bị lúng túng và các lực đang mất dần sức mạnh và hiệu năng.

Vì thế những giải pháp nhằm giải quyết các thói hư tật xấu của cán bộ có chức quyền như đang làm hịên nay sẽ bất lực, càng bất lực hơn cả thời kì trứơc, khi còn trong mô hình kinh tế chỉ huy. Điều này đã được Vũ Quốc Hùng, Uỷ viên Trung ương đảng, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra trung ương và Uỷ viên thường trực Ban chỉ đạo Trung ương 6 (lần 2) [phụ trách chỉnh đốn đảng và chống tham nhũng] trả lời tờ Sài gòn giải phóng mới đây:

„Bộ chính trị cho rằng, kê khai [tài sản] cũng có được cái hay là hiểu biết kinh tế từng người. Tuy nhiên qui trình thực hiện chưa đầy đủ, chẳng hạn ai kiểm tra sự trung thực của sự kê khai đó, nếu kê khai không đúng thì xử lí thế nào, sau nhiệm kì mà tài sản của cán bộ „lớn lên“ thì có bị điều tra nguồn gốc không… Vấn đề này đang đựơc tiếp tục nghiên cứu.“[13]

Vấn đề kê khai tài sản của đảng viên đã được quyết định từ thời Lê Khả Phiêu trong Hội nghị trung ương 6 (lần 2) vào 1.1999, nhưng 5 năm sau mọi chuyện vẫn dẫm chân tại chỗ. Nếu ban lãnh đạo mới dưới quyền của Nông Đức Mạnh coi việc chống tham nhũng là việc làm nghiêm túc thì họ phải lập tức định ra những nguyên tắc rõ ràng trong việc này, chứ không thể hơn ba năm sau vẫn mới „đang được tiếp tục nghiên cứu“.  

Sự dẫm chân tại chỗ của một vấn đề nóng bỏng nhất trong đảng và xã hội hiện nay chỉ có thể giải thích là: Hoặc ngừơi đứng đầu chế độ không có thực quyền, hay là dung túng để cho các tham quan tiếp tục dục khoét tài sản của nhân dân!

Tại sao? Bởi vì hiện nay với kinh tế thị trừơng và mở cửa với tư bản thì lợi lộc càng nhiều và rất đa dạng. Một cán bộ có chức có quyền (ở trung ương cũng như ở cấp tỉnh, huyện) có thể hốt hàng tỉ đồng chỉ trong một thời gian ngắn qua những cuộc gọi thầu, chấm mút trong các dự án đầu tư với nứơc ngoài, các công trình xây dựng, kiểm tra trong hải quan...Các biện pháp „kê khai tài sản nhưng lại không được công khai“ như trong cuộc bầu cử Hội đồng nhân dân mới đây cũng chỉ là cách lấy vải the che mắt thánh. Chẳng qua mặt được ai, và vì thế chẳng có ông lớn nào sụt vòi cả!

*          *          *

Nói tóm lại, công thức của Nông Đức Mạnh để chống tham nhũng là duy trì chế độ độc đảng, dùng các bộ máy của chế độ độc đảng để làm sạch xã hội rõ ràng là thất bại. Lí do rất dễ hiểu là các quan tham nhũng thì không thể nào chống tham nhũng được!  Nguyên nhân chính của tất cả các nguyên nhân đưa đến tham nhũng, cửa quyền, đất nước mất kỉ cương là chế độ độc đảng.[14] Vì chế độ này đang đẻ ra các tệ trạng xã hội thay vì ngăn ngừa. Chế độ độc đảng là bà đỡ của các tệ đoan trong xã hội.

Chính trị là các hoạt động nhằm tổ chức một xã hội loài ngừơi. Tổ chức ra sao, tốt hay xấu, tuỳ thuộc vào chế độ chính trị của xã hội đó. Trong chế độ chính trị độc đảng như hiện nay ở VN, mọi tổ chức trong xã hội và mọi quyền hành trong xã hội đều do quyết định của một tổ chức duy nhất là ĐCSVN. Trong thực tế chỉ là quyết định của một nhóm nhỏ trong BCT trên chục ngừơi. Thực tế hơn nữa, trong mỗi thời kì chỉ có hai ba nguời có quyền lực và thế lực lớn nhất  nắm quyết định mà thôi. 

Trong trường hợp đó, theo qui luật chính trị, những động cơ của quyền hành và lợi lộc sẽ hứơng dẫn hành động của những ngừơi có quyền lực mạnh nhất.

Trong xã hội độc tài toàn trị không có cái thắng tốt, thành thử các tham quan như cái xe bất kham thả cửa hôi của, làm giầu bất chính. Nên tệ trạng tham nhũng ngày càng bất trị như hiện nay. Các quan lớn trong BCT, trong TUĐ và ở các thành uỷ, tỉnh uỷ vừa ăn bám dân vừa quay lại đàn áp nhân dân! ♣